Οι πρωτοβουλίες του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος για την ενίσχυση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η κ. Ελάνη Αγουρίδη, Senior Program Officer του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, από το 2005, εξέφρασε εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου του, την χαρά του Ιδρύματος να υποστηρίζει το “Φόρουμ Καινοτομίας: Η Καινοτομία ως μοχλός ανάπτυξης, μια Ελληνογερμανική συνεργασία”. «Ήδη από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος έχει δώσει μεγάλη έμφαση στην προώθηση της καινοτομίας, επιδιώκοντας να αποτελεί βασικό συστατικό σε όλες μας τις πρωτοβουλίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κτίριο που μας φιλοξενεί σήμερα, το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το οποίο έχει βραβευθεί επανειλημμένως, μεταξύ άλλων, για το φιλικό προς το περιβάλλον αποτύπωμά του», όπως τόνισε.

Στην συνέχεια αναφέρθηκε «στις πρωτοβουλίες-ορόσημα του Ιδρύματος που έχουν συμβάλει στην ενίσχυση της καινοτομίας στην Ελλάδα όπως η “Πρωτοβουλία για την Επανεκκίνηση και Ενίσχυση των Νέων, ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ”, το Πρόγραμμα Βιομηχανικών Υποτροφιών που υλοποιείται σε συνεργασία με το ΕΚΕΦΕ “Δημόκριτος”, ενεργοποιώντας περισσότερες από εξήντα εταιρίες, με χρόνια εμπειρίας και παρουσίας στον βιομηχανικό κλάδο, αλλά και νεοφυείς επιχειρήσεις με στόχο την δημιουργία καινοτόμων προϊόντων και τεχνολογιών, η στήριξη της λειτουργίας της θερμοκοιτίδας επιχειρηματικότητας Orange Grove, μίας πρωτοβουλίας της Ολλανδικής Πρεσβείας στην Αθήνα και το πρόγραμμα “Νέα Γεωργία για τη Νέα Γενιά” για την ενίσχυση και ανάπτυξη του αγροδιατροφικού τομέα στην Ελλάδα».

Τέλος αναφέρθηκε στην καλλιέργεια και ανάπτυξη σημαντικών πρωτοβουλιών που προκύπτουν ως αποτέλεσμα ελληνο-γερμανικών συνεργειών με δύο παραδείγματα «την δωρεά μας για την ίδρυση αλλά και τη στήριξη των πέντε πρώτων χρόνων λειτουργίας του Κέντρου Νέου Ελληνισμού στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, καθώς και στη συνεργασία μας, τόσο με τη γερμανική, όσο και με την ελληνική Πολιτεία, στην κατασκευή και τον πλήρη εξοπλισμό του νέου Μουσείου Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη, ένα πολυαναμενόμενο έργο που βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο υλοποίησής του».

Από την πλευρά του, ο διευθυντής ερευνών του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Μελετών (DIW), καθηγητής του Πανεπιστημίου Potsdam Αλέξανδρος Κρητικός, ανέφερε ότι «στο πεδίο της καινοτομίας η Ελλάδα και η Γερμανία έχουν να μάθουν πάρα πολλά η μια από την άλλη και να βρούνε δρόμους περαιτέρω ανάπτυξης» και τόνισε: «Είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι διοργανώνονται τέτοιες εκδηλώσεις και πολλαπλασιάζονται τον τελευταίο καιρό»

Ο κ. Κρητικός επισήμανε ορισμένα βασικά σημεία που αποτελούν προϋπόθεση για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, «από την σκοπιά του επιστήμονα και όχι του πολιτικού, αφού μπορεί να τα θέσει πιο εύκολα», όπως είπε χαρακτηριστικά. Τόνισε την ανάγκη να υπάρξει ένα κανονιστικό πλαίσιο «όχι υπερρύθμιση», που να επιτρέπει την έλευση επενδύσεων. «Στην Ελλάδα η λειτουργία της διοίκησης και της δικαιοσύνης λειτουργούν αποτρεπτικά για τους επενδυτές, αφού μια αίτηση αδειοδότησης μιας επιχείρησης μπορεί να απαιτήσει έως και 10 χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά. Αναφέρθηκε επίσης στο μέγεθος μιας επιχείρησης το οποίο -όπως είπε- παίζει σημαντικό ρόλο για την ανάπτυξη των χωρών. «Μια επιχείρηση με 10.000 εργαζόμενους είναι πολύ πιο παραγωγική από ότι 10.000 επιχειρήσεις με 1000 εργαζόμενους, διότι μπορεί να εξειδικευθεί περισσότερο και να εξαγάγει υψηλής αξίας καινοτόμα προϊόντα, αλλά στην Ελλάδα δεν υπάρχουν αρκετές μεγάλες επιχειρήσεις», είπε. Πρόσθεσε επίσης ότι λειτουργούν αρνητικά στην προσέλκυση επενδύσεων «η ύπαρξη ενός αφερέγγυου φορολογικού συστήματος», όπως επίσης το γεγονός ότι «δεν έχει προχωρήσει στην Ελλάδα αρκετά η ψηφιοποίηση της οικονομίας, όπως λ.χ. στην Ισπανία».

«Υπάρχουν πάρα πολύ καλά καταρτισμένοι Έλληνες που έχουν φύγει από την χώρα μετά το 2010, αλλά παραγνωρίζεται το γεγονός ότι έφυγαν και πολλοί πριν το 2010, το 2003, όταν κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει την κρίση» ανέφερε ο κ. Κρητικός και εξήγησε: «Έφυγαν διότι ήταν άνθρωποι που δραστηριοποιούνταν στην καινοτομία και το υπάρχον πλαίσιο δεν θα τους επέτρεπε να αναπτύξουν τις δραστηριότητές τους. Αυτούς πρέπει να προσελκύσει κανείς, να τους κάνει να επιστρέψουν». Σημείωσε επίσης την ανάγκη να ομαδοποιηθούν οι επιστημονικοί φορείς, όπως ο Δημόκριτος, «και να ενοποιηθούν σε cluster ώστε να αξιοποιηθούν τα επιστημονικά τους συμπεράσματα».

Καταλήγοντας, ο κ. Κρητικός επισήμανε ότι «για πρώτη φορά ακούμε ότι η παρούσα κυβέρνηση έχει τη βούληση να προβεί σε αυτές τις αναγκαίες ρυθμιστικές μεταρρυθμίσεις», ενώ υπογράμμισε και την αναγκαιότητα «ύπαρξης θεσμικής μνήμης, δηλαδή ανεξάρτητα από το ποια κυβέρνηση είναι στην εξουσία, να υπάρχει η συνέχεια και η σύμπνοια». «Τα κόμματα πρέπει να πεισθούν ότι η κοινή γραμμή σε τέτοια θέματα μπορεί να είναι αποτελεσματική, αφού διαφορετικά δεν μπορούν να ολοκληρωθούν τα προγράμματα καινοτομίας κατά την διάρκεια της θητείας μιας μόνο κυβέρνησης. Πρέπει να υπάρχει συνεργασία και ενιαία γραμμή, διότι διαφορετικά δεν μπορούν αντιμετωπισθούν θέματα όπως αυτό της καινοτομίας», ανέφερε και προσέθεσε ότι η μεταρρυθμιστική διαδικασία «θα πρέπει να διαχυθεί και να υπάρξει μια διαδικασία ενσωμάτωσης και συμμετοχής της τοπικής αυτοδιοίκησης».

Αν συμβούν αυτά τόνισε ο κ. Κρητικός «θα υπάρξει πρόοδος. Πρέπει να αρθούν αυτά τα εμπόδια για να προσελκυστούν καινοτόμες επιχειρήσεις, διότι η καινοτομία παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της οικονομίας. Η συνεργασία με τον απόδημο ελληνισμό και τους ερευνητές του θα συμβάλλει σε αυτό. Η Ελλάδα έχει το δυναμικό να τα επιτύχει αυτά σε συνεργασία με τα κόμματα».