Ριέκα, Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2020

Στο λιμάνι πολλές αποθήκες είναι άδειες και στα εργοστάσια δεν υπάρχει πια ζωή. Το σχεδόν χρεοκοπημένο ναυπηγείο επιβιώνει χάρη στις κρατικές επιδοτήσεις. Μπροστά από τα βουνά που διακρίνονται στο βάθος, ορθώνονται πολυκατοικίες από την εποχή του Σοσιαλισμού. Ο λόγος για την κροατική πόλη Ριέκα, η οποία μαζί με την ιρλανδική πόλη Γκόλγουεϊ θα είναι η μία από τις δυο πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης για το 2020.

«Κανείς δεν πίστευε πως θα κερδίζαμε τον τίτλο της πολιτιστικής πρωτεύουσας. Ήμασταν αουτσάιντερ» λέει με αφοπλιστική ειλικρίνεια ο Ιβάν Σαράρ, υπεύθυνος για θέματα πολιτισμού του δήμου και επικεφαλής του Γραφείου “Ριέκα – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2020”.

Η Ριέκα όμως, αν και αουτσάιντερ, έχει πολλές ομορφιές. Τα αρχοντικά σπίτια στο κέντρο της παλιάς πόλης αποπνέουν έναν αέρα γερμανικών, ιταλικών και ουγγρικών επιρροών. Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, η πλειονότητα του πληθυσμού ήταν ιταλική, με έντονο πάντως τον τοπικό χαρακτήρα. Η επιρροή της περιφερειακής θαλάσσιας υπερδύναμης, της Βενετίας, ήταν εμφανής. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Κροατία ανήκε στη σοσιαλιστική Γιουγκοσλαβία, τη διακυβέρνηση της οποίας είχε ο Τίτο. Η βιομηχανία που είχε στηθεί επί εποχής των Αψβούργων επεκτάθηκε. Με τα ναυπηγεία, τα εργοστάσια ζάχαρης και χαρτιού ήταν ένα υπόδειγμα σοσιαλιστικής πόλης. Στη δεκαετία του 1930 ο πληθυσμός αυξήθηκε από 25.000 σε 200.000.

Αργότερα όμως ήρθε η παρακμή και ο κόσμος άρχισε να μεταναστεύει στο εξωτερικό ή να ασχολείται με τον τουρισμό και την παροχή υπηρεσιών. Η ευκαιρία που δίνεται τώρα στην πόλη ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης είναι μοναδική, λέει ο Ιβάν Σαράρ.

Με τα χρήματα που προέρχονται από την ΕΕ θα ανανεωθούν οι υποδομές στον τομέα του πολιτισμού. Για παράδειγμα στην περιοχή όπου βρισκόταν το παλιό εργοστάσιο ζάχαρης θα δημιουργηθεί τώρα ένα σύμπλεγμα μουσείων με μια νέα βιβλιοθήκη και ένα διαδραστικό μουσείο για παιδιά.

Στις αποθήκες στο λιμάνι έχουν μετακομίσει ήδη καλλιτέχνες και έχουν στήσει εκεί τα εργαστήριά τους. Στο επίκεντρο των εκδηλώσεων στο λιμάνι θα βρίσκεται το νερό, η εργασία και η μετανάστευση. Θα διοργανωθεί ένα φεστιβάλ έθνικ μουσικής και γαστρονομίας με πάνω από 100 συμμετέχοντες και 30 γευστικές και μουσικές δράσεις.

Ακόμα, στις ταράτσες των σοσιαλιστικών πολυκατοικιών θα δημιουργηθούν κήποι ως τόποι συνάντησης των γειτόνων. Εκδηλώσεις δεν θα γίνονται όμως μόνο στη Ριέκα αλλά και στα περίχωρα. Για παράδειγμα κατά μήκος των ακτών όπου βρίσκονται τα χωριά θα στηθούν έντεκα γλυπτά.