+Plus

3 διαπιστώσεις από τη φετινή ΔΕΘ

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Η φετινή ΔΕΘ ολοκληρώθηκε με σαφή, φρονώ, την εικόνα ανεπάρκειας της πολιτικής ηγεσίας της χώρας να σκιαγραφήσει ουσιαστική κίνηση απελευθέρωσης της χώρας από την μακρά παγίδευση στις μνημονιακές πρακτικές. Τόσο η κυβέρνηση όσο και η αντιπολίτευση, παρουσίασαν στη Θεσσαλονίκη άτολμες και εξαιρετικά δειλές πολιτικές προτάσεις για τη μετα-μνημονιακή Ελλάδα, προφανώς υποκείμενες σε θεσμικούς και δημοσιονομικούς καταναγκασμούς, που κάθε άλλο παρά σκιαγραφούν έστω την πρόθεση μεταπήδησης σε επόμενη φάση.

Μια σύντομη αποτίμηση για τα 3 κόμματα, ΣΥ.ΡΙΖ.Α., Ν.Δ. και ΚΙΝ.ΑΛ., τα οποία θεωρητικά συγκαταλέγονται στους δυνάμει τυχόν εμπλεκόμενους με τις διαδικασίες διακυβέρνησης της επόμενης περιόδου πολιτικούς φορείς, ακολουθεί.

Οι αναφορές Τσίπρα

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτεταμένα στο μόνο πλέγμα πολιτικής που φαίνεται να συνιστά το ουσιώδες πρόταγμα οικονομικής πολιτικής από μεριάς του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.: την ενίσχυση των ασθενέστερων, που κατά κοινή ομολογία υπήρξαν προνομιακά θύματα της πολιτικής που επέλεξαν οι δανειστές, ως σχέδιο «διάσωσης» της χώρας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το άνοιγμα που επιχείρησε ο κ. Τσίπρας σε μεσαίες εισοδηματικά και κοινωνικά επαγγελματικές ομάδες, οι οποίες την περίοδο διακυβέρνησης 2015-2018 σήκωσαν το μεγαλύτερο μέρος των συνεπειών της  περιοριστικής οικονομικής πολιτικής του 3ου μνημονίου.

Πρόκειται για ευκρινή στόχο και λογικά ερμηνεύσιμο πολιτικό target group, δεδομένου ότι τόσο το περιεχόμενο των δημοσιονομικών μέτρων του 3ου μνημονίου όσο και η εικόνα των εκλογικών διαρροών από τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. που συνάγεται από τις δημοσκοπήσεις, αποδεικνύει ότι τυχόν αποτελεσματική επαναπροσέλκυση αυτών των κοινών θα μπορούσε να κρίνει τις επόμενες εκλογές.

Επίσης, ορθά κατά προτεραιότητα αποκαθίστανται αδικίες σε βάρος προνομιακά θιγεισών κονωνικών  ομάδων από τις μνημονιακές πολιτικές, αφού αυτές οι επανορθώσεις συνιστούν κρίσιμο συμβολικό μέγεθος για την εξισορρόπηση σε μια «εικόνα κανονικότητας» σε ό,τι αφορά την οργάνωση και την κοινωνική συγκρότηση των ευρωπαϊκών  πληθυσμών, καθώς και των συστημάτων κρατικής δομής.

Όμως, τίποτα απ’ αυτά δεν είναι συναρθρωμένη και σχεδιασμένη  οικονομική πολιτική για την Ελλάδα στα μέσα του 21ου αιώνα.

Πλήρης ανυπαρξία αναφορών σε επιλεγμένες πολιτικές στρατηγικής αναγέννησης της ελληνικής οικονομίας, τόσο σε επίπεδο τομέων όσο και σε μέσα οικονομικής πολιτικής. Παραμένει ως πλανώμενη η αίσθηση διατήρησης της χώρας σε κατάσταση εξαρτησιογόνας σχέσης με τον Τουρισμό, ως μόνης αντιλαμβανόμενης από τους πολίτες και τους επενδυτές «βαριάς βιομηχανίας», για το παραγόμενο εθνικό προϊόν.

Η ναυτιλία εξακολουθεί «να μην είναι εδώ».

Οι υδρογονάνθρακες παραμένουν αναπόφευκτα σε ρυθμούς συσχέτισης με τους γεωπολιτικούς νόμους κίνησης των πραγμάτων και όχι με τις οικονομικές ανάγκες –κάτι όχι αναγκαία κακό (ιδίως αν η άφρων κατανάλωσή τους θα κατέληγε σε διασπάθιση πλουτοπαραγωγικών πόρων και σε απειλή για τη Φύση), αρκεί να ήταν αυτό συνειδητή πολιτική. Και δεν φαίνεται να είναι!

Η αξία της γης, αναντικατάστατο απόθεμα πλούτου της Ελλάδας, λόγω της φυσικής και περιβαλλοντικής ιδιαιτερότητας της Ελλάδας, παραμένει έρμαιο πολιτικών διαχείρισής της ως real estate (δηλαδή μιας εκσυγχρονισμένης «οικοπεδικής πολιτικής»), με μόνο σκοπό την προσέλκυση δημόσιων εσόδων, αντί της αναβάθμισής της με προγραμματισμένες υποδομές.

Ο πρωτογενής τομέας, για να διασωθεί η απειλούμενη υψηλότατη ποιότητα των παραγόμενων στην Ελλάδα προϊόντων, παγιδεύεται και πάλι στις μικρές κλίμακες παραγωγής, αντί να συστηματοποιήσει και να αξιοποιήσει το συγκριτικό αυτό πλεονέκτημά μας, σε διευρύνσεις παραγωγικών κλιμάκων με τα συνάγωγα αποτελέσματα σε διευρυμένη συμμετοχή του τομέα στη διαμόρφωση του ΑΕΠ.

Τέλος, οι υπηρεσίες, περίπου μονοσήμαντα πλέον συναρτώμενες για την εξέλιξή τους από την τεχνολογία, δεν θα μπορούσαν υπό τέτοιες συνθήκες να κάνουν και πολλά πράγματα.

Δεν τα αναφέρω για να υποδείξω ένα κατά τη γνώμη μου αρμόζον σε μια μετα-μνημονιακή Ελλάδα πλάνο για την οικονομία, αλλά για να υπογραμμίσω το άγονο της οικονομικής πολιτικής που παρουσίασε ο κ. Τσίπρας.

Οι αναφορές Μητσοτάκη

Εδώ, πολύ περισσότερο, δεν ήταν σοβαρή η εμφάνιση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης!

Και για τον λόγο αυτό θεωρώ κραυγαλέα ανόητες απολογιστικές και αξιολογικές αναφορές κυβερνητικών  αξιωματούχων ότι δήθεν ο κ. Μητσοτάκης ήταν συνεπής στην παρουσίαση ενός προγράμματος καθαρής νεοφιλελεύθερης κοπής. Αντίθετα, χωρίς καμιά σοβαρή συσχέτιση των όσων είπε ο αρχηγός της Ν.Δ. με οιαδήποτε ιδεολογικής φόρτισης οικονομική πολιτική, ανακοίνωσε πλέγμα παρεμβάσεων σε φιλικά στην παράταξή του ταξικά στρώματα (π.χ. μείωση στη φορολογία μερισμάτων) και επιχειρήσεις.

Και, βεβαίως, αντιπαρέρχομαι τις σκαστές ανοησίες (για παράδειγμα περί μεταβίβασης του ΕΝΦΙΑ στους Δήμους), που ανάγονται στη φυσική γενικώς πολιτική -πολλώ δε μάλλον και ηγετική- ανεπάρκεια του κ. Κυριάκου Μητσοτάκη.

Αυτό όχι μόνο δεν είναι οικονομική πολιτική, αλλ’ ούτε καν πλάνο γενικών αρχών πολιτικής δεν είναι, ως καλώς νοούμενη πρόταση αντιπολίτευσης για την οικονομία.

Σχέδιο προσεταιρισμού εκλογικών κοινών, σε κάθε περίπτωση δύσκολα προσεγγίσιμων λόγω της ταξικής παγίδευσης της Ν.Δ. σε μεσοανώτερα στρώματα και εγκαταλείποντας τον λαϊκό χαρακτήρα του «ιστορικού καραμανλισμού», δηλαδή σχέδιο προεκλογικής πολιτικής, ναι είναι, όσα είπε ο κ. Μητσοτάκης. Αλλά οικονομική πολιτική δεν είναι με κανέναν τρόπο!

Τέτοιες προτάσεις, διανθισμένες με σοβαροφάνεια που δύσκολα αποκρυβόταν στη συνέντευξη Τύπου, συνεπεία της «δημοσκοπικής αλαζονείας» Μητσοτάκη, δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως σοβαρό δήθεν πλαίσιο δημόσιου διαλόγου, για τη οικονομία μας. Διακωμώδηση αυτής της κρίσιμης ατζέντας για τη μετα-μνημονιακή Ελλάδα συνιστούν και τίποτα περισσότερο.

Οι αναφορές Γεννηματά

Εδώ δεν θα είχε κανένας πολλά να περιμένει, με δεδομένη την εξ ορισμού άχαρη θέση του ΚΙΝ.ΑΛ. στο πολιτικό σκηνικό, επιτεινόμενη όμως επιπροσθέτως από την αδιέξοδη τακτική της σημερινής επικεφαλής του σχήματος.

Όμως, εδώ και μήνες η κυρία Γεννηματά ξιφουλκεί  κατά της κυβέρνησης, αποδίδοντας -και δικαίως, όπως είπαμε- την ανυπαρξία στρατηγικού σχεδίου για την  ελληνική οικονομία. Αλλά αν αυτό λείπει και εσύ το εντοπίζεις και το επισημαίνεις, δεν θα όφειλες τουλάχιστον να επιχειρήσεις τη σκιαγράφησή του;

Αν στο ΚΙΝ.ΑΛ. θεωρούν ότι με κειμενογραφικού τύπου αναφορές σε πομπώδεις τίτλους, για παράδειγμα η ταμπέλα «Σχέδιο Ελλάδα», επιτελούν τον σκοπό, μάλλον έχουν χάσει κάθε επαφή με την πραγματικότητα.

Εντυπωσιακότερο, όμως σημείο της ανεπάρκειας του ΚΙΝ.ΑΛ. η πολιτικά σχιζοειδής ταλάντευσή του ανάμεσα σε νεοφιλελεύθερες προσεγγίσεις στην οικονομία (π.χ. η βρίθουσα γενικοτήτων αναφορά στον ρόλο του κράτους για τη μετα-μνημονιακή οικονομία της Ελλάδας) και σε ανάγκες απεύθυνσης σε αριστερά πολιτικά κοινά.

Δεν μένει παρά η γενική πολιτική αήθεια να υπογραμμίζεται από την κυρία Γεννηματά η ανυπαρξία αυτοκριτικής από μεριάς Ν.Δ. για τις ευθύνες της στην κρίση, και να αποσιωπάται ότι εσύ προσωπικά ήσουν υπουργός της κυβέρνησης συνεργασίας με τη Ν.Δ. και δεν έχεις αρθρώσει ούτε λέξη, για την οφειλόμενη δική σου αυτοκριτική. Για την οποία, πότε-πότε πετάς και ένα «εμείς έχουμε κάνει την αυτοκριτική μας», την οποία, όμως, κανένας δεν έχει ακούσει. Πιο κραυγαλέα υποτίμηση  της συλλογικής μνήμης των πολιτών, δεν μπορεί  να γίνει!

Κάπως έτσι, ολοκληρώθηκε η ΔΕΘ, με απουσία αναφορών στην οικονομία της μετα-μνημονιακής Ελλάδας.

Τα 3 κόμματα παραμένουν εκτεθειμένα έναντι των Ελλήνων  πολιτών, σε ό,τι αφορά την υποχρέωσή τους να αναφερθούν επί τέλους σε μια αρθρωμένη πρόταση για την πατρίδα, το καθένα από τη δική του ματιά.

Επόμενος σταθμός ο κρατικός προϋπολογισμός για το 2019.

Εδώ θα ‘μαστε να τα λέμε…

(Το παρόν δημοσιεύεται και στο blog του γράφοντος www.molyvi.com)