44 χρόνια από το πραξικόπημα της μαριονέτας του Σαμψών στην Κύπρο – Πως άνοιξε ο δρόμος στην τουρκική εισβολή

Το circogeco τιμά τους περίπου 3.000 Ελληνοκύπριους πεσόντες κατά την τουρκική εισβολή του Αττίλα στην Κύπρο.

Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε κατ’ εντολή της Χούντας των Αθηνών, με σκοπό την ανατροπή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπου Μακάριου.

Το πραξικόπημα ήρθε στην Κύπρο, σε μια ασταθή περίοδο της ιστορίας της. Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε ιδρυθεί το 1960 και μετά τις διακοινοτικές συγκρούσεις του 1963 οι Τουρκοκύπριοι μετακινήθηκαν σε θύλακες, ενώ στο νησί δρούσαν παραστρατιωτικές οργανώσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων εθνικιστών και παραστρατιωτικών. Στο νησί προέδρευε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος ο οποίος ήτανε σε σύγκρουση με την Χούντα των Αθηνών, ενώ αντιμετωπιζόταν με καχυποψία από τις Η.Π.Α.. Στην Κύπρο επίσης, υπήρχαν Έλληνες στρατιωτικοί και στρατιώτες τόσο ως ξεχωριστή δύναμη (ΕΛΔΥΚ) όσο και εντός της Εθνικής Φρουράς.

Σ’ αυτό το περιβάλλον εκδηλωθηκε στις 15 Ιουλίου το πραξικόπημα στην Κύπρο. Πρόεδρος της Κύπρου ορίστηκε η μαριονέτα της χούντας των Αθηνών, Νίκος Σαμψών, ο οποίος ανακήρυξε την “Ελληνική Δημοκρατία της Κύπρου”.

Ο νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος και αρχιεπίσκοπος Μακάριος διέφυγε προς την Πάφο. Ο Μακάριος μέσω Μάλτας και Λονδίνου έφτασε στην Νέα Υόρκη, όπου στις 19 Ιουλίου έλαβε μέρος στην σύσκεψη του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε., όπου και κατήγγειλε την Χούντα των Αθηνών για εισβολή.

Στις 20 Ιουλίου, η Τουρκία επικαλούμενη το άρθρο 4 της συνθήκης Εγγυήσεων, εισέβαλε στην Κύπρο.

Στις 23 Ιουλίου ο Νίκος Σαμψών προ της διαφαινόμενης κατάρρευσης παραιτήθηκε, όπως και το στρατιωτικό καθεστώς στην Ελλάδα.

Όμως τα γεγονότα στην Κύπρο συνέχισαν να ξετυλίγονται και με μια δεύτερη επιχείρηση, τον Ατίλλα ΙΙ, τον Αύγουστο του ιδίου έτους, η Τουρκία κατέλαβε το 36% των εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας και εκτόπισε 180 χιλιάδες Κύπριους (άλλες 20 χιλιάδες παρέμειναν εγκλωβισμένοι), ενώ συνολικά σκοτώθηκαν περίπου 3 χιλιάδες Ελληνοκύπριοι.

Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος επέστρεψε στην Κύπρο τον Δεκέμβρη του 1974.

Το κυπριακό παραμένει ως και σήμερα άλυτο.