+Plus

Έξι χρόνια από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα: Η ΧΑ φυλλορροεί, ο φασισμός εξαφανίζεται;

Γράφει η Σοφία Χανή

Έξι χρόνια συμπληρώνονται εσχάτως από το βράδυ της 18ης Σεπτεμβρίου του 2013 οπότε ο Παύλος Φύσσας, ή Killah P όπως ήταν το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο που είχε ως μουσικός και ράπερ, έπεσε νεκρός από το μαχαίρι του χρυσαυγίτη Γιώργου Ρουπακιά στο Κερατσίνι.

Μια ειδεχθής δολοφονία που ήρθε να προστεθεί στη μακρά λίστα βίας και επιθέσεων του νεοναζιστικού μορφώματος της Χρυσής Αυγής, η οποία αποτέλεσε την καταλυτική αφορμή για να ξεσκεπαστεί πλήρως ο δολοφονικός της χαρακτήρας στην κοινή γνώμη, αλλά και στα κυρίαρχα ΜΜΕ που από την είσοδο της στο κοινοβούλιο ένα και κάτι χρόνο πριν, τον Ιούνιο του 2012, και παρόλο που είχε προηγηθεί η σε ζωντανή σύνδεση βιαιοπραγία του μετέπειτα βουλευτή Ηλία Κασιδιάρη εναντίον της βουλεύτριας του ΚΚΕ Λιάνας Κανέλλη στον αέρα τηλεοπτικής εκπομπής, έκαναν ουκ ολίγες προσπάθειες κανονικοποίησης της (αν όχι «ξεπλύματος») με lifestyle παρουσίαση των στελεχών της αδιαφορώντας για τις εξόχως μισαλλόδοξες κορώνες τους, μια προσπάθεια κανονικοποίησης που δεν εξαντλήθηκε σε δημοσιογραφικά χείλη που μιλούσαν για την πιθανότητα μιας «σοβαρής Χρυσής Αυγής» αλλά ακόμα και σε πολιτικά που εξήραν τον «αυθεντικό αγωνιστικό χαρακτήρα του κινήματος» και όχι μόνο. Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα λοιπόν αποτέλεσε το κομβικό σημείο για να κινηθεί επιτέλους η ποινική δίωξη κατά της Χρυσής Αυγής με την κατηγορία της εγκληματικής οργάνωσης, με τη δίκη να ξεκινά τελικά τον Απρίλιο του 2015.

Από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι για τη Χρυσή Αυγή, με τις εξελίξεις ειδικά τους τελευταίους μήνες να είναι θα λέγαμε σχεδόν καταιγιστικές. Η δίκη πλέον έχει μπει στην τελική ευθεία, κι ενώ αυτήν την περίοδο (και συγκεκριμένα από το καλοκαίρι) λαμβάνουν χώρα οι απολογίες των συνολικά 69 κατηγορουμένων κι όπως φαίνεται η τελική ετυμηγορία του δικαστηρίου θα έρθει μέσα στην επόμενη χρονιά, φαίνεται πως τα πράγματα για την υπεράσπιση των χρυσαυγιτών είναι πιο σκούρα από ποτέ. Μέλη και στελέχη του μορφώματος που χάνουν την ψυχραιμία τους και φτάνουν μέχρι και στα πρόθυρα της λιποθυμίας μέσα στις δικαστικές αίθουσες, όταν δεν «δίνουν» το ένα το άλλο και δεν αποποιούνται ευθύνες ενώπιον του προεδρείου, μια υπερασπιστική γραμμή που προσπαθεί αποτυχημένα να πείσει ότι εν τέλει σχεδόν κανένας εκ των κατηγορουμένων δεν είχε ανάμιξη ή δεν γνώριζε για τα ουκ ολίγα εγκλήματα που τους αποδίδονται και βέβαια μια πολύ σημαντική για την εξέλιξη της δίκης πρόσφατη καταδικαστική απόφαση που καταδεικνύει τους Λαγό και Μίχο όπως και άλλα πέντε στελέχη της οργάνωσης ως φυσικούς αυτουργούς της επίθεσης στον ελεύθερο κοινωνικό χώρο «Συνεργείο» στην Ηλιούπολη το καλοκαίρι του 2013, μόλις δύο μήνες πριν τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα.

Και εκτός των δικαστικών αιθουσών όμως η οργάνωση βρίσκεται σε κατάσταση διάλυσης, με πολλά στελέχη να αποχωρούν με καταγγελίες εναντίον του αρχηγού , εσωτερικές έριδες να φουντώνουν, γραφεία του κόμματος να κλείνουν συνεχώς ανά την Ελλάδα, με πιο πρόσφατο το κλείσιμο των κεντρικών γραφείων της ΧΑ στη Μεσογείων, και βέβαια την τρομερή εκλογική συρρίκνωση που εν τέλει πριν δύο μήνες άφησε την εγκληματική νεοναζιστική συμμορία εκτός Βουλής.

Το αποκορύφωμα λοιπόν αυτό της συνεχιζόμενη διάλυσης του μορφώματος με τη μη είσοδο του στο κοινοβούλιο, ήταν και το έναυσμα για μια μεγάλη συζήτηση που συνεχίζεται ακόμα σχετικά με το αν η χαρά για τα συνεχόμενα πολύπλευρα πλήγματα που δέχεται η ΧΑ τους τελευταίους μήνες είναι δικαιολογημένη. Ειδικά ως προς την απουσία των χρυσαυγιτών από την καινούργια κοινοβουλευτική σύνθεση, δεν είναι λίγα τα άτομα που υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται παρά για έναν ψευδεπίγραφο αποκλεισμό καθώς τμήμα έστω της μισαλλόδοξης ρητορικής τους συνεχίζει να εκπροσωπείται στη Βουλή μέσω άλλων κομμάτων, τα οποία και απορρόφησαν τους ψηφοφόρους. Σίγουρα το γεγονός ότι τα ποσοστά της οργάνωσης μειώθηκαν αισθητά τόσο στις περιφερειακές εκλογές και στις Ευρωεκλογές για να κατακρυμνιστούν για τα καλά πλέον στις εθνικές εκλογές, δεν σημαίνει δυστυχώς ότι μιλάμε πλέον για ιδεολογική μετάλλαξη των πρώην ψηφοφόρων τους, οι οποίοι από ότι φαίνεται μετακινήθηκαν στη ΝΔ και βέβαια στο νεοπαγές κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου, του οποίου άλλωστε «δεν του αρέσουν τα πολύ ναζιστικά».

Αυτό δεν αναιρεί ωστόσο ότι τα εν λόγω κόμματα, ακόμα και αυτό της «Ελληνικής Λύσης» με την πιο ακραία ρητορική, σίγουρα δεν μπορούν να εξισωθούν με τη Χρυσή Αυγή. Δεν αναιρεί ούτε τις μεγάλες οργανωτικές τους διαφορές, από την ιεραρχική δομή και τον στρατιωτικό μηχανισμό των δολοφονικών ταγμάτων εφόδου, ούτε όμως και τις ιδεολογικές διαφορές, καθώς η παρουσία ακροδεξιών και ακραίων στελεχών, μελών και ψηφοφόρων δεν φτάνει για να χαρακτηριστούν αυτά τα κόμματα ως νεοναζιστικά με απώτερο σκοπό την ανατροπή του πολιτεύματος. Πέραν ωστόσο του ζητήματος της μετακίνησης των ψηφοφόρων, δεν γίνεται να παραβλέψουμε το γεγονός ότι πλέον η οργάνωση δεν έχει το επιχείρημα της λαϊκής νομιμοποίησης που της προσέδιδε η θέση του τρίτου κόμματος στη Βουλή, ότι η δύναμη και η ενότητα που ήθελαν να βγάζουν προς τα έξω στους υποστηρικτές τους έχει πληγεί ανεπανόρθωτα, ότι έχει μειωθεί η χρηματοδότηση τους ή ότι κάποια από τα στελέχη δεν διαθέτουν πλέον την ιδιότητα του βουλευτή προκειμένου να χρησιμοποιήσουν την αντίστοιχη ασυλία στα πλαίσια της δίκης.

Δεν γίνεται λοιπόν να παραβλέψουμε τις σημαντικές νίκες των τελευταίων χρόνων, νίκες στις οποίες αναμφίβολα έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο το αντιφασιστικό κίνημα με την παρουσία του στους δρόμους και τις δικαστικές αίθουσες όπως και η πολιτική αγωγή στη δίκη. Ωστόσο ενώ βλέπουμε το πλοίο της Χρυσής Αυγής να βουλιάζει και τα μέλη του ένα προς ένα να πηδάνε στη θάλασσα, ανακύπτει το ερώτημα της οριστικής συντριβής του μορφώματος, και ακόμα παραπέρα , του φασισμού εν γένει.

Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, ας ανατρέξουμε εν τάχει στο παρελθόν. Η Χρυσή Αυγή είναι ένα κόμμα που δεν αποτελεί γέννημα της κρίσης, οπότε και άνθησε, αλλά που υπάρχει ήδη από τη δεκαετία του 1980, με ξεκάθαρα ναζιστικό χαρακτήρα και ούσα για πλειάδα δολοφονικών επιθέσεων και περιστατικών ρατσιστικής βίας. Και ακόμα και αν γεννήθηκε επισήμως ως μόρφωμα πριν από περίπου 40 χρόνια, η παρουσία τόσο του φασισμού όσο και των πιο ακραίων, μισαλλόδοξων και αντιδημοκρατικών εκφάνσεων της ακροδεξιάς, πάει αρκετές δεκαετίες πίσω. Από το φασιστικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου του Ιωάννη Μεταξά (στα πρότυπα του αντίστοιχου ιταλικού του Μουσολίνι), στα Τάγματα Ασφαλείας που κατά τη διάρκεια της Κατοχής αποτελούσαν συνεργάτες των Γερμανών κατακτητών, στο μετεμφυλιακό παρακράτος ακροδεξιών συμμοριών μέχρι και τη στρατιωτική δικτατορία της 21ης Απριλίου, η ιστορία του νεοελληνικού κράτους τον 20ο αιώνα προσφέρει πολλά τέτοια παραδείγματα για τους ιδεολογικούς προγόνους των χρυσαυγιτών.

Αυτό το σάπιο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας υπάρχει εδώ και πάρα πολύ καιρό, και θα συνεχίσει να υπάρχει όσο αποτελεί χρήσιμο γρανάζι του μεγάλου κεφαλαίου και του συστήματος, καθώς η ιστορία μας υπενθυμίζει τη συνεχιζόμενη περίθαλψη του από το πολιτικό σύστημα και τη συνεργασία του με τις κρατικές αρχές , με πάμπολλα παραδείγματα όπως η υποτυπώδης τιμώρηση των βασανιστών της Χούντας, οι ύποπτες σχέσεις του παρακράτους με το τότε Παλάτι, την κυβέρνηση και τις δυνάμεις καταστολής κατά τη δεκαετία του ’60 και ιδίως στην περίπτωση της δολοφονίας, η ατιμωρησία και ακόμα και η ανάληψη αξιωμάτων από δοσίλογους μετά το τέλος της Κατοχής, ή το σκάνδαλο Μέρτεν, όπου ο πρώην Γερμανός αξιωματικός και εξολοθρευτής των Εβραίων της Θεσσαλονίκης Μαξ Μέρτεν βρέθηκε υπάλληλος σε υπουργείο.

Έτσι και στις μέρες μας η Χρυσή Αυγή δεν θα έφτανε στο απόγειο της τα προηγούμενα χρόνια χωρίς την ανοχή μεγάλου μέρους του πολιτικού συστήματος, τη στήριξη και τις χρηματοδοτήσεις εκπροσώπων του κεφαλαίου αλλά και την εισχώρηση της σε στρατό και αστυνομία. Άλλωστε μην ξεχνάμε ότι τα ιδεολογικά τέκνα των παρακρατικών ή των χουντικών (όπως μέλη της ΕΠΕΝ), ακόμα κι αν έχουν πλέον μια καλογυαλισμένη εμφάνιση έχοντας αμβλύνει εξωτερικά τις απόψεις τους.

Οι ρητορικές του μίσους και οι απάνθρωπες εκφάνσεις τους, όπως ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, η ομοφοβία, ο αντισημιτισμός, η υπέροχη του έθνους απέναντι σε άλλα δεν αποτελούν όμως δυστυχώς αποκλειστικά εργαλεία των φασιστών. Έχουν δηλητηριάσει την ελληνική κοινωνία, μέρος της οποίας στα χρόνια της κρίσης βρήκε αποκούμπι στην εχθρότητα απέναντι σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και σε αποδιοπομπαίους τράγους που ευθύνονται για τα δεινά της, τσιμπώντας έτσι στο λαϊκιστικό και μισάνθρωπο δόλωμα των φασιστών. Άλλωστε όπως έλεγε ο Βασίλης Ραφαηλίδης, ο φασισμός, όντας η ακραία μορφή πολιτικής έκφανσης του καπιταλισμού, είναι το κατεξοχήν λαϊκιστικό καθεστώς των μικρομεσαίων. Φαρμακώνει λαϊκές συνειδήσεις και παραπλανά, και κάνει ανθρώπους που έχουν αγανακτήσει από την οικονομική κατάσταση των τελευταίων χρόνων να του δίνουν την ψήφο τους, αγνοώντας ή αδιαφορώντας για το πραγματικό πρόσωπο του τέρατος και το δολοφονικό του έργο.

Το φίδι του φασισμού κόβει βόλτα εδώ και πολλά χρόνια στην ελληνική κοινωνία, και πιθανότατα θα συνεχίσει να αλλάζει δέρμα και να βγάζει νέα κεφάλια ακόμα και μετά από πιθανή οριστική διάλυση της Χρυσής Αυγής, όχι μόνο με τη δημιουργία νέων οργανώσεων (που μερικές, όπως η λεγόμενη «Κρυπτεία», ήδη υπάρχουν) αλλά και με την παραμονή των ρητορικών της με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στο κοινωνικοπολιτικό στερέωμα. Θα τσακιστεί οριστικά μόνο την καθημερινή εγρήγορση και τον συνεχή αγώνα σε δρόμους, δουλειές, σχολεία, γειτονιές και διαπροσωπικές σχέσεις ενάντια σε αυτά που τον γεννάνε και τον θρέφουν.