Βαλντέν: Παίζουν με τη φωτιά όσοι υποβαθμίζουν τον ακροδεξιό κίνδυνο

Έχοντας πολυετή θητεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και χρόνια διδασκαλίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών, ο Σωτήρης Βαλντέν διεκδικεί ως υποψήφιος με το ψηφοδέλτιο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία την εκλογή του στο ευρωκοινοβούλιο. Πρόσωπο με διαδρομή στο χώρο της Ανανεωτικής Αριστεράς και εκ των ιδρυτών της πρωτοβουλίας πολιτών ΓΕΦΥΡΑ, ο κ. Βαλντέν επισημαίνει τους κινδύνους που συνεπάγεται η ενίσχυση ακραίων δυνάμεων στο εσωτερικό της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς και υπογραμμίζει ότι «παίζουν με τη φωτιά όσοι υποβαθμίζουν τον ακροδεξιό κίνδυνο».

Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Σωτήρης Βαλντέν υποστηρίζει ότι «η αριστερή στροφή είναι μονόδρομος για την επιβίωση της σοσιαλδημοκρατίας, της Αριστεράς, ίσως και της Ευρώπης», επισημαίνει την ιστορική διάσταση της Συμφωνίας των Πρεσπών και εκφράζει τη βεβαιότητα ότι «πολλοί στο ΚΙΝ.ΑΛΛ. και τη ΝΔ αισθάνονται εξαιρετικά άβολα, παγιδευμένοι στις θέσεις Σαμαρά και Γεωργιάδη στο Μακεδονικό».

Όσον αφορά στο νέο πακέτο μέτρων που εξαγγέλθηκε, ο υποψήφιος ευρωβουλευτής υποστηρίζει ότι η αμήχανη στάση της ΝΔ προδίδει πανικό, υπογραμμίζει την αναγκαιότητα των συγκεκριμένων παρεμβάσεων μετά από δέκα σχεδόν χρόνια σκληρής λιτότητας, σημειώνοντας ότι «αυτό το κατανοεί και η αντιπολίτευση, αφού θα τα ψηφίσει».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Σωτήρη Βαλντέν στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων

ΕΡ. Η διαδικασία των ευρωεκλογών θεωρείται ότι ενθαρρύνει τη χαλαρή ψήφο και σπάει τις σκληρές πολιτικές γραμμές. Πιστεύετε ότι αυτή η τάση θα επιβεβαιωθεί και στις 26 Μαΐου ή υπάρχουν λόγοι που θα την ανατρέψουν;

Πράγματι, οι πολίτες ψηφίζουν συνήθως πιο χαλαρά στις ευρωεκλογές, καθώς σ’ αυτές δεν κρίνεται ποιος θα κυβερνήσει τον τόπο. Από την άλλη πλευρά, η μεγάλη πόλωση που επικρατεί στην πολιτική μας ζωή, υποθέτω πως θα λειτουργήσει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Το ίδιο και ο σχετικά μικρός αριθμός των Ελλήνων ευρωβουλευτών (21) που καθιστά δύσκολη την εκπροσώπηση μικρών κομμάτων. Η χαλαρή ψήφος ευνοεί συνήθως τη διαμαρτυρία κατά της εκάστοτε κυβέρνησης, οπότε εν προκειμένω θα βοηθούσε τη ΝΔ στη διεκδίκηση της εξουσίας τον Οκτώβριο.

EΡ. Η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να δώσει δημοψηφισματικό χαρακτήρα στην εκλογή. Για τον ΣΥΡΙΖΑ και τους συμμάχους του ποιο είναι το εκλογικό διακύβευμα;

Κατά τη γνώμη μου το διακύβευμα των ευρωεκλογών έχει δύο διαστάσεις, την ευρωπαϊκή και την εθνική.

Ηευρωπαϊκή διάσταση δυστυχώς υποτιμάται σε όλες τις χώρες και από όλα σχεδόν τα κόμματα. Στη χώρα μας, ιδιαίτερα την αποφεύγει η ΝΔ, ίσως επειδή προτιμά να ξεχνάμε τις «κακές παρέες» της στην Ευρώπη, στο ΕΛΚ (Όρμπαν, Κουρτς, Γκρούεφσκι, Βέμπερ), αλλά και το γεγονός πως σε κρίσιμα θέματα για μας, όπως την οικονομική πολιτική και το προσφυγικό, το ΕΛΚ ή σημαντικά του μέλη έχουν θέσεις αντίθετες προς τα ελληνικά συμφέροντα.

Και όμως, αυτή τη φορά το ευρωπαϊκό διακύβευμα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο. Καλούμαστε να σταματήσουμε την άνοδο της Ακροδεξιάς που απειλεί την Ευρώπη και τη δημοκρατία, αλλά και να απορρίψουμε τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της λιτότητας, των ακραίων ανισοτήτων, της εργασιακής ανασφάλειας και του ξηλώματος του κράτους προνοίας. Πρόκειται για πολιτικές που πλήττουν τους εργαζόμενους, καθιστούν την Ευρώπη απωθητική και εκτρέφουν την Ακροδεξιά. Ευρώπη και Ελλάδα χρειαζόμαστε μια Ευρωπαϊκή Ένωση στραμμένη στην εργασία και την ανάπτυξη, στηριγμένη στην αλληλεγγύη.

Υπάρχει πάντως και η ελληνική διάσταση, αφού οι ευρωεκλογές θα αποτελέσουν πρόκριμα για τις βουλευτικές εκλογές του Οκτωβρίου. Συνθηματικά, το δίλημμα εδώ είναι αν η χώρα θα παραμείνει αριστερά, ανταμείβοντας την προσπάθεια της κυβέρνησης, που σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, έδωσε δείγματα κοινωνικής ευαισθησίας, αλλά και υπευθυνότητας στην εξωτερική πολιτική (Πρέσπες), ή θα έχουμε παλινόρθωση των δυνάμεων που μας έφεραν στην κατάρρευση και που η πολιτική τους υπόσχεται και άλλα δεινά για τους εργαζόμενους.

EΡ. Αναφέρεστε στην έκρηξη του ακροδεξιού λαϊκισμού και στην αναβίωση του εθνικισμού. Οι αντίπαλοί σας θεωρούν ότι διογκώνετε ένα υπαρκτό ζήτημα, όπως είναι η άνοδος της άκρας δεξιάς, προκειμένου να εξυπηρετήσετε το αφήγημα της σύγκλισης των προοδευτικών δυνάμεων…

Όποιος δεν ανησυχεί από την δύναμη της Λεπέν στη Γαλλία, την κατάσταση στην Ιταλία, την άνοδο της Ακροδεξιάς και τη συνεργασία της με τη Δεξιά σε όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, δεν έχει διδαχθεί από την ιστορία. Το ίδιο και όποιος υποτιμά τη συνεχιζόμενη επιρροή της εγκληματικής Χρυσής Αυγής, αλλά και την εισβολή του εθνικισμού στην ΝΔ και το ΚΙΝ.ΑΛΛ. Η Ευρώπη και οι κατακτήσεις της κινδυνεύουν άμεσα και, λίγο παρακάτω, κινδυνεύουν και οι δημοκρατίες μας. Οι αντίπαλοί μας που υποβαθμίζουν τον ακροδεξιό κίνδυνο παίζουν με τη φωτιά.

Όμως η ενότητα των προοδευτικών δυνάμεων δεν επιβάλλεται μόνο από τον κίνδυνο της Ακροδεξιάς. Επιβάλλεται και για να ξεπεράσει η ίδια η Αριστερά, σοσιαλδημοκρατική και άλλη, τη δική της κρίση και να μπορέσει έτσι να προβάλει μια αξιόπιστη εναλλακτική στην κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού που, όπως ανέφερα, γονατίζει την κοινωνία μας και παραλύει την Ευρώπη.

EΡ. Ναι, αλλά πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα «πάγωσε» τις σχέσεις του με το κόμμα του Όρμπαν. Και, εν πάση περιπτώσει, ο Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ που αποτελεί στόχο των Ούγγρων εθνικιστών, κεντροδεξιός είναι…

Η ιστορική ευρωπαϊκή Κεντροδεξιά, χριστιανοδημοκρατική και άλλη, είναι μια μεγάλη λαϊκή πολιτική οικογένεια, σε πολλές χώρες με ρίζες στον αντιφασισμό και το εργατικό κίνημα. Συνέβαλε στην οικοδόμηση του κοινωνικά ευαίσθητου ‘ευρωπαϊκού μοντέλου’ και υπήρξε πρωτεργάτης της ευρωπαϊκής οικοδόμησης. Θα ήταν συνεπώς λάθος να συρρικνώσουμε το ρόλο της στα ταξικά συμφέροντα που κατ’ εξοχήν βέβαια εκπροσωπεί.

Το πρόβλημα είναι πως τα τελευταία χρόνια, στο εσωτερικό της Δεξιάς ενισχύονται οι δυνάμεις που ακριβώς εγκαταλείπουν τη θετική κληρονομιά που ανέφερα. Ωμή ταξική οικονομική και κοινωνική πολιτική, απόρριψη του αντιφασισμού και φλερτ ή και εναγκαλισμός με την Ακροδεξιά και την ατζέντα της, ακόμη και ευρωσκεπτικισμός. Ασφαλώς στην πορεία αυτή υπάρχουν αντιστάσεις, αλλά δυστυχώς τείνουν να επικρατούν οι ακραίες δυνάμεις. Χαρακτηριστικό, η αρχικά ανοικτή πολιτική της κυρίας Μέρκελ στο προσφυγικό, που τώρα εγκαταλείπεται από τους κομματικούς της συντρόφους στη Γερμανία και παντού. Η διαμάχη για τον Ορμπάν είναι έκφραση αυτής της εσωτερικής διαμάχης. Το «πάγωμα» των σχέσεων αποτέλεσε πάντως συμβιβασμό, όχι νίκη των προοδευτικών, που ζητούσαν τη διαγραφή του. Φαίνεται όμως πως το πρόβλημα θα λυθεί από τον ίδιο τον Ορμπάν, που επιλέγει τη ρήξη με το ΕΛΚ και την ένταξη στην Ακροδεξιά.

EΡ. Η έκρηξη της ακροδεξιάς, πάντως, «χορηγήθηκε» από πολιτικές που δεν φέρουν μόνο τη σφραγίδα των Ευρωπαίων συντηρητικών. Κάπου, με την ανοχή ή και τη στήριξή τους στα προγράμματα λιτότητας, έβαλαν το χέρι τους και οι σοσιαλδημοκράτες…

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες της ηγεμονίας του νεοφιλελευθερισμού μεγάλο μέρος της σοσιαλδημοκρατίας, πιεζόμενο και από μια πραγματική ανάγκη εκσυγχρονισμού, σαγηνεύθηκε από τις νεοφιλελεύθερες ιδέες και τις πολιτικές και τις υιοθέτησε. Αυτή υπήρξε και η κύρια αιτία της κρίσης και της συρρίκνωσής της σχεδόν παντού στην Ευρώπη. Οι πολίτες δεν έβλεπαν πια διαφορά ανάμεσα σε Κεντροδεξιά και Κεντροαριστερά. Σήμερα, η σοσιαλδημοκρατία προβληματίζεται σοβαρά και όλο και περισσότερο καταλήγει στην ανάγκη μιας αριστερής στροφής και συνεργασίας με τις άλλες προοδευτικές δυνάμεις, όχι με την Δεξιά. Ισπανία και Πορτογαλία δείχνουν το δρόμο. Βέβαια, οι αντιστάσεις είναι πολλές: ο κυβερνητισμός, ακόμη και η διαφθορά, έχουν ισχυρές ρίζες στα κόμματα αυτά και συχνά η αριστερή ρητορική ανθεί προεκλογικά για να εγκαταλειφθεί μόλις οι ψηφοφόροι απομακρυνθούν από την κάλπη. Όμως η αριστερή στροφή και η ενότητα των προοδευτικών δυνάμεων είναι, πιστεύω, μονόδρομος για την επιβίωση της σοσιαλδημοκρατίας και της Αριστεράς, ίσως και της Ευρώπης.

EΡ. Έχετε ασχοληθεί και επιστημονικά και πολιτικά με το θέμα των Δυτικών Βαλκανίων. Οι εξελίξεις στη Βόρεια Μακεδονία εκπέμπουν μηνύματα ισορροπίας και ασφάλειας, δεν θα έλεγε όμως κανείς το ίδιο για όλη την περιοχή. Ισχύει, κατά τη γνώμη σας, ότι αρχίζουν και πάλι να συσσωρεύονται φορτία εθνικισμού;

Η δημοκρατική αλλαγή στη Βόρεια Μακεδονία και η ιστορική συμφωνία των Πρεσπών αποτελούν, κατά τη γνώμη μου, τη μόνη θετική εξέλιξη τα τελευταία χρόνια στα Βαλκάνια, αν όχι και στην Ευρώπη, και ως τέτοια αξιολογούνται διεθνώς από τους πάντες.

Δυστυχώς, η γενικότερη κατάσταση στα Δυτικά Βαλκάνια δεν εμπνέει την ίδια αισιοδοξία. Υποχώρηση της δημοκρατίας, αυξανόμενος αυταρχισμός, μεγάλη διαφθορά και οργανωμένο έγκλημα, αδύναμες οικονομίες με υψηλή ανεργία, νέα έξαρση του εθνικισμού διαμορφώνουν μια ζοφερή εικόνα. Ιδιαίτερα ανησυχεί η κατάσταση στη Βοσνία και η συνεχιζόμενη κρίση περί το Κόσοβο, όπως και το ότιολόκληρη η περιοχή εμπλέκεται όλο και περισσότερο σε γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς.

Η Δύση, Ευρώπη και ΗΠΑ, δεν είναι άμοιρες ευθυνών για την κατάσταση αυτή. Η πολιτική τους στο Κόσοβο έχει οδηγήσει σε αδιέξοδο, και το σχέδιο για ανταλλαγή εδαφών με εθνοτικά κριτήρια -που στηρίζεται ή υποκινείται από αμερικανικούς κύκλους- κινδυνεύει να ανοίξει τους ασκούς του Αιόλου. Επικίνδυνη είναι και η προσπάθεια του ΝΑΤΟ να τραβήξει τις χώρες της περιοχής στην αντι-ρωσική του σταυροφορία. Και οι νεοφιλελεύθερες κατευθύνσεις των Βρυξελλών στις οικονομίες των χωρών αυτών, βαθαίνουν τα προβλήματά τους.

Απαράδεκτη είναι και η διαφαινόμενη υπαναχώρηση της ΕΕ από τη δέσμευσή της για ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων σ’ αυτήν, εφ’ όσον πληρούν δημοκρατικά και άλλα κριτήρια. Η ευρωπαϊκή προοπτική αποτελεί ισχυρό κίνητρο για τις δημοκρατικές δυνάμεις της περιοχής. Θα ήταν ιδιαίτερα τραγικό δε, αν η μοναδική χώρα που πραγματοποίησε πρόοδο, η Βόρεια Μακεδονία, αντί να ανταμειφθεί με την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, αφεθεί και πάλι στην ουρά αναμονής.

EΡ. Λέγεται ότι με τη Συμφωνία των Πρεσπών η Ελλάδα μπορεί να παίξει ηγετικό ρόλο στα Βαλκάνια. Πώς βλέπετε αυτό το ρόλο;

Ναι, η Ελλάδα μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στα Βαλκάνια, οικονομικά και πολιτικά. Υπό δύο προϋποθέσεις: Πρώτον, να μην αντιλαμβάνεται τον ηγετικό της ρόλο, ως ρόλο κυριαρχίας και μάλιστα αποκλειστικής. Οι βαλκανικές χώρες, όπως και εμείς, θα έχουν καλές σχέσεις και με άλλους. Δεν έχουμε ούτε συμφέρον, ούτε την ισχύ να διεκδικούμε αποκλειστικότητες. Δεύτερον, να βλέπει το ρόλο της θετικά: να βοηθούμε τους γείτονές μας στο δρόμο της δημοκρατίας, της ανάπτυξης και της Ευρώπης, όχι να κραδαίνουμε συνεχώς απειλές και βέτο ως κλειδοκράτορες της Ευρώπης. Η προαναγγελία του κ.Μητσοτάκη για συνεχή εμπόδια στο δρόμο της Βόρειας Μακεδονίας προς την Ευρώπη είναι η χειρότερη συνταγή για μια σοβαρή βαλκανική στρατηγική. Και ένας ακόμη λόγος για να μην έρθει στην εξουσία.

EΡ. Έχετε πει ότι η Συμφωνία των Πρεσπών λειτούργησε ως καταλύτης και για τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις. Εννοείτε, προφανώς, ότι έφερε πιο κοντά κόμματα και συλλογικότητες του ευρύτερου προοδευτικού χώρου…

Η στάση των πολιτικών δυνάμεων απέναντι στη συμφωνία των Πρεσπών, έδειξε πειστικά πού βρίσκεται η διαχωριστική γραμμή προόδου/αντίδρασης στη χώρα μας. Έπεισε πολλούς που δίσταζαν πως τα όσα τους χωρίζουν με τον ΣΥΡΙΖΑ είναι λιγότερα από αυτά που τους ενώνουν. Αλλά έδειξε και σε τι ακρότητες οδηγεί η αντι-ΣΥΡΙΖΑ υστερία. Είμαι βέβαιος πως πολλοί στο ΚΙΝ.ΑΛΛ. και τη ΝΔ αισθάνονται εξαιρετικά άβολα, παγιδευμένοι στις θέσεις Σαμαρά και Γεωργιάδη στο μακεδονικό.

EΡ. Κύριε Βαλντέν, ζούμε σε εποχές μεγάλης ρευστότητας και διαρκών αναθεωρήσεων. Μπορούμε να μιλάμε για διαχωριστικές γραμμές, όπως το κάναμε στο παρελθόν;

Οι διαχωριστικές γραμμές βρίσκονται στη βάση της ταξικής και της πολιτικής πάλης, δηλαδή και της ίδιας της δημοκρατίας. Ιστορικά, από τον 19ο αιώνα, τις διαχωριστικές γραμμές απορρίπτουν πάντα όσοι θέλουν να εμφανίζουν το συμφέρον των ολίγων ως συμφέρον ολόκληρης της κοινωνίας,όσοι παρουσιάζουν ως μονόδρομο τις πολιτικές που διαφυλάσσουν τα προνόμιά τους. Όμως διαχωριστικές γραμμές υπάρχουν: στις παραδοσιακές, δεξιά/αριστερά και κεφάλαιο/εργασία -που είναι πάντα επίκαιρες- προστίθενται και νέες που σχετίζονται με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, τη διαφορότητα και τα δικαιώματα, κλπ.

Η ύπαρξη διαχωριστικών γραμμών δεν οδηγεί βέβαια νομοτελειακά σε ακραίες πολώσεις και διχασμούς. Σε συνθήκες δημοκρατίας τέτοιες καταστάσεις μπορούν και πρέπει να αποφεύγονται, ενώ επιβάλλεται η αναζήτηση συμβιβασμών και συνθέσεων. Αυτό δεν αναιρεί την ύπαρξη μεγάλων ταξικών, πολιτικών και άλλων αντιθέσεων στις κοινωνίες μας, αλλά εισάγει δημοκρατικές μέθοδεςγια την επίλυσή τους.

EΡ. Στο ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ και της Προοδευτικής Συμμαχίας εκπροσωπείτε μαζί με άλλους υποψηφίους και την πρωτοβουλία πολιτών ΓΕΦΥΡΑ, της οποίας υπήρξατε ιδρυτικό μέλος. Οι φίλοι σας από το χώρο του ΚΙΝΑΛ σας διαμηνύουν ότι η ΓΕΦΥΡΑ γκρεμίστηκε. Τι απαντάτε;

Το χιούμορ είναι ευπρόσδεκτο. Ασφαλώς δε περισσότερο από τον οχετό ύβρεων που εκστομίζει συστηματικά η ηγεσία του ΚΙΝ.ΑΛΛ. ενάντια σε όσους το εγκαταλείπουν. Σοβαρολογώντας τώρα, δεν νομίζω βέβαια πως η ΓΕΦΥΡΑ γκρεμίστηκε. Δυστυχώς αργεί να ολοκληρωθεί, γιατί από την άλλη όχθη κάποιοι έχουν καταστήσει το γκρέμισμά της πρώτο στόχο της πολιτικής τους. Όμως, όλο και περισσότεροι τους εγκαταλείπουνκαι ενώνονται με τους χτίστες. Το ΚΙΝ.ΑΛΛ., από εγχείρημα συσπείρωσης της Κεντροαριστεράς έχει καταντήσει καταφύγιο του πιο παλαιομοδίτικου, φθαρμένου και «βαθιού» Παπανδρεϊσμού. Η ΓΕΦΥΡΑ δεν διεκδικεί την εκπροσώπηση της Κεντροαριστεράς. Είναι ένα πρώτο βήμα για την ενότητα των προοδευτικών δυνάμεων. Η προσπάθεια θα συνεχιστεί και μετά τις εκλογές. Και ευελπιστώ πως το ΚΙΝ.ΑΛΛ. ή πάντως και άλλα σημαντικά τμήματά του, θα αλλάξουν γραμμή όταν αντιληφθούν πως η συντριβή του ΣΥΡΙΖΑ είναι όνειρο απατηλό

ΕΡ. Η αντιπολίτευση πάντως θεωρεί την εξαγγελία του νέου πακέτου μέτρων ένδειξη προεκλογικού πανικού και μιλάει για επιλογή ψηφοθηρικού χαρακτήρα. Τι απαντάτε; 

Πρώτον, πως μετά από δέκα σχεδόν χρόνια σκληρής λιτότητας και διάλυσης του ιστού της κοινωνίας μας, τα μέτρα ανακούφισης των πολιτών και ιδιαίτερα αυτών που πλήγηκαν περισσότερο, είναι κάτι παραπάνω από αναγκαία, ανεξαρτήτως εκλογικής συγκυρίας. Ακόμη και η αντιπολίτευση το κατανοεί αυτό, αφού θα τα ψηφίσει.

Δεύτερον, η οικονομία μας αντέχει αυτά τα μέτρα, χάρις στην καλή διαχείριση των οικονομικών από την κυβέρνηση. Αυτό το γνωρίζουν και στην Ευρώπη.

Τρίτον, υπό τις παραπάνω δύο προϋποθέσεις, δεν βλέπω τίποτε το μεμπτό στο να λαμβάνονται τέτοια μέτρα προεκλογικά, πράγμα που συμβαίνει στις δημοκρατίες σε όλα τα μήκη και πλάτη της οικουμένης. Εν προκειμένω, ίσα-ίσα τα μέτρα αυτά υπογραμμίζουν την κοινωνική ευαισθησία που χαρακτηρίζει μια κυβέρνηση της Αριστεράς και που γι’ αυτό έχει σημασία να παραμείνει στην εξουσία. Όσο για τον πανικό, αυτός μάλλον χαρακτηρίζει την αμήχανη αντίδραση της ΝΔ.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ BLOGVIEW

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μενού