Η νέα συμφωνία με τους δανειστές και τα όρια της Ελλάδας

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Δεν έχει ακόμη στεγνώσει το μελάνι από τις υπογραφές της νέας συμφωνίας Ελλάδας-δανειστών, και η πολιτική αντιπαράθεση δίνει ξανά μάχη υπέρ βωμών και εστιών στα ένδοξα πεδία της ανοησίας, του μανιασμένου κομματισμού και της μικροπολιτικής, αποκρύπτοντας τις ουσιαστικές πτυχές των πραγμάτων.

– Η κυβέρνηση, ολισθαίνει πολύ επικίνδυνα πλέον στην ατραπό του προοδευτικού success story, διακωμωδώντας πλήρως τα τελευταία εναπομένοντα ψιχία αξιοπιστίας της, τουλάχιστον ως ο πολιτικός εκπρόσωπος της δυναμικής ανατροπής των μνημονιακών αδιεξόδων, που υπήρξε το πλαίσιο πολιτικής, επί του οποίου στηρίχτηκε η προεκλογική επαγγελία της αλλά και η εκλογική της επικράτηση.

– Η αξιωματική αντιπολίτευση το παίζει «πολύ σκληρή», αν και έχει σπεύσει -ως μη όφειλε, μάλιστα- να διαβεβαιώσει τους δανειστές ότι θα εφαρμόσει όσα αρνείται να υπερψηφίσει. Για να κρύψει τον παραλογισμό της στάσης της επιστρατεύει ψεύδη (όπως τη ρητορεία περί δήθεν 4ου μνημονίου) και βλακείες (όπως το νούμερο περί δήθεν κόστους της συμφωνίας ύψους 12,5 δισ.), που «πέταξε στον αέρα» ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τους έγκυρους υπολογισμούς του …κ. Βρούτση).

– Η ελάσσονα αντιπολίτευση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., εντυπωσιάζει με το πόσο δυναμικά ανακαλύπτει επιχειρήματα …αντι-μνημονιακά! Ενώ την ίδια ώρα, κρίσιμη μερίδα της, απειλεί τους Έλληνες με …εμφύλιο πόλεμο, εάν τυχόν αποτολμούσε κανένας σε τούτον τον τόπο να προβληματιστεί με το ενδεχόμενο εναλλακτικής διαδρομής για την ανάνηψη της οικονομίας μας.

– Το Κ.Κ.Ε. απλά διαπιστώνει -όπως πάντα- ότι θα ήθελε να ζει σε κάποιον άλλον κόσμο.

– Οι ΑΝ.ΕΛ. υπερψηφίζουν και κάνουνε τον «ψόφιο κοριό», ως γνήσια τυχοδιωκτική φράξια της παράφρονος μεταβλητής του πολιτικού μας συστήματος.

– Η «ελάχιστη» αντιπολίτευση του Ποταμιού αυτο-εξευτελίζεται ακραία, με την επιστράτευση του όρου «3,5 μνημόνιο».

– …Και ο κ. Λεβέντης …απλά δεν έχει καμιά σημασία τί λέγει!

Κι όμως, η συμφωνία έχει μεγάλη σημασία για την Ελλάδα!

Ας δούμε, τα βασικά σημεία της:

  1. Μέτρα: Τα μέτρα είναι ιδιαίτερα σκληρά και ταξικώς ανεπίτρεπτα προσανατολισμένα σε βάρος των ασθενέστερων. (Είναι χαρακτηριστικό ότι το τεράστιο μέρος του δημοσιονομικού αποτελέσματος των μέτρων προέρχεται από τα χαμηλότερα εισοδήματα, γελοιοποιώντας κάθε εναπομένουσα πρακτική πολιτική συνέπεια, από την ενάσκηση οιονεί διακυβέρνησης που ιδεολογικά επικαθορίζεται από τον σεβασμό στην ανάλυση της ταξικής διαστρωμάτωσης της κοινωνίας και τον πάγιο σκοπό αναδιανομής του παραγόμενου εθνικού εισοδήματος υπέρ των ασθενέστερων).
  2. Χρόνος εφαρμογής των μέτρων: Ως χρόνος εφαρμογής των μέτρων επιλέγεται περίοδος κατά την οποία (αν όλα έχουν πάει καλά) οι νέες μειώσεις του εισοδήματος των νοικοκυριών συμπίπτουν με επίτευξη εκτιμώμενης ανάπτυξης μετά από πολλά χρόνια, με συνέπεια έντονες υφεσιακές συνέπειες, λόγω πληγμάτων στην κατανάλωση. Ο συνδυασμός υψηλών δημοσιονομικών στόχων (πλεόνασμα 3,5%) με υφεσιακές πιέσεις θα απειλεί διαρκώς να εκτρέψει την τυχόν καλή εξέλιξη σε κύληση σε νέα ύφεση. (Πράγμα που το ΔΝΤ γνωρίζει πολύ καλά, λόγω της εμπειρίας του με την παταγώδη αποτυχία των εκτιμήσεων από την υπόθεση των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών και γι’ αυτό επέμεινε πολύ σε χαμηλότερους στόχους για πλεονάσματα).
  3. Αντίμετρα: Κοινωνικά χρήσιμα! Παντελώς ανεπαρκή, ωστόσο, να θωρακίσουν τις προσδοκώμενες υφεσιακές πιέσεις (όπως εξηγησα στο σημείο 2), ιδίως επειδή δεν συνιστούν αντίμετρα πάγιου και δομικού οικονομικού χαρακτήρα, και έτσι, συμπίπτοντας και με την ανάγκη επίτευξης πολύ δύσκολων δημοσιονομικών στόχων (πλεονάσματα), η ανακούφιση που τελικά θα φέρουν σε όσους επωφληθούν από την εφαρμογή τους (αν εφαρμοστούν) θα είναι αναντίστοιχη με τις κοινωνικές συνέπειες που θα έχουν παραχθεί.
  4. Ασφαλιστικό: Συνεχίζεται το δραματικό πολιτικό και οικονομικό κωμειδύλλιο της υπόθεσης, ότι δήθεν το θέμα αντιμετωπίζεται, ενώ είναι παγκοίνως γνωστό ότι χωρίς αντιμετώπιση του εκρηκτικού προβλήματος της ανεργίας επίλυσή του δεν είναι νοητή. Επιπροσθέτως, λίαν επιβαρυντικό στοιχείο της εξέλιξής του παραμένει ότι οι δανειστές επιμένουν να το συνδέουν με το δημοσιονομικό ζήτημα, και μάλιστα ως κύριο τροφοδότη των επιζητούμενων από τους τεθέντες μνημονιακούς στόχους πλεονασμάτων. Μια ζοφερή, δηλαδή, πραγματικότητα για τον βασικότερο πυλώνα του κοινωνικού κράτους, την οποία η σημερινή κυβέρνηση απέτυχε παταγωδώς να ανατρέψει.
  5. Ανεργία: Παραμένει το μείζον θέμα της κρίσης σε ό,τι αφορά τις κοινωνικές του συνέπειες και με βαρύτατες παράλληλες επιπτώσεις τόσο στην οικονομία, την ανάπτυξη και το ασφαλιστικό, όσο και στην τάση αποχώρησης για το εξωτερικό μεγάλης μερίδας νέων επιστημόνων. Προφανέστατα, ούτε με την τελευταία συμφωνία αλλάζει η υποβάθμιση και η υποτίμηση του προβλήματος, που χαρακτηρίζει όλα τα μνημόνια, ως φιλοσοφία και ως πρακτική αντιμετώπισης της κρίσης και των συνεπειών της. Παρ’ ότι οι προηγούμενες κυβερνήσεις ευθύνονται βαρύτατα για την ανοχή στον κοινωνικά αδιάφορο χειρισμό της ανεργίας, η κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και παρά τα βήματα οριακής μείωσης του ποσοστού της απέτυχε πλήρως στην προσπάθεια ανατοποθέτησης των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών συντεταγμένων και του 3ου μνημονίου, αφήνοντας την ανεργία σε μοντέλο χειρισμών ως παράλληλης συνέπειας της κρίσης και όχι ως διακριτού σημαίνοντος ζητήματος του δημόσιου βίου μας.
  6. Χρέος: Το σημαντικότερο ίσως σημείο της θετικής συνέπειας παρουσίας της κυβέρνησης Τσίπρα, σε ό,τι αφορά την ελληνική οικονομία. Η μετάβαση από την «βιωσιμότητα» του ελληνικού χρέους, στο όνομα της οποίας ορκίζονταν οι κύριοι Σαμαράς και Βενιζέλος μέχρι την τελευταία στιγμή παραμονής τους στην εξουσία, στα βραχυπρόθεσμα μέτρα ρύθμισης του ελληνικού χρέους και τα μεσοπρόθεσμα που δρομολογούνται μετά τις γερμανικές εκλογές, η διαδρομή είναι μεγάλη! Το σημείο αυτό παραμένει το βασικό στοιχείο διαφοροποίησης της πολιτικής ΣΥ.ΡΙΖ.Α. σε σύγκριση με την πολιτική της κυβέρνησης Σαμαρά. Η θετική του επίδραση στην ελληνική οικονομία αποτιμάται σε αρκετές δεκάδες δισ. ευρώ, ποσό που θα μπορούσε να αυξηθεί αρκετά στη συνέχεια, ιδίως όσο μένει ανοιχτό και το ενδεχόμενο ονομαστικής μείωσης του ελληνικού χρέους από τους ευρωπαίους δανειστές (που φυσικά ανοιχτά το αρνούνται για λόγους πολιτικών σκοπιμοτήτων και μάλιστα και προεκλογικών).
  7. Ποσοτική χαλάρωση: Ελπίδα η ταχύτερη δυνατή ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα. Παρελκόμενο (αν και κρίσιμης σημασίας) ζήτημα με την υπόθεση ρύθμισης του χρέους.

Αυτό περίπου είναι -σε γενικές γραμμές- το πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο της νέας συμφωνίας Ελλάδας δανειστών.

Παραμένει αναπάντητο εάν το 3ο μνημόνιο οδηγεί σε ασφαλή έξοδο από την κρίση. Η επίτευξη της τελευταίας συμφωνίας, που εν μέρει τουλάχιστον διακανονίζει την καταστροφική για το οικονομικό μομέντουμ απροσδιοριστία της στάσης του ΔΝΤ, συμβάλλει σε μια σταθεροποίηση. Εκτιμώ πως περισσότερο είναι πολιτική σταθεροποίηση, παρά οικονομική σταθεροποίηση!

Η ευρύτερη θέαση αποσταθεροποίησης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος κάνει όντως πιθανότερη παρά ποτέ την περίπτωση να ολοκληρωθεί το 3ο μνημόνιο, χωρίς να υπάρξει επόμενο, αφού στο σημερινό πολιτικό πλαίσιο στην Ε.Ε. οι δανειστές μας στο πλαίσιο της ευρωζώνης θα απέφευγαν και νέα μνημονιακή περιπέτεια, που θα ταλάνιζε και τα εθνικά τους κοινοβούλια. Αυτό, όμως δεν είναι επιτυχία του 3ου μνημονίου, για να δικαιούται να επιχαίρει ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α..

Αυτό το οποίο εκόμιζε το κυβερνών κόμμα ως επαγγελία, δηλαδή την ανατροπή της μνημονιακής φιλοσοφίας στη διαχείριση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, απέτυχε να υλοποιήσει. Αυτό αξιολογείται πρωτίστως από τους πολίτες και όχι εάν ο Τσίπρας εφαρμόζει τα μνημόνια καλύτερα από τους απελθόντες.

Η ιστορία φαίνεται πως δεν θα λάβει απάντηση στο ερώτημα τί θα συνέβαινε αν η Ελλάδα εγκατέλειπε το ενιαίο νόμισμα: Θα ήταν καλύτερα για την Ελλάδα ή χειρότερα;

Δηλαδή, ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. πολιτικά ήδη ελέγχεται για την μερική πρόσβαση της Ελλάδας στις ευκαιρίες και τις κατάρες των διαθέσιμων επιλογών που διέθετε η χώρα για να βγει από την κρίση, αντί να έχει καταφέρει να εγγυηθεί ότι όλα τα ενδεχόμενα θα ήταν δυνατό να υλοποιηθούν από την κυβέρνησή του. Ακόμη κι αν τελικά κατέληγε στην παραμονή στη ζώνη του ευρώ. Θα ήταν, όμως, τότε μια επιλογή της Ελλάδας και όχι μια υποταγή στο αναπότρεπτο…

 

 

 

Comments: 0

Your email address will not be published. Required fields are marked with *

5 × 4 =