Οι εξελίξεις στο σκοπιανό (Μέρος Γ΄ – Η συμφωνία στο διεθνές πλαίσιο εξελίξεων)

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Συζητώντας, όμως, δημοσίως στην Ελλάδα για τη συμφωνία σχετικά με το σκοπιανό, διαπράττουμε μιαν ακόμη αφέλεια: Μιλάμε λες και πρόκειται για θέμα αυστηρά διμερές, χωρίς αναγωγές και συσχετίσεις με θέματα ευρύτερης γεωπολιτικής σημασίας.

Εν μέρει το δικαιούμεθα, βεβαίως, αφού ελληνικά συμφέροντα αφορά πρωτίστως η υπόθεση! Ωστόσο, δεν είναι μόνον ελληνικά τα συμφέροντα, που επιδιώκεται να προαχθούν ή θίγονται εδώ…

Επί πλέον, εδώ και μερικά χρόνια, σε ευθεία συνέπεια της οικονομικής κρίσης στην Ε.Ε. (η οποία -όπως έχω προσπαθήσει να περιγράψω σε παλιότερες αναφορές μου- από κρίση αρχικά νομισματο-πιστωτική και ένεκα των  λανθασμένων χειρισμών στην  αντιμετώπισή της, μετέστη βαθμιαία σε κρίση επί της πραγματικής οικονομίας κλονίζοντας κοινωνικές ισορροπίες, κρίση πολιτική υπέρ ακροδεξιών δυνάμεων και, τα τελευταία χρόνια, κρίση γεωπολιτική ανατρέπουσα πάγιους διεθνείς συσχετισμούς δυνάμεων), η περιοχή μας έχει αποκτήσει πρόσθετο βάρος στη διαμόρφωση των διεθνών εξελίξεων.

(Σημ.: Το γιατί και πώς τα αποκαλούμενα από τη Δύση «δυτικά Βαλκάνια» έχουν -όχι και τόσο αιφνίδια- αποκτήσει μεγάλη σημασία ως άτυπη διαχωριστική μεθόριος της ίδιας της Δύσης με τη «διακεκαυμένη ζώνη» της Ρωσίας, της Τουρκίας, του μεσανατολικού και της συριακής ανάφλεξης με τη συνέπεια του μαζικού προσφυγικού κύματος, δεν μπορεί φυσικά να αναλυθεί και να τεκμηριωθεί περισσότερο εδώ. Θα το κάνουμε κάποια άλλη στιγμή στο αμέσως προσεχές μέλλον…)

Σε κάθε περίπτωση, όμως, το σκοπιανό εντάσσεται σε μια γενικότερη κίνηση διαρρύθμισης νέων ισορροπιών επιθυμητών για τα δυτικά συμφέροντα στην περιοχή. Αντιλαμβάνομαι, λοιπόν, ότι σ’ έναν τέτοιο κύκλο πολύ ισχυρότερων από την Ελλάδα διεθνών παραγόντων δεν είναι η επισπεύδουσα πρόθεση και η διπλωματική ικανότητα της Αθήνας που επιτάχυνε τις εξελίξεις. Έξωθεν οι επιταχύνσεις!

Αντιλαμβάνομαι, επίσης, ότι δύσκολα η Ελλάδα θα εδύνατο να ανακόψει τις εξελίξεις, υπό τέτοιες διεθνείς πιέσεις. Άλλωστε, υπό αξιολόγηση παραμένει επιπροσθέτως εάν ο χρόνος στις μέρες μας εξακολουθεί να δουλεύει υπέρ της Ελλάδας, όπως συνέβαινε ως τώρα, με την Ελλάδα εξοπλισμένη με τις θετικές παρεμβάσεις του Ανδρέα Παπανδρέου (ενδιάμεση συμφωνία) και του Κώστα Καραμανλή (βέτο για την εισδοχή της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ, στη σύνοδο κορυφής του Βουκουρεστίου).

Όμως, απολύτως αποκλειστική ευθύνη της Ελλάδας είναι, αποδεχόμενη το πλαίσιο που επιβάλλουν οι μη επιδεχόμενοι αμφισβήτηση ορισμοί των μεγάλων δυνάμεων της εποχής μας, να προσδιορίσει τα ανταλλάγματα που ζητεί, για την προαγωγή του ευρύτερου γεωπολιτικού σχεδίου της Δύσης στην περιοχή μας! Κι εδώ η κυβέρνηση Τσίπρα συλλαμβάνεται τουλάχιστον μετεξεταστέα!

Δεν υπάρχει καμιά αναφορά σε  ανταλλάγματα υπέρ της Ελλάδας, πέραν των σχετιζομένων με το στενό πλαίσιο του μακεδονικού ζητήματος. Αντίθετα, ανταλλάγματα σε άλλο πεδίο (π.χ. την οικονομία και γεωπολιτικού περιεχομένου) λαμβάνει η πλευρά των Σκοπίων και μάλιστα εδώ το οικονομικό το κόστος για τα οφέλη  προς τη FYROM  καταβάλλει …η Ελλάδα!

Για τη χώρα μας το ζήτημα έχει τεράστια σημασία λαμβανομένου υπόψη:

– ότι η χώρα μας διέρχεται βαθύτατη οικονομική κρίση, την οποία με μεγάλη απροθυμία ως προς την καταβολή του κόστους πειστικής εξόδου απ’ αυτήν (μέσω απομείωσης του χρέους) αντιμετωπίζουν μειοψηφικές αλλά με καίριο λόγο στην Ε.Ε. δυνάμεις, κυρίως η Γερμανία (…που η ίδια δεν φείδεται εγκωμίων για την Ελλάδα επειδή αποδέχεται τη συμφωνία για το σκοπιανό. Eγκωμίων, όμως, ανέξοδων για το Βερολίνο, που εξακολουθεί να επιμένει στη λάθος πολιτική που επιδείνωσε την ελληνική κρίση, και το κάνει, μάλιστα, για λόγους ομολογημένων εσωτερικών μικροκομματικών αναγκών και μακριά από κάθε έννοια διευρωπαϊκής αντίληψης για το αμοιβαίο όφελος στην ευρωζώνη).  Αλήθεια, τί προτίθεται να καταβάλλει ως ανταλλάγματα υπέρ της Ελλάδας η Γερμανία, για την προαγωγή της στρατηγικού συμφέροντος επιθυμίας του Βερολίνου για λύση στο σκοπιανό και ηρεμία στην περιοχή μας; Τα Σκόπια λαμβάνουν ανταλλάγματα, μεταξύ άλλων την κίνηση ένταξης στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Η Ελλάδα; Κι αν δεν το θέτει η ελληνική πλευρά, ποιός θα το έθετε;

– θα μπορούσε κανένας να εξετάσει το ενδεχόμενο να μη διεκδικούσε η Ελλάδα ανταλλάγματα για την αποδοχή της συμφωνίας (για την ακρίβεια να ζητούσε λιγότερα), εάν θα λειτουργούσε αποτελεσματικά ένα ευρύτερο κοινοτικό πλαίσιο αλληλεγγύης και κοινών πολιτικών αντιλήψεων στην Ε.Ε., όπως περίπου συνέβαινε κατά τη δεκαετία του ’80 στην τότε ΕΟΚ.

Όμως, σήμερα,  περισσεύουν οι «πειρατικού» τύπου διεκδικήσεις οψίμως ενταγμένων στην Ε.Ε. χωρών-μελών (εντάξεων που και πάλι επιβλήθηκαν για την προαγωγή των εν τη ευρεία εννοία δυτικών συμφερόντων και σε συνέχεια της όχι μόνον αδάπανης αλλά και με ισχυρό όφελος για τη Δύση «κατάληψης» γεωπολιτικών χώρων και οικονομιών του πάλαι ποτέ στρατοπέδου του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού»). Αθετούνται από τις χώρες αυτές ανειλημμένες δεσμεύσεις (π.χ. στο προσφυγικό), διεκδικούνται μέχρις του τελευταίου ευρώ ενισχύσεις και προβάλλονται απαιτήσεις οικονομικών και άλλων ανταλλαγμάτων για άλλα ζητήματα, όπως -για παράδειγμα- προκειμένου να συναινέσουν οι ίδιες αυτές χώρες να στηρίξουν την κοινή ευρωπαϊκή άμυνα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Την ίδια ώρα, οι ισχυρότερες οικονομίες, κάνουν «σκασιαρχείο» από τη θεσμοθετημένη υποχρέωσή τους  να έχουν έλλειμμα  κάτω του 3%  (Γαλλία), ή να μην έχουν υπερβολικό πλεόνασμα (Γερμανία), ώστε να μην αποστερούνται πόροι από τους φτωχότερους.

Επίσης, η Γερμανία αρνείται να συμβάλλει ενεργότερα στον κοινό αμυντικό προϋπολογισμό της Ε.Ε.. (Ναι, η χώρα της οποίας την ασφάλεια εγγυήθηκαν επί δεκαετίες οι άλλες χώρες της Δύσης -της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης- είναι απρόθυμη να σηκώσει σήμερα το αυξημένο βάρος που τής αναλογεί για την κοινή άμυνα, παρ’ ό,τι μεγάλο μέρος της σημερινής ισχύος της -πολιτικής και οικονομικής- εξασφαλίστηκε για εκείνην από την αλληλεγγύη άλλων δυτικών χωρών -επαναλαμβάνω, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης).

..και σταματώ εδώ γιατί θα μπορούσα  αναφερθώ σε πολλά ακόμη!…

Σε μια τέτοια εικόνα ποιότητας διεθνών συμπεριφορών και εν γένει στάσης χωρών και κυβερνήσεων στο πλαίσιο της Ε.Ε η Ελλάδα κρατάει, λέτε, «άψογη» ή «πολυτελή» στάση (προς όφελος άλλων) αποστερώντας από τη συμφωνία για το σκοπιανό την κρίσιμη διεθνή σημασία της προς όφελος της Δύσης και αυτοεξαιρούμενη λογικών διεκδικήσεων της Αθήνας ως ανταλλαγμάτων για το ελληνικό «ναι» στη συμφωνία; Στη χώρα -στην οποία τόσο ακριβά και άδικα «χρεώθηκε» η ανόητης τεκμηρίωσης δαπάνη του δήθεν κόστους των «μεταρρυθμίσεων» που δεν προχώρησαν εντός μνημονίων- περισσεύουν αποθέματα για να χαρίζονται;

Έχω τη γνώμη πως στο πλαίσιο μιας σημερινής «γερμανικής Ε.Ε.», όπου η κουλτούρα της συννενόησης και της επιζήτησης του consensus έχει σαφώς υποχωρήσει και όλα καταλήγουν σε σκληρό πολιτικό και οικονομικό «παζάρι», είναι σοβαρότατο διαπραγματευτικό σφάλμα της κυβέρνησης του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., να χειρίζεται τη συμφωνία για το σκοπιανό ως δήθεν απογυμνωμένη οιουδήποτε άλλου οφέλους για τη Δύση και την Ε.Ε., ώστε να μη διεκδικεί η Ελλάδα σοβαρότατα ανταλλάγματα για την συμφωνία. Ιδίως όταν η χώρα μας τα τελευταία χρόνια αναδέχτηκε απολύτως ανισοβαρές μερίδιο ευθύνης για την κρίση στην ευρωζώνη  και με μεγάλο σε βάρος της κόστος, πολιτικό και οικονομικό, ενώ  σήκωσε αγόγγυστα μεγάλο βάρος της κρίσης του προσφυγικού και σήμερα ιδίοις εξόδοις κατά συντριπτικό μέρος εγγυάται τα ευρωπαϊκά (και εθνικά της, φυσικά) σύνορα στο Αιγαίο. Και την ίδια ώρα, άλλες χώρες αρνούνται τις δεσμεύσεις τους.

Ολοκληρώνοντας το Γ΄ μέρος αυτής της σειράς αναλύσεων σχετικά με τη συμφωνία για το σκοπιανό, επαναλαμβάνω κάτι που έχω υποστηρίξει και σε άλλες αναλύσεις μου και με άλλες ευκαιρίες: Για την Ευρώπη η Ελλάδα έχει μόνον ιστορικό, συμβολικό και γεωπολιτικό βάρος! Αν αυτά δεν πέσουν από μεριάς μας «στο τραπέζι της διαβούλευσης» για το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον μας, τί άλλο απομένει  να έχει λαμβάνειν η χώρα μας από την Ε.Ε., εκτός από πολιτική υποτίμηση και οικονομικό κόστος από τη συμμετοχή μας σ’ ένα ιδιαίτερα σκληρό διεθνές νόμισμα;

(Στο επόμενο Δ΄ και τελευταίο μέρος,  «ναι ή όχι» στη συμφωνία;)

(Η παρούσα σειρά αναλύσεων δημοσιεύεται και στο blog του γράφοντος www.molyvi.com)