Το σκοπιανό μετά το δημοψήφισμα

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Αν εξαιρέσει κανένας τις βλακωδέστατα κοντόφθλαμες -αλλά τόσο χαρακτηριστικές- αναφορές ακροδεξιών στη Ν.Δ. ότι το δημοψήφισμα στην πΓΔΜ μόνο για την πολιτική ήττα Τσίπρα στην Ελλάδα έχει σημασία, είναι κοινά αποδεκτό ότι η υλοποίηση της συμφωνίας των Πρεσπών δεν βοηθήθηκε από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της περασμένης Κυριακής.

Ο προκαθορισμός του δημοψηφίσματος (σύμφωνα με τις πρόνοιες του συντάγματος της πΓΔΜ) από τον ίδιον τον κ. Ζάεφ ως «συμβουλευτικού», δύσκολα μπορεί να αποκρύψει ότι η αποχή είναι η νικήτρια της κάλπης και αυτό ισοδυναμεί με επιφύλαξη των πολιτών της γείτονος (αν όχι κάτι πολύ εντονότερο) για τις ρυθμίσεις της συμφωνίας των Πρεσπών.

Αλήθεια είναι επίσης ότι -λόγω του ιστορικά γνωστού παλαιόθεν συμπλέγματος ανωτερότητας που χαρακτηρίζει τον δυτικό παράγοντα σε ό,τι αφορά τη στάση του στα Βαλκάνια- υποτιμήθηκαν παράμετροι της ελληνο-σκοπιανής διαφοράς, όπως οι καλώς ή κακώς εμπεδωμένες αντιλήψεις στους πληθυσμούς σχετικά με καίρια αυτοπροσδιοριστικά στοιχεία τους, πολιτισμικά και εθνολογικά.

– Τέλος, η προφανής πολιτική απειρία Ζάεφ να υιοθετήσει επιλογές που ενδυνάμωσαν τη στάση προσωποποιημένης χαλαρής εμπλοκής στο θέμα, ενώ οι αντίπαλοι της συμφωνίας ευνοούνταν από την αθροιστική επισώρευση υπέρ τους διαφορετικών πραγμάτων (αναληθείς εκλογικοί κατάλογοι, πλασματικοί -λόγω μετανάστευσης- πραγματικοί εκλογικοί κατάλογοι,  μεγαλύτερη ευκολία αναποφάσιστων να κινηθούν προς την αποχή αντί του «ναι» κ.λπ.), έφερε το αποτέλεσμα που όλοι γνωρίζουμε.

Με τα νέα δεδομένα:

– Δεν αλλάζει καταλυτικά -αλλά αναμφίβολα δυσκολεύει πολύ- η κύρωση της συμφωνίας των Πρεσπών από τη σκοπιανή Βουλή, με τη σύμπραξη βουλευτών του κόμματος της αντιπολίτευσης, VMRO,

– H διαδικασία επίλυσης της ελληνο-σκοπιανής διαφοράς αντικειμενικά φορτίζεται αρνητικά από την καταγεγραμμένη και τυπικά βαθύτατη πόλωση σχετικά με τη στάση των πολιτών στις δύο χώρες, που ασφαλώς κάθε άλλο παρά ευνοϊκό πεδίο προαγωγής των ρυθμίσεων της είναι, ακόμη κι αν η συμφωνία προχωρήσει,

– Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος συμπίπτει με την προεκλογική περίοδο της ευρωκάλπης, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ευρωπαϊκή ακροδεξιά σηκώνει κεφάλι. Με αποτέλεσμα οι εθνικιστικές συμπεριφορές στην Ελλάδα, την πΓΔΜ αλλά και αλλού, να φαίνονται ως πολιτικά παράγωγα ενός «ρεύματος» στην Ε.Ε. (αντιπαθούς, επικίνδυνου, ακόμη ίσως και καταστροφικού, αλλά πάντως πολιτικού ρεύματος),

– Η μετα-δημοψηφισματική πολιτική ατζέντα στο σκοπιανό, επιβεβαιώνεται πως αδυνατεί να επεκταθεί σε ηπιότερες και «χρησιμότερες» πολιτικές ατζέντες (π.χ. τα τυχόν οφέλη στην οικονομία) και εγκλωβίζεται ακόμη περισσότερο σε αντικείμενα πολύ πιο αόριστων αξιολογήσεων απ’ ό,τι ο γυμνά πρακτικός χαρακτήρας της οικονομίας, όπως η ιστορία και οι εθνικοί αυτοπροσδιορισμοί, που κατά τεκμήριο διχάζουν λαούς με διαφορές μεταξύ τους, αντί αν τους ενώνουν.

Από την άλλη πλευρά:

– Διεργασίες του βάθους και των γεωπολιτικών συνεπειών του σκοπιανού (με τη σημερινή μορφή του), θα πρέπει να προεξοφλείται ότι πολύ δύσκολα ανακόπτονται από ένα δημοψήφισμα σαν αυτό της περασμένης Κυριακής,

– Η συμφωνία των Πρεσπών, πετύχει ή αποτύχει, έχει ήδη γίνει ένα διεθνές μοντέλο διμερών συμβιβασμών για επίλυση σύνθετων και μακροχρόνιων διαφορών, που πιθανότατα θα επικαθορίσει το σκηνικό παγκόσμιας συνύπαρξης τις επόμενες δεκαετίες (Παρ’ ότι η προσωπική στάση μου είναι «όχι» στη συμφωνία για λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω στη σειρά αναλύσεών μου

  1. http://www.molyvi.com/424087502/6127733/posting/%CE%B7-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1,
  2. http://www.molyvi.com/424087502/6128108/posting/%CE%B7-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1
  3. http://www.molyvi.com/424087502/6128608/posting/%CE%B7-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1, και
  4. http://www.molyvi.com/424087502/6129112/posting/%CE%B7-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1,

η σημασία της συμφωνίας των Πρεσπών, εκτιμώ πως είναι πολύ μεγάλη και πάντως πολύ ευρύτερης συμβολικής και πρακτικής αξίας από ένα «βόλεμα» μιας τοπικής διένεξης. Οι εικοτολογίες και οι συνομωσιολογίες από πληθώρα πηγών σχετικά με το τί θέλουν οι Η.Π.Α., η Ρωσία, η Ε.Ε. κ.λπ. επιβεβαιώνει νομίζω την άποψή μου),

– Ακόμη και ως εσωτερικό πολιτικό δεδομένο επηρεασμού των εξελίξεων στις 2 χώρες και μόνον, η συμφωνία των Πρεσπών -είτε πετύχει, είτε όχι- θα επηρεάσει σημαντικά τα εκλογικά αποτελέσματα και θα συμμετάσχει καίρια στη διαμόρφωση των πολιτικών συσχετισμών δύναμης. Μεταβάλλοντας έτσι την πολιτική ενσωμάτωση στις δύο χώρες των ως τώρα αναφερόμενων ως «ενδιάμεσων» λύσεων, με το νέο επίχρισμα επιζήτησης οριστικών ρυθμίσεων. Το στοιχείο αυτό καθιστά ήδη τη συμφωνία σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση ιστορικής ωρίμανσης της διμερούς διαφοράς και υπ’ αυτήν την οπτική άλμα ποιοτικής αναβάθμισης της εξέλιξής της.

(To παρόν δημοσιεύεται και στο blog του γράφοντος www.molyvi.com)