Η τελευταία ευκαιρία της Ελλάδας για τις λεπτές πτυχές του σκοπιανού

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου  

Το Σκοπιανό έχει μπει στην τελευταία φάση του! Η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης στα Σκόπια ολοκληρώνεται σε 2-3 μέρες και η σκυτάλη περνάει στην Ελλάδα, η οποία είτε με απόφαση της Βουλής θα κυρώσει τη συμφωνία για να αρχίσουν να παράγονται οι διεθνείς συνέπειές της, είτε όχι, οπότε η διμερής διαφορά θα παραμείνει στο σημείο όπου βρισκόταν τις τελευταίες δεκαετίες.

Το σημερινό σημείωμά μου, σκοπό δεν έχει να επαναλάβει τη συζήτηση σχετικά με το αν η συμφωνία των Πρεσπών είναι καλή ή κακή, ούτε να επεκταθεί στο τρέχον πολιτικό σκηνικό όπως επηρεάζεται από τη συμφωνία, διάλογος που έχει γίνει κατά κόρον και εν πολλοίς εξαντληθεί. (Κι εγώ ο ίδιος, άλλωστε, έχω λάβει μέρος στον διάλογο αυτόν εκθέτοντας εκτεταμένα τις απόψεις μου και δεν έχει νόημα να λέμε ξανά τα ίδια).

Επανέρχομαι, λοιπόν, διότι το περιεχόμενο των τροπολογιών στο σύνταγμα της πΓΔΜ  έχει πλέον γνωστοποιηθεί και αυτό θα ψηφιστεί κατά πάσα βεβαιότητα τις επόμενες μέρες.

Ισχύουν, λοιπόν, οι ενστάσεις που είχα θέσει (εγώ και άλλοι) ως τώρα σχετικά με τον κίνδυνο οι εν λόγω αλλαγές στο σκοπιανό σύνταγμα να ενεργοποιήσουν κύκλο διεκδικήσεων από ανύπαρκτη «μακεδονική μειονότητα» στην Ελλάδα, ενδεχόμενο που σαφώς θα έβλαπτε τα ελληνικά συμφέροντα, ή όχι;

Η βασική απάντηση στην Ελλάδα από κυβερνητικής πλευράς στις ενστάσεις αυτές είναι ότι σε τροπολογία του συντάγματος που θα ψηφιστεί σε λίγο στα Σκόπια, περιλαμβάνεται διατύπωση η οποία διευκρινίζει ότι με την ιδιότητα του πολίτη της γειτονικής χώρας με το νέο σύνταγμα δεν αποδίδονται εθνικά χαρακτηριστικά σε όποιον τη φέρει. Έτσι η Ελλάδα δεν έχει πλέον λόγο να ανησυχεί. Πρόκειται για αναφορά, η οποία μάλιστα έχει γίνει (δύο φορές, αν δεν με απατά η μνήμη μου)  από μεριάς του πρωθυπουργικού γραφείου –δηλαδή, είναι επίσημη, στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο και απολύτως δεσμευτική για την Ελλάδα.

Είναι βάσιμο, όμως, αυτό που λέει το πρωθυπουργικό γραφείο και μπορούμε να είμαστε ήσυχοι ότι δεν θα έχουμε δυσάρεστες εκπλήξεις στο μέλλον από μεριάς της ανύπαρκτης «μακεδονικής μειονότητας» στην Ελλάδα, ή σφάλλει ο κ. Τσίπρας;

Έχω την εντύπωση πως η κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α., που συστηματικά υποτίμησε για προφανείς  λόγους εσωτερικών πολιτικών σκοπών της την ανάγκη να ξεκαθαρίσει απολύτως το θέμα αυτό, που άνοιξε με κάποιες δηλώσεις του ο Ζόραν Ζάεφ, κάνει μεγάλο λάθος!

Γιατί; Διότι, όπως είπαμε, η ελληνική πλευρά δηλώνει ότι καλύπτεται από τη διατύπωση του υπό αναθεώρηση συντάγματος της γειτονικής χώρας. Έτσι, η Αθήνα απέφυγε να κάνει χρήση της ρητής πρόβλεψης στην ίδια τη συμφωνία των Πρεσπών, σύμφωνα με την οποία αν κάποιο από τα δύο μέρη κρίνει αναγκαίο να υπάρξουν περισσότερες διευκρινίσεις σε κάποιο θέμα πέραν των προβλεπόμενων στη συμφωνία, το θέτει επίσημα και με διμερή γύρο πρόσθετων διαβουλεύσεων ξεκαθαρίζουν τα πράγματα. Άρα, πλέον, κατά την Ελλάδα, δεν υπάρχει κάποια ασάφεια σχετικά με τον κίνδυνο ανύπαρκτες «μακεδονικές μειονότητες» στην Ελλάδα να δημιουργήσουν προβλήματα στη χώρα μας στο μέλλον.

Είναι όμως επαρκής για την Ελλάδα η αναφορά που περιλαμβάνεται στο αναθεωρούμενο σκοπιανό σύνταγμα, περί εθνικά «ουδέτερης» ιδιότητας των πολιτών  του γειτονικού κράτους (όπως υποστηρίζει ο κ. Τσίπρας), ή όχι;

Γνώμη μου είναι πως όχι!!!

Όχι, διότι ο κ. Τσίπρας θεωρώντας επαρκή την εν λόγω αναφορά στο σύνταγμα των γειτόνων μας, κάνει λάθος σε δύο βασικά σημεία:

1. Η ρύθμιση αυτή δεσμεύει και αφορά σε πολίτες της πΓΔΜ (ή οπωσδήποτε θα μετονομαστεί η χώρα erga omnes-έναντι όλων) και όχι σε πολίτες άλλων χωρών, οι οποίοι ενδεχομένως μελλοντικά τυχόν θα επικαλεστούν τη δήθεν «μακεδονική» εθνική καταγωγή τους -αν και πολίτες της Ελλάδας- για να απαιτήσουν παραχώρηση δικαιωμάτων εθνικής μειονότητας από το ελληνικό κράτος. Αυτούς ακριβώς εννοεί ο κ. Ζάεφ όταν κάνει λόγο για ενδιαφέρον της χώρας του για ανθρώπους της «διασποράς», πολίτες δηλαδή άλλων χωρών, για τους οποίους η γειτονική χώρα ξεκαθάρισε με τις δηλώσεις Ζάεφ ότι διεκδικεί λόγο.

2. Η ρύθμιση που επικαλείται ο κ. Τσίπρας (ήταν εξ αρχής σαφές) αφορά σε ικανοποίηση ανησυχιών της αλβανικής κοινότητας στην πΓΔΜ, η οποία απαίτησε και εξασφάλισε με τη ρύθμιση αυτή διαβεβαιώσεις ότι τα μέλη της δεν θα υπόκεινται σε δυσμενείς διακρίσεις σε βάρος τους από μεριάς της σλαβομακεδονικής κοινότητας. Πρόκειται, δηλαδή, για ρύθμιση εσωτερικού δικαίου ως προς τα έννομα αποτελέσματά που παράγει, και όχι διεθνούς δικαίου, ώστε να καθησυχάζονται οι ελληνικές ανησυχίες.

Ανεξαρτήτως των θερμών πολιτικών εξελίξεων στην Ελλάδα, που δεν είναι αντικείμενο του σημερινού σημειώματός μου, με την ολοκλήρωση της διαδικασίας αναθεώρησης του σκοπιανού συντάγματος τελειώνουν τα ψέματα, και είτε οι ανησυχίες που εκφράζουμε πολλοί σχετικά το θέμα που κουβεντιάσαμε ως εδώ θα αντιμετωπιστούν, είτε όχι! Φοβάμαι πως η κυβέρνηση δεν έχει τη διάθεση να ασχοληθεί ενδελεχώς με το σοβαρότατο αυτό για την Ελλάδα θέμα, καθώς δείχνει να «βολεύεται» από τη σκόπιμη ασάφεια που συντηρούν οι γείτονές μας επ’ αυτού. Πιθανότατα, μάλιστα, η κυβέρνηση ασχολείται αποκλειστικά με το τρέχον εσωτερικό πολιτικό ζήτημα, υποτιμώντας εκ των πραγμάτων τον ιστορικό για τη χώρα μας χαρακτήρα των εξελίξεων.

Έχω την εντύπωση πως ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αναθεώρησης του συντάγματος στη γειτονική χώρα, η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα να κάνει χρήση της πρόβλεψης της συμφωνίας των Πρεσπών για ελληνικό αίτημα πρόσθετων ερμηνευτικών δηλώσεων-δεσμεύσεων από μεριάς Ζάεφ, σχετικά με το θέμα που συζητήσαμε σήμερα. Άλλωστε, χωρίς ολοκληρωμένη την αναθεώρηση και δεδομένες τις αλλαγές στο σκοπιανό σύνταγμα, πως θα έφερε νομιμοποίηση η Ελλάδα να ζητήσει πρόσθετες διευκρινίσεις από τη γειτονική χώρα;

Είναι η τελευταία ευκαιρία και η κυβέρνηση δεν πρέπει να την αφήσει να περάσει ανεκμετάλλευτη!

(Το παρόν δημοσιεύεται και στο blog του γράφοντος  www.molyvi.com)