+Plus

Το χρέος, οι αγορές και γιατί δεν χρειαζόμαστε προληπτική πιστοληπτική γραμμή και νέο μνημόνιο

 

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Πριν μερικές εβδομάδες ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας, διετύπωσε δημόσια τη γνώμη ότι η Ελλάδα θα χρειαζόταν ένα νέο μνημόνιο (που είναι αναγκαίο κατά τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, για να  παρασχεθεί σε χώρα-μέλος της ευρωζώνης προληπτική πιστωτική γραμμή), μετά την έξοδο από το τρέχον 3ο μνημόνιο, που λήγει τον προσεχή Αύγουστο. (Βέβαια ο κ. Στουρνάρας το ενεφάνισε ως τεχνοκρατική συμβουλή και όχι ως σενάριο διαθέτον αντικειμενικά πολιτικό φορτίο!…)

Έτσι, στην Ελλάδα ήταν που άνοιξε τέτοια συζήτηση -και πουθενά αλλού- με όλην την υπόλοιπη Ευρώπη και την ευρωζώνη να μη θεωρούν καν άξιο διερεύνησης τέτοιο σενάριο εξόδου της Ελλάδας από την «περιοχή» των μνημονίων. Άλλωστε, με επανειλημμένες δηλώσεις τους κορυφαίοι ευρωπαίοι αξιωματούχοι (ανάμεσά τους και ο Γερμανός υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών κ. Αλτμάγιερ) έχουν αφήσει να εννοηθεί  ότι δεν επιθυμούν και δεν χρειάζεται προληπτική πιστοληπτική γραμμή τύπου ECCL για την Ελλάδα και το σημείο στο οποίο πρέπει τώρα να πέσει το βάρος είναι το χρέος! (σ.σ.: Υπενθυμίζεται ότι ECCL και 3ο μνημόνιο προετοίμαζε για την Ελλάδα αν επανεκλεγόταν η κυβέρνηση Σαμαρά με επίσημες δηλώσεις της, πριν τις εκλογές του 2015, τις οποίες έχασε η Ν.Δ.. Η ίδια κυβέρνηση, δήλωνε επίσης επίσημα ότι το ελληνικό χρέος ήταν βιώσιμο και δεν ήταν αναγκαία καμιά πρόσθετη απομείωσή του από μεριάς των ευρωπαίων  πιστωτών μας!)

Το είπαν τόσο εντυπωσιακά αυτό οι ευρωπαίοι δανειστές (το ΔΝΤ από μεριάς του πάντα το υποστήριζε), ώστε και για να μην απομένει καμιά αμφιβολία σχετικά με τις προθέσεις τους να ρυθμίσουν με μεγάλη καθυστέρηση το ελληνικό χρέος (αν και είχαν δεσμευτεί από το 2012 προς τούτο και το αθέτησαν με την ανοχή της κυβέρνησης Σαμαρά)  διετυμπάνισαν ότι είναι απαραίτητη τέτοια ρύθμιση επειδή «…το χρέος της Ελλάδας δεν είναι βιώσιμο από καμία άποψη».

Πρόκειται αναμφίβολα για μια από τις εντυπωσιακότερες μεταστροφές στην Ευρώπη, σχετικά με την Ελλάδα, όταν πριν 4 μόλις μήνες (με τον κ. Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να καταδυναστεύει την ευρωζώνη καταδικάζοντάς τη σε περιοριστικές πολιτικές, αντιπληθωριστικές πιέσεις και αναπτυξιακή στασιμότητα) η επωδός για την Ελλάδα στα eurogroup ήταν «…θα δούμε αν χρειάζονται παρεμβάσεις στο χρέος μετά το τέλος του 3ου μνημονίου…».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι προσπαθήθηκε οργανωμένα και κατ’ επανάληψη τις 2-3 περασμένες εβδομάδες να καταστεί τέτοιο «σενάριο εξόδου της Ελλάδας από τα μνημόνια με είσοδο σε νέο μνημόνιο», κεντρικό ερώτημα στην ευρωζώνη! Συγκεκριμένοι ολιγάριθμοι δημοσιογράφοι, Έλληνες και ξένοι, έθεταν επίμονα το ερώτημα σε ευρωπαίους αξιωματούχους! Στις απαντήσεις τους οι ίδιοι αξιωματούχοι ούτε μία φορά δεν άφησαν περιθώριο έστω και υποθετικής διερεύνησης τέτοιου ενδεχόμενου. Η ερώτηση επανερχόταν, μάλιστα, με τόση επιμονή και παρά τις επανειλημμένες διαψεύσεις, ώστε στο τελευταίο eurogroup ο νέος επικεφαλής, Μάριο Σεντένο, να δηλώσει ορθά-κοφτά πως το εάν η Ελλάδα επιθυμεί νέο μνημόνιο θα το αποφασίσει και θα το ζητήσει η ίδια και όχι οι ευρωπαίοι. Κι επειδή η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει σε όλους τους τόνους ότι δεν συζητά νέο μνημόνιο, το θέμα θα έπρεπε να θεωρείται οριστικώς λήξαν.

Κι όμως! Από τις πρώτες κιόλας ώρες που ξεκαθαριζόταν ότι δεν υπάρχει περίπτωση νέου μνημονίου νέα σενάρια άρχισαν να διακινούνται σε δημοσιογραφικά γραφεία. Σύμφωνα με αυτά τα νέα σενάρια, λέει, η Ελλάδα σκέπτεται με την έξοδό της στις αγορές και με τα λογικά επιτόκια που εξασφαλίζει (επιτόκια, τα όποια πλέον καθιστούν την προληπτική πιστοληπτική γραμμή αχρείαστη, αν το αντάλλαγμα για τη λήψη της θα ήταν παράταση της ασφυκτικής εποπτείας των πιστωτών -πρακτική που αποδείχτηκε τοξικά αντι-αναπτυξιακή, με τις αστοχίες των πολλαπλασιαστών και άλλα σοβαρά σφάλματα), …να εγγυάται το ελληνικό δημόσιο για τον δανεισμό των τραπεζών μας!

Πρόκειται για το περίφημο waiver, δηλαδή τη δυνατότητα των (πλειστάκις ανακεφαλαιοποιημένων δαπάναις του ελληνικού χρέους) ελληνικών τραπεζών, να χρηματοδοτούνται κατ’ εξαίρεση από την ΕΚΤ με εγγύηση ομόλογα του ελληνικού δημοσίου.

Μ’ άλλα λόγια, με δεδομένο ότι -όπως έχουμε πει (όρα παλιότερη ανάλυσή μου) η Αθήνα έχει θέσει ως προτεραιότητα την έξοδο στις αγορές αντί της ένταξης της Ελλάδας στο πρόγραμμα ρευστότητας της ΕΚΤ (QE), οι (πλειστάκις ανακεφαλαιοποιημένες δαπάναις του ελληνικού χρέους, επαναλαμβάνω!!!) ελληνικές τράπεζες, πιέζουν ξανά να πληρώνουμε όλοι οι Έλληνες μαζί τη συντήρησή τους. Αντί να αναλάβουν εκείνες μόνες και κατόπιν των αλλεπάλληλων διασώσεών τους με επιβάρυνση του δημόσιου χρέους μας (τακτική που μόνο στην Ελλάδα εφαρμόστηκε στην ευρωζώνη και πουθενά αλλού) τη διάσωση και εξυγίανσή τους.

Όπως έχει γίνει γνωστό (https://www.circogreco.gr/2018/01/21/reuters-apothematiko-19-dis-evri-gia-meta-mnimonio/), η Ελλάδα με την έξοδο στις αγορές και τα πλεονάσματα επιχειρεί να «χτίσει» ένα αποθεματικό ύψους 19 δισ. ευρώ, που θα είναι πρόσθετη διασφάλιση αποπληρωμής του ελληνικού χρέους για τις αγορές, αντί για ένα ECCL και ένα νέο μνημόνιο. Οι ελληνικές τράπεζες φαίνεται να ορέγονται ακριβώς αυτό το αποθεματικό! Οι παρεμβάσεις (που αυτή τη φορά δεν αποτολμήθηκε να καταστούν «συμβουλές Στουρνάρα»), ούτε λίγο-ούτε πολύ αιτούνται αυτό το απόθεμα των 19 δισ. ευρώ, αντί να αποθεματοποιείται στην Τράπεζα της Ελλάδας (ΤτΕ) του διοικητή Στουρνάρα, να τοποθετηθεί σε «παραγωγικούς λογαριασμούς» στις συστημικές τράπεζες, οι οποίες θα μπορούν έτσι υπό την εγγύηση τέτοιων ποσών να δανείζονται φθηνά από την ΕΚΤ και να υποκαταστήσουν τις απώλειες που υφίστανται από τη μη ένταξη της Eλλάδας στο QE (ή, εν πάση περιπτώσει, την καθυστέρηση ένταξής της).

Φυσικά και θα πρέπει να είναι παραγωγικά αυτά τα 19 δισ. ευρώ,  που περισυνελέγησαν με το «αίμα» των  πλεονασμάτων! Προς όφελος όλων των Ελλήνων, όμως!…

Δεν είναι λογικό, δηλαδή, οι ελληνικές συστημικές τράπεζες να διεκδικούν για τον εαυτό τους και τον σκύλο χορτάτο (πλειστηριασμοί) και την πίτα αφάγωτη (φθηνός δανεισμός από την ΕΚΤ)! Αν είναι να αναλάβουν αντί της ΤτΕ την τήρηση αυτών των πιστώσεων, να το πράξουν με αντιστάθμισμα περιορισμό των στόχων από πλειστηριασμούς ακινήτων Ελλήνων πολιτών!

Φυσικά, όλη αυτή η συζήτηση έχει συμβολικό χαρακτήρα, αφού για τη διεξαγωγή της ουσιαστικής πτυχής της θα πρέπει να έχει ρυθμιστεί το ελληνικό χρέος.

Έως τότε, όμως, τί συμβουλή θα είχε εδώ να δώσει ο σε άλλες περιπτώσεις λαλίστατος συμβουλάτορας Στουρνάρας…

(Η παρούσα ανάλυση  δημοσιεύεται και στο blog του γράφοντος www.molyvi.com)