Μετά 20 χρόνια …θα ‘ρθει η συγγνώμη

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Ήταν πριν περίπου καμιά εικοσαριά χρόνια, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, διά στόματος του τότε προέδρου τους, Μπιλ Κλίντον, ζήτησαν συγγνώμη από την Ελλάδα για την υποστηρικτική στάση της δυτικής υπερδύναμης απέναντι στους πραξικοπηματίες κατά την επταετή δικτατορία.

Η ομιλία Κλίντον (όπως και η τότε εντόνως επικριτική για τη στάση των ΗΠΑ στη δικτατορία προσφώνηση του Έλληνα Προέδρου της Δημοκρατίας εκείνην την εποχή, Κωστή Στεφανόπουλου) είναι το σκηνικό, εντός του οποίου εκτυλίσσεται η μοναδική περίπτωση στην ιστορία, όπου οι ΗΠΑ ανοιχτά ζητούν συγγνώμη για την πολιτική τους σε μια χώρα.

Παραλληλίζοντας εκείνα τα γεγονότα με το ότι σε 3 εβδομάδες από σήμερα η Ελλάδα εξέρχεται από το τούνελ της μνημονιακής επιβολής, εικοτολογώ ότι θα χρειαστούν περίπου άλλα 20 χρόνια έως ότου η Γερμανία αναγνωρίσει την έκταση αστοχίας της πολιτικής που επέβαλε στη ευρωζώνη και πρωτίστως στην Ελλάδα, ως μεθόδου χειρισμού της κρίσης. Τόσα θα πρέπει να είναι τα τέρμινα που απαιτείται να διέλθουν, για να δηλώσει μια χώρα που επιζητεί ευρύτερους διεθνείς ρόλους ότι αναγνωρίζει το σφάλμα της. Μια συγγνώμη, η οποία ιστορικά οφείλεται προς εκείνους οι οποίοι υπήρξαν τα προνομιακά θύματα του λάθους και μάλιστα όταν και τα κίνητρα του σφάλλοντος ελέγχονται από νωρίς ως προς τις επιδιώξεις τους.

Τα γράφω αυτά, και ήδη ακούω τις φωνασκίες, φίλων μου και μη, που περίπου ως απαράγραπτο χρέος της Ελλάδας προς τους «διασώστες» της, έχουν προσλάβει και αφηγηθεί όλη την οκταετία 2010-2018. Είναι περίπου οι ίδιοι, που ακόμη και την επανάσταση του 1821 (που σε 3 χρόνια συμπληρώνονται 200 χρόνια από την εκδήλωσή της), αντιλαμβάνονται ως οφειλή της χώρας μας προς τους ευρωπαίους για την απελευθέρωσή μας, και όχι ως ιερά μνήμη προς τις ομάδες ατάκτων Ελλήνων που εξεγέρθηκαν με μόνον οπλισμό την απελπισία και την ψυχούλα τους. Είναι σαν να λέγαμε ότι περισσότερα οφείλουμε στους ευρωπαίους που συναίνεσαν στην απελευθέρωσή μας και λιγότερα στους μπουρλοτιέρηδες του Κανάρη ή τους εγκλείστους του Μεσολογγίου!

…Η αλήθεια είναι ότι οι Γερμανοί ποτέ δεν τα πήγαν πολύ καλά με την Ελλάδα και τους Έλληνες!…

Πριν την εθνική απελευθέρωση, ο Μέτερνιχ εκπροσώπησε πεισματικά τις αυστριακές αντιρρήσεις για την αναγκαιότητα της ελληνικής εξέγερσης και την τελική θετική  έκβασή της. Οι βαυαρικές δυναστείες αποβλήθηκαν όλες, ως πολιτικά ασύμβατες με τη χώρα και τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες αντιλαμβανόμαστε τον δημόσιο βίο μας. Το κακό ξανάρθε (δυστυχώς όχι μόνο για μας, αλλά γενικευμένα για όλον σχεδόν τον κόσμο) κατά τους δύο παγκόσμιους πολέμους. Η έσχατη γερμανική επέμβαση, αυτή της οικονομίας των μνημονίων, απέτυχε να συνδυάσει στοιχειωδώς την κλίμακα επιπτώσεων του διασωστικού σχεδίου, με το ίδιο το διασωστικό πρόταγμα, με αποτέλεσμα να θέσει σε κίνδυνο όλη την προσπάθεια των Ελλήνων πολιτών, που απώλεσαν το 25% του εισοδήματός τους και σημαντικό μέρος του εθνικού πλούτου τους, με αναντίστοιχα ατελέσφορα αποτελέσματα σε σύγκριση με τις θυσίες που ξοδεύτηκαν για τον σκοπό. Επί πλέον, το Βερολίνο σε σύμπραξη με τον ανεκδιήγητο Σαρκοζί πίεσε για την ανατροπή εκλεγμένου Έλληνα πρωθυπουργού, του Γιώργου Παπανδρέου, παρ’ ό,τι αυτός είχε προσχωρήσει στην επιλογή της διάσωσης. Μια κίνηση του Βερολίνου, που μάλλον ως «τσαμπουκάς» ανασφαλών ισχυρών επί αδυνάμων έχει έκτοτε αφήσει τα ίχνη της στις εξελίξεις, παρά ως σώφρων χειρισμός μιας κρίσης, οικονομικής και πολιτικής.

Ακόμη και τώρα, που γράφονται αυτές οι γραμμές,  Γερμανοί πολιτικοί της κυβερνώσας παράταξης, όχι μόνο όλα καλά καμωμένα πιστεύουν πως τα έκαναν στην κρίση και την ελληνική «διάσωση», αλλά τολμούν να αποδίδουν την αθροιστική ύφεση του 25% στο ελληνικό ΑΕΠ κατά την οκταετία της κρίσης στο ότι …οι Έλληνες δεν προχώρησαν τις μεταρρυθμίσεις! Έτσι, αντί να αναθεωρούν την υφεσιακή πολιτική που ακόμη εφαρμόζεται στην ευρωζώνη, πλήττοντας όλες τις άλλες οικονομίες πλην της γερμανικής, εμμένουν στην περιοριστική πολιτική, η οποία για μια καπιταλιστική οικονομία (ακόμη και ιδιότυπη, όπως η γερμανο-ευρωπαϊκή) είναι σαν να αφαιρείς οξυγόνο από την αναπτυξιακή διαδικασία και να την καταδικάζεις σε αντιπληθωριστικά δεσμά.

Μια προσεκτικότερη ματιά στα πράγματα οδηγεί με σχετική ασφάλεια στην κατανόηση του ότι είναι η ασυμβατότητα της πολιτικής που ευνοεί τα αμιγώς γερμανικά συμφέροντα, με το συλλογικό μέλλον της ευρωζώνης και της Ε.Ε.,  που παράγει το πρόβλημα. Η πολιτικά φτωχότατη γερμανική ηγεσία, φαίνεται ιστορικά ανίκανη να συναισθανθεί ότι δεν μπορεί κάτι που ωθεί τις γερμανικές τύχες προς την πρόοδο και ένα καλύτερο μέλλον να αντίκειται και να αντιστρατεύεται την προοπτική κοινής ευρωπαϊκής πορείας προς την πρόοδο και την ευημερία. Αν αυτό εφαρμόζεται (και, ναι, αυτό εφαρμόζεται ακόμη, παρά τα μαθήματα που θα έπρεπε να έχουν πάρει οι Γερμανοί από τον νεο-απομονωτισμό, που πριν τον Τραμπ εκείνοι επέβαλαν στις οικονομίες των χωρών-μελών) ούτε το γερμανικό ούτε το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον προάγεται ομαλά.

Μην είμαστε, λοιπόν, ανυπόμονοι! Το 2040, με ξεκαθαρισμένο τότε και το τί θα έχει γίνει με το ελληνικό εξωτερικό χρέος, θα ακούσουμε τη συγγνώμη των επιγόνων του κ. Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Θα την υποδεχτούμε με κατανόηση!

(Σημ.: Η φωτογραφία είναι από κοινή συνέντευξη Τύπου του τότε γραμματέα της Νεολαίας του Συνασπισμού, Αλέξη Τσίπρα και τότε γραμματέα της ΚΝΕ, Νίκου Σοφιανού, για τις κινητοποιήσεις κατά της επίσκεψης Κλίντον στην Ελλάδα το 1999).

(Το παρόν δημοσιεύεται και στο blog του γράφοντος www.molyvi.com)