+Plus

Γιατί είναι προοδευτική σήμερα η (υπό όρους) ευρωπαϊκή ενοποίηση

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Κρίνω σκόπιμο να επανέλθω στο θέμα που πραγματεύτηκα στην προηγούμενη ανάλυσή μου, στο δημοσίευμα υπό τον τίτλο «Η δεξιά βλάπτει σοβαρά την Ε.Ε.». Αφορμή γι’ αυτόν τον δεύτερο γύρο τούτης της συζήτησης, τα παράπονα φίλων μου. Παράπονα δύο πολιτικών προελεύσεων, αντίρροπων μεταξύ τους.

Η πρώτη κατηγορία παραπόνων ήλθε από μεριάς αναγνωστών μου, οι οποίοι διαμαρτύρονται ότι αδίκησα την ευρωπαϊκή δεξιά, η οποία κατά τη γνώμη τους έχει προσφέρει πολλά στην προαγωγή της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Η δεύτερη κατηγορία παραπόνων, προήλθε από ανθρώπους οι οποίοι κατά βάση έχουν απολέσει κάθε ελπίδα για το μέλλον της Ε.Ε., ως μιας πορείας που υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε να αποβεί προς όφελος όσων την ακολουθήσουν.

Ας τα πάρουμε, λοιπόν με τη σειρά:

1. Η ευρωπαϊκή δεξιά αναμφίβολα έχει συμμετοχή δραστήρια στην διαδικασία της ενοποίησης. Ωστόσο, οι απαρχές της, περισσότερο παραπέμπουν μεταπολεμικά σε προσπάθειες να αφοριστεί κάθε τυχόν νέα γαλλο-γερμανική σύγκρουση, (που ήταν το αίτιο των δύο παγκοσμίων πολέμων), παρά σε γνήσια δημοκρατική διάθεση εξελικτικής ομογενοποίησης διαφορετικών εθνικών, κοινωνικών και πολιτισμικών οντοτήτων, που συνθέτουν την πολύχρωμη και πλουραλιστική Ε.Ε. και την προοπτική της, όπως τα αντιλαμβανόμαστε σήμερα. Φυσικά, δεν είναι αρνητική η εναρκτήρια πασιφιστική βάση της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Όμως, από τότε εδώ και δεκαετίες έχουμε προχωρήσει σε άλλα προτάγματα για τον σκοπό. Διακινδυνεύω τη θέση ότι στη συνέχεια, όποτε η πρώην ΕΟΚ και σήμερα Ε.Ε. αποπειράθηκε την ουσιαστική ενοποίηση, η δεξιά πολιτική παράταξη στην Ευρώπη δεν συνέβαλε, αλλά έπληξε τον σκοπό. Το παράδειγμα υποκατάστασης του σχεδίου ενιαίου συντάγματος Ντ’ Εστέν από οικονομικές συνθήκες μονεταριστικού προσήμου, τα λέει νομίζω όλα.

2. Η ηθικολογική (και καθόλου πολιτική) βάση αναφορών της ευρωπαϊκής δεξιάς για τον ρόλο της σοσιαλδημοκρατίας και της αριστεράς ευρύτερα, δεν αμφισβητείται! Είναι αποδεδειγμένη και τεκμηριώνεται πέραν πάσης αμφιβολίας από απλή προσφυγή στο περιεχόμενο της πολιτικής κριτικής που άσκησαν τα κόμματα της ευρωπαϊκής δεξιάς -από νωρίς αλλά κυρίως από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 και εντεύθεν- στην προσπάθειά τους να ενισχυθούν και να αμφισβητήσουν την ιδεολογική και πολιτική ηγεμονία των σοσιαλδημοκρατών εκείνην την περίοδο.

Μια από τις ισχυρότερες αποδείξεις περί τούτου, είναι ότι ακόμη και σήμερα τα πολιτικά πιο καθυστερημένα κόμματα της ευρωπαϊκής δεξιάς (όπως για παράδειγμα η Νέα Δημοκρατία) ακόμη  και σήμερα άνευ σοβαρής πολιτικής εναλλακτικής πρότασης για την διάσωση του ευρωπαϊκού ενοποιητικού σκοπού, αντιπαρατίθενται ξανά στη σύγχρονη προοδευτική και αριστερά πολιτική παράταξη με τo ίδιο ανόητο πολιτικό οπλοστάσιο, επιβεβαιώνοντας τη χρεοκοπία του συστήματος ιδεών αρχών που εκπροσωπούν. (Μόλις χθες επίλεκτο στέλεχος της Ν.Δ. παραχώρησε συνέντευξη όπου μεταξύ άλλων διατείνεται ότι «…δεν υπάρχει ηθικό πλεονέκτημα αλλά αριστερή ανηθικότητα και πλεονεξία». Προσέξετε, δεν αμφισβητεί μια κυβερνητική άποψη με κάποια επιχειρήματα. Ούτε υπερασπίζεται τη θέση ότι τέτοιο πλεονέκτημα διαθέτει και η δική του παράταξη! Απλά, έτσι, γενικώς, η αριστερά είναι ανήθικη).

Η αντίληψη αυτή έχει αναμφίβολα ρίζες στην αίσθηση περί δημοκρατίας της συντηρητικής παράταξης, η οποία επί  δεκαετίες μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, υπό την πολιτική διαχείριση του κινδύνου της κομμουνιστικής απειλής κατέστησε εν τοις πράγμασι παράνομες τις δραστηριότητες της αριστεράς και του κομμουνιστικού κινήματος. (Δεν θέλω να επεκταθώ, γι’ αυτό θα επικαλεστώ ένα ακόμη παράδειγμα που δείχνει πολλά: Ένα από τα «επιχειρήματα καφενείου» της δεξιάς και των ΤΕΑ στη μεταπολεμική και μετεμφυλιακή Ελλάδα, ήταν ότι οι κομμουνίστριες αγωνίστριες που τελούσαν υπό κράτηση στα καθαρτήρια και τις εξορίες τύπου Μακρονήσου, υπό κομματική εντολή (του ΚΚΕ, εννοείται) ζευγάρωναν με ροτασιόν με τους άνδρες συγκρατούμενούς τους, για να καλύπτουν οι δεύτεροι τις σεξουαλικές ανάγκες τους!…)

3. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ε.Ε. από την τυχόν παράταση της δεξιάς πολιτικής επικυριαρχίας κατά την επόμενη περίοδο απορρέει από την ανεκτική στάση των δεξιών κομμάτων απέναντι σε νεο-ολοκληρωτικά μορφώματα. Η ενίσχυση νεο-ναζιστικών και νεο-φασιστικών οργανώσεων και σχημάτων και η επικίνδυνη απόπειρα της δεξιάς στις χώρες-μέλη της Ε.Ε. να προσεταιριστεί την πολιτική απεύθυνσή τους σε κοινά απογοητευμένα από το δυτικό μοντέλο κρατικής οργάνωσης (πρωτίστως, λόγω του κλονισμού της παρεμβατικής λειτουργίας του κοινωνικού κράτους προς εκτόνωση των συνεπειών του ακραία ταξικού συστήματος προς όφελος των ισχυρότερων), αποδομεί απολύτως κάθε κίνηση προς μια κοινωνία ανοχής, δηλαδή τον κεντρικό όρο-προϋπόθεση για την προαγωγή της ενοποίησης. Είτε με τη μορφή του αντι-προσφυγικού κινήματος, είτε ως ενδο-ευρωπαϊκή επιβολή των ισχυρότερων χωρών στις αδύναμες, το πρόβλημα υφίσταται.

Στο προσφυγικό, για παράδειγμα, από την πολιτική που ασκείται στη Γερμανία υπό τον κ. Ζεεχόφερ αλλά και σε τόσες άλλες χώρες-μέλη, από δεξιές κυβερνήσεις, καθώς και από κυβερνήσεις που ασκούν δεξιά πολιτική. (Υπενθυμίζω ότι στην Ελλάδα ένα από τα βασικά στοιχεία νομιμοποίησης του χρυσαυγητισμού υπήρξε η προεκλογική προτροπή Σαμαρά («Εμπρός να ανακαταλάβουμε τις πόλεις μας», …υποτίθεται ανακτώντας τις από τους πρόσφυγες που τις είχαν κατακτήσει…)

Στις ενδο-ευρωπαϊκές επιβολές σε βάρος των αδυνάμων χωρών, με κλασσικό παράδειγμα την προσπάθεια να αποδοθεί στον ευρωπαϊκό νότο ένα είδος εκτροπής από τη συντηρητική νομιμότητα του τρόπου ζωής του ευρωπαϊκού Βορρά. (Κορυφαία απόδειξη τούτου ότι επιχειρήθηκε να χρεωθεί περίπου απολύτως στην Ελλάδα η αιτία της κρίσης στην ευρωζώνη…)

Η ευρωπαϊκή ακροδεξιά δεν είναι πια ένα μακρινό ενδεχόμενο! Συμμετέχει πια σε κυβερνήσεις! Και τυχόν συνέχιση αυτής της τάσης μετατόπισης του πολιτικού άξονα δεξιότερα και προς την ακροδεξιά, πρέπει το ταχύτερο να ανακοπεί, διότι αποδεδειγμένα εκεί βρίσκεται η πραγματική απειλή αποσάθρωσης της ευρωπαϊκής ιδέας.

4. Σε ό,τι αφορά τους αντι-ευρωπαϊστές φίλους μου, παλιότερους και όψιμους!

Το αίτημα για πολυμερή συνεννόηση και συνεργασία ιστορικά υπήρξε θέση της προοδευτικής πολιτικής παράταξης. Ακόμη και υπό την εκτρωματική μορφή του προλεταριακού διεθνισμού που διετύπωσε ο υπαρκτός σοσιαλισμός, περιορίζοντας τον ενοποιητικό σκοπό του μόνο ως προς την εργατική τάξη, η συνεννόηση και ο διάλογος μεταξύ κρατών είναι αυτοσκοπός, ως μέσο στον αντίποδα της όξυνσης των  αντιθέσεων που άγει σε θερμές διενέξεις. Ιδίως στη σημερινή εικόνα διεθνών συσχετισμών δύναμης, όπου κορυφώνεται και ο ενδο-καπιταλιστικός ανταγωνισμός, η επιζήτηση τέτοιων ενοποιητικών διαδικασιών σε αντιλήψεις για το πεπρωμένο της ανθρωπότητας, συνιστούν κρίσιμη αριστερή και προοδευτική πολιτική. Ιδίως στην Ευρώπη, που δοκιμάζεται περισσότερο, ως παγκοσμίως ο ανωριμότερος υπό  διαδικασία συνεκτικής επιδίωξης υπερ-εθνικός μηχανισμός.

Σ’ αυτό το πλαίσιο θέασης των πραγμάτων, αρέσει-δεν αρέσει, η ενοποιητική διαδικασία στην Ευρώπη, παραμένει κορυφαίο δημοκρατικό πλαίσιο διεκδίκησης, που δεν μπορεί  να ακυρώνεται από εγκληματικές αστοχίες των ευρωπαϊκών  ηγεσιών. Η σύγχυση μεταξύ του να αιτούμεθα ως προοδευτικοί και αριστεροί πολίτες αποκατάσταση των  κλονισμένων διαδικασιών νομιμοποίησης στη λήψη των ευρωπαϊκών αποφάσεων και από την άλλη να καταλήγουμε σε πλήρη απόρριψη της Ε.Ε., είναι αυτή που κάνει νομίζω τη διαφορά μεταξύ του ορισμού προοδευτικών πολιτικών στόχων, από τη μία, και πολιτικής πλάνης, από την άλλη!

(Η παρούσα ανάλυση δημοσιεύεται και στο στο blog του γράφοντος www.molyvi.com)