Η υποκρισία του όψιμου ενδιαφέροντος για τη μεσαία τάξη

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Πληθαίνουν τα δημοσιεύματα και οι αναφορές κομμάτων και φορέων της οικονομίας και της κοινωνίας, για την καταστροφή που υπέστη τα τελευταία χρόνια η τάξη των μικρομεσαίων στην Ελλάδα. Πρόκειται για ενδιαφέρον το οποίο εκφράζεται πολύ όψιμα και με κίνητρα τόσο ακραίου πολιτικού αμοραλισμού, που το θράσος όσων αίφνης ασχολήθηκαν με την εν λόγω κοινωνική ομάδα προκαλεί οργή!

Ούτως ή άλλως, οι οψίμως ανησυχούντες απέφυγαν συνειδητά κάθε αναφορά στη διαφαινόμενη διά γυμνού οφθαλμού απειλή καταστροφής κατά των μικρομεσαίων, που εκόμιζε απροκάλυπτα η ίδια η διαδικασία ένταξης της Ελλάδας στο ευρώ, με τον εγκληματικά αμελή και λανθασμένο τρόπο με τον οποίο το υλοποίησε ο Κώστας Σημίτης. Οι μικρές κλίμακες (για λόγους γεωμορφολογικούς, κοινωνικούς, πολιτισμικούς ακόμη και ιστορικούς), οι οποίες για δεκαετίες υπήρξαν το πλαίσιο παραγωγικής δραστηριότητας των Ελλήνων μικρομεσαίων και από τη μετεμφυλιακή περίοδο και εντεύθεν, κατέπεσαν εν μία νυκτί. Η μεσαία τάξη εκλήθη τελείως απροστάτευτη να αντιμετωπίσει τις συντριπτικά ισχυρότερες κλίμακες των ευρωπαϊκών ανταγωνιστικών της δυνάμεων και των πολυεθνικών, τα τελευταία 30 χρόνια, μάλιστα, σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης.

Φυσικά δεν άνθεξε  και κατέρρευσε! Με όσους έχουν το θράσος να ανακαλύπτουν σήμερα  την καταστροφή, όχι μόνο να σιωπούν όλ’ αυτά τα χρόνια, αλλ’, αντιθέτως, να κουνάνε και το δάχτυλο σ’ εκείνους που ζητούσαν μέτρα προστασίας των  μικρομεσαίων. Επειδή δήθεν -έτσι έλεγαν- τέτοιες απόψεις για την οικονομία μας  συνιστούν  προστατευτισμό, είναι αναχρονιστικές και κρατάνε την Ελλάδα μακριά από την τρέλα της παγκοσμιοποίησης, …που σήμερα κλονίζεται απειλώντας το δυτικό δημοκρατικό μοντέλο και την παγκόσμια ειρήνη.

Ένα απολύτως χαρακτηριστικό παράδειγμα: Το διαβόητο Mall (στην τύχη το επιλέγω), που τόσο απροσχημάτιστα υποστηρίχτηκε από δυνάμεις που σήμερα χύνουν κροκοδείλια δάκρυα για τη μεσαία τάξη, κατέστρεψε με ραγδαίο ρυθμό την αγορά του Αμαρουσίου και έπληξε κατάστηθα μια περιοχή που ήταν τόπος χαρακτηριστικός νεοελλήνων μικρομεσαίων με ανερχόμενη διαδρομή. (Και αφήνω ότι στη θέση ευρείας αδόμητης έκτασης -από τις ελάχιστες εναπομένουσες στο λεκανοπέδιο Αττικής- ορθώθηκε τσιμεντένιο τερατούργημα άκρως επιβαρυντικό για την περιβαλλοντική, αισθητική και πολιτιστική καθημερινότητα των πολιτών. Αφήνω ότι με το κλείσιμο όλων των καταστημάτων της μαρουσιώτικης αγοράς η πόλη έκτοτε βρίσκεται σε «δημοτική κατάθλιψη» με εκατοντάδες θέσεις εργασίας να εξαερώνονται, με τους σήμερα θλιβομένους για το κακό που βρήκε τη μεσαία τάξη, να μη φείδονται επαίνων για τις θέσεις εργασίας που έφερε το αναπτυξιακό project Mall! Αφήνω τη στάση του ίδιου του «τέρατος» απέναντι στην τοπική κοινωνία, την οποία υποτίθεται πως θα υποστήριζε, με σκαιότατες παραβιάσεις περιβαλλοντικών διατάξεων -ας μείνουμε σ’ αυτές- για τις οποίες έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις επιβολής βαρύτατων προστίμων, τα οποία ουδέποτε κατεβλήθησαν. Τα αφήνω αυτά, καθώς και πολλά άλλα…). Ασφαλώς, αυτή η επιλεκτική αγωνία για τους μικρομεσαίους είναι μια πολύ ιδιαίτερη προσέγγιση στην έννοια της υπηρέτησης του δημόσιου συμφέροντος, από τους σημερινούς  υποστηρικτές της μεσαίας τάξης!…

Όμως, υπάρχει και η ολοσχερής καταστροφή του ότι είχε απομείνει από την ελληνική μεσαία τάξη, ως συνέπεια των μνημονίων. Ο πλήρης στραγγαλισμός ρευστότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ευθεία απόρροια της απηνούς περιοριστικής πολιτικής της τελευταίας μνημονιακής οκταετίας, επέφερε το οριστικό τέλος. Οι κλάδοι του εμπορίου, των υπηρεσιών και της μεταποίησης, καθώς και οι αγρότες, που υπήρξαν καίριοι στυλοβάτες της ελληνικής οικονομικής και παραγωγικής μηχανής επί δεκαετίες, εξολοθρεύτηκαν! Η βάρβαρη και χωρίς κανένα πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό εξισορροπητικό μέτρο περιστολή του δημόσιου τομέα, με τις εκατοντάδες χιλιάδες απολύσεις υπαλληλικού δυναμικού, έπληξε καίρια την ποιότητα των κοινωνικών αρωγών του οργανωμένου κράτους προς τους ασθενέστερους, με βασικά θύματα τους φτωχούς και τη μεσαία τάξη. Οι ίδιοι οι απολυμένοι έπεσαν απότομα στα χαμηλά, υποβιβαζόμενοι από μεσαία τάξη σε φτωχά στρώματα. Τα οικογενειακά στηρίγματα αυτών των νοικοκυριών, σε υποδομές, υπηρεσίες (στην Υγεία και αλλού), καθώς και σε οικονομικές ενισχύσεις, εξατμίστηκαν. Η μεγάλη συνέπεια του μαζικού καταθλιπτικού φαινομένου της σημερινής ελληνικής κοινωνίας, στην οικονομική απαξίωση, την πολιτική εξουδετέρωση και την κοινωνική καταστροφή της μεσαίας τάξης εδράζεται αυτά τα χρόνια. Είναι αίσχος να προσποιούνται κάποιοι σήμερα ότι μόλις αντιλήφθηκαν το κακό που οι ίδιοι έφεραν, προκαλώντας ανυπολόγιστη ζημιά στη χώρα.

Για να γίνει απολύτως αντιληπτό το μέγεθος της υποκρισίας, μέχρι και «αρπαχτή» από φιλελεύθερη εφημερίδα εκδηλώθηκε εσχάτως, που ευθέως εμφανίστηκε ως δημοσιογραφικός ταξικός εκφραστής των συντετριμμένων μικροαστών. Όλη αυτή η πολιτική συνέπεια της μοιραίας κατάληξης των κατεστραμμένων σε ανοχή ή ακόμη και υποστήριξη του  χρυσαυγητισμού, δεν ανησυχούσε ως σήμερα. Λίγα λόγια γενικής πολιτικής καταδίκης του νεοναζισμού και ξεμπέρδευαν!  Η μαζική λουμπενοποίηση της μεσαίας τάξης, για όλους αυτούς τους όψιμους φίλους της, δεν ήταν ως τώρα παρά μόνον η παράλληλη απώλεια της μνημονιακής «εξυγίανσης».

Για να είμαστε καθαροί, ο τελευταίος μεγάλος πολιτικός οργανισμός που επένδυσε πολιτικά στη μεσαία τάξη και δι’ αυτού συνέβαλε στην παραγωγική αναζωογόνηση της ελληνικής οικονομικής μηχανής, ήταν το ΠΑ.ΣΟ.Κ. της καλής περιόδου 1974-1996. Η εγχώρια δεξιά, προτιμούσε πάντα την προνομιακή υποστήριξη των οικονομικά ισχυρότερων, των οποίων άλλωστε ποτέ δεν έκρυψε ότι ήταν ο πολιτικός εκφραστής.

Αλλά και η παραδοσιακή αριστερά, εγκλωβισμένη στην ανιστόρητη και άκαμπτη πρόσδεση στον μαρξισμό-λενινισμό, αντί της υιοθέτησης της μαρξιστικής μεθόδου ανάλυσης των κοινωνικών φαινομένων ως γνήσιας επαναστατικής στάσης απέναντι στις εξελίξεις, χειρίστηκε πολιτικά τους μικρομεσαίους ως συντηρητικό κοινωνικό στρώμα, φυσικό σύμμαχο των κεφαλαιοκρατών. Αδυνατώντας να αντιληφθεί, να καταγράψει και να αξιοποιήσει τον ανατρεπτικό ριζοσπαστισμό των Ελλήνων μικρομεσαίων για να ευνοηθούν προοδευτικές πολιτικές εξελίξεις στη χώρα.

Αυτό το τελευταίο σημείο το αναφέρω, για να εξηγηθεί εν μέρει και η κληρονομημένη δυσανεξία της σημερινής κυβέρνησης, απέναντι σε ανάλογες πολιτικές αποφάσεις στήριξης των μικρομεσαίων. Μερικές φορές η κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. μοιάζει ικανή να μπορέσει να συνομιλήσει με τη μεσαία τάξη, μόνον εάν πρώτα εκείνη έχει ήδη καταστραφεί και καταστεί μέρος του μεγεθυμένου κοινωνικού σώματος των φτωχών. Τί πολιτική αβελτηρία! Και με πόσο σοβαρό κόστος σε βάρος μιας δυνητικής προοδευτικής πολιτικής συνέχειας για την Ελλάδα στη μετα-μνημονιακή εποχή!

…αλλά γιατί τώρα το ενδιαφέρον για τη μεσαία τάξη;

Πρόκειται για σύμπτωμα επιβεβαιωτικό, φρονώ, του γεγονότος ότι η πολιτική τακτική και στρατηγική της ελληνικής δεξιά έχει καταρρεύσει πλήρως! Με την πολιτική διείσδυση του ιδιότυπου ακροδεξιού μητσοτακισμού αυτής της περιόδου, να έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές της σε ποσοστά που δεν μπορούν να λογίζονται ως «ρεύμα», και παρά την εξοργιστική ολοκίτρινη στήριξη των «συστημικών» κέντρων (μέσων ενημέρωσης, επιχειρηματιών, κ.λπ.), η ελληνική συντηρητική παράταξη κάτι πρέπει να κάνει. Οι σύμβουλοι, λοιπόν, προτείνουν «άνοιγμα σε νέα κοινά»!

…και κάπου εδώ η Νέα Δημοκρατία, που από τον καιρό του «μεσαίου χώρου» του Κώστα Καραμανλή είχε να ενδιαφερθεί για την κοινωνική ομάδα που πραγματευόμαστε, ανακαλύπτει τη μεσαία τάξη!

Μόνον, που πώς να είσαι πειστικός όταν εσύ και η παράταξή σου επέβαλες τα αδιανόητα φορολογικά βάρη σε βάρος των μικρομεσαίων, με τους πλουσιότερους να διασώζονται στους φορολογικούς παραδείσους; Πώς να θεωρείσαι σοβαρός, όταν ανέχτηκες τον απόλυτο στραγγαλισμό ρευστότητας των μικρομεσαίων, με κωλοτούμπες Ζαππείου και με αντάλλαγμα μόνον προς όφελός σου να γίνει από το κόμμα σου πρωθυπουργός ο …Σαμαράς και με εσένα τον ίδιον προβεβλημένο υπουργό; Πώς να σε ακούσουν οι μικρομεσαίοι, όταν υπήρξες πρωτεργάτης της απαξίωσης του δημόσιου τομέα, με άμεση συνέπεια να χάσουν οι μικρομεσαίοι και οι φτωχότεροι τα κοινωνικά στηρίγματά τους;

Για να γίνεις μετά απ’ όλ αυτά πιστευτός, πρέπει …να φταίει ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α.! Με τέτοια ψέματα, πασχίζεις να αποδείξεις ότι για τον ΕΝΦΙΑ, φερ’ ειπείν, δεν ευθύνεται εκείνος που τον θέσπισε προς λεηλασία της μικρομεσαίας ακίνητης περιουσίας, αλλά ευθύνεται  …εκείνος που δεν κατάφερε να τον καταργήσει!

Τα ψηφουλάκια των κατεστραμμένων είναι, λοιπόν, το κίνητρο του όψιμου ενδιαφέροντος για τη μεσαία τάξη, από μεριάς εκείνων που την κατέστρεψαν. Και είναι ασφαλώς στο χέρι των μικρομεσαίων να καταναλώσουν, ή όχι, τις τεράστιες ποσότητες σανού που τούς προσφέρει ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης και οι συν αυτώ.

(Η παρούσα ανάλυση δημοσιεύεται και στο blog του γράφοντος www.molyvi.com)