Αυτονομία και παγκοσμιοποίηση – Τι σημαίνει ανεξαρτησία τον 21ο αιώνα

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Η δεκαετία που φεύγει ήταν η πιο τραυματική για τον τόπο από τη μεταπολίτευση και εντεύθεν. Την πρόσληψη αυτού του διαστήματος της σύγχρονης ιστορίας μας με τέτοιο δυσάρεστο τρόπο πιστοποιεί και επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η αίσθηση αυτή είναι περίπου πάνδημη, παρά τις διαφορετικές μεταξύ μας προσλαμβάνουσες, πολιτικές και πολιτισμικές. Κατά ένα παράδοξο τερτίπι του αντικειμενικού χρόνου, οι απώλειες σε αξίες, πρακτικές αποθεματικές διασφαλίσεις και πρόσωπα, λογιζόμενες ως μέρος των «χαμένων» και «κακών» εποχών, μοιάζει να προέρχονται από τη μεταφυσική απόδοση των απωλειών στη δυστοπία των συμβαινόντων. Εκείνη ευθύνεται για όλα! Για τον χαμό πραγμάτων που ως τώρα «κατείχαμε» θεωρώντας τα δεδομένα και αναφαίρετα, για τις φωνασκούσες αρνητικές εκτροπές στις ίδιες τις ανθρώπινες σχέσεις ανάμεσά μας, ακόμη και για την αποχώρηση από τον κόσμο μας σημαντικών προσώπων τούτης της εποχής δεν φταίει η επικυριαρχία των ανέκλητων φυσικών νόμων, ούτε οι αστοχίες οι δικές μας! Όλα τα κάνουν οι θλιβεροί καιροί!

Δεσπόζουσα θέση σ’ αυτόν τον καμβά αντιλαμβανόμενης ως κοινής μοίρας μας, όλοι εμείς οι άνθρωποι που ζούμε εδώ, με βεβαιότητες (αναπόδεικτες και αμφιλεγόμενες, ίσως, αλλά πάντως βεβαιότητες) περί του ομογάλακτου παρελθόντος μας και του ενιαίου μας μέλλοντoς, καταλαμβάνει η έννοια της ανεξαρτησίας. Μιας έννοιας, που με τις νοηματικές φορτίσεις των πολιτικών διαστάσεων της υπόθεσης, καταλήγει να είναι συνώνυμο της ελευθερίας. Θά ‘λεγα μιας ελευθερίας, κατανοούμενης με συλλογικό τρόπο περισσότερο, παρά ως μη επιδεχόμενο αμφισβήτηση ανθρώπινο ατομικό δικαίωμα.

Δεν γνωρίζω με βεβαιότητα αν ο πρόδηλος εξατομικευμένος εγκλωβισμός μας σε δουλείες πανίσχυρες, από την απολύτως αλλοτριωμένη εργασία για βιοπορισμό και όχι ως ζώσα δημιουργία, μέχρι την καταναλωτική ειρκτή, που στην εποχή μας εκτείνεται ως τις εξαρτήσεις παράνοιας από το κινητό τηλέφωνο, είναι η αιτία της σαθρής ερμηνείας που έχουμε δώσει σε όσα μας συνέβησαν τα τελευταία 10 έτη. Σίγουρα είναι κι αυτά! Όμως, η απέκδυση κάθε αιτήματος για απολύτως προσωποποιημένη ελευθερία, έχοντας φορτώσει τα πάντα στη γενικότητα περί  «ανεξαρτησίας της Ελλάδας», ασφαλώς δεν είναι στέρεα βάση για τη διεκδίκηση και την αυτόνομη χάραξη του επιθυμητού μέλλοντος της χώρας προς όφελος των πολιτών της.

Η αλήθεια είναι πως πολλά έχουν αλλάξει -και όχι μόνο στην Ελλάδα.

Ιδιαίτερα στη χώρα μας, όμως, μέχρι πρότινος λύσεις που επιλέγονταν και εφαρμόζονταν σε μας και υποτίθεται για μας, δεν γίνονταν δεκτές από τους Έλληνες ως θετικές εξελίξεις, όντας ρυθμίσεις που έπλητταν τα ελληνικά συμφέροντα. Και αντίστροφα, πολλά απ’ αυτά που θεωρούνταν από πλευράς μας ως δέουσες λύσεις για τη χώρα και για μας, δεν λογίζονταν ως λύσεις για τη συλλογική αίσθηση της διεθνούς άρχουσας τάξης σχετικά με το δέον γενέσθαι στην περίπτωσή μας.

Έσχατο περιστατικό ρύθμισης «για μας», που μερίμνησε πρωτίστως για ευρύτερες ανάγκες της διεθνούς κοινότητας, αν και σε βάρος της Ελλάδας και εκ συνειδητότατης επιλογής του διεθνούς παράγοντα, ήταν η μνημονιακή επιβολή! Ακριβώς εδώ βρίσκεται μια σημαντική συμβολή του ΣΥΡΙΖΑ: Συνέβαλε τα μάλα, μόνος και κόντρα στο σύνολο των συστημικών πανίσχυρων κέντρων εξουσίας, στην Ελλάδα και τον κόσμο,  στην αποδόμηση της «αναγκαιότητας» των μνημονίων ως δήθεν αναπόφευκτης λύσης.

Κι αυτό καθόλου δεν χάνει την αξία του, αξία πολιτική και βαθύτατα συμβολική με ευρύτερες επιρροές και πέραν της Ελλάδας, επειδή οι συσχετισμοί δυνάμεων εξουδετέρωσαν την αντιμνημονιακή απαίτηση. Σε ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό τεστάρισμα του τρόπου κατανόησης της ελληνικής ανεξαρτησίας σήμερα σε εξατομικευμένο επίπεδο για τον καθένα από μας, νομίζω θα αρκούσε να βλέπαμε ποιός και πώς υπερασπίστηκε την αναγκαιότητα των «αναπόφευκτων μνημονίων» και ποιος και πως τα αντιπάλεψε, ως καίριας αποκάλυψης της εδραίωσης και του βάθους πεποίθησης εκάστου περί ανεξαρτησίας της πατρίδας.

Σήμερα, με την ενεργοποίηση της μεγάλης ατζέντας των υδρογονανθράκων  στο Αιγαίο, το Ιόνιο και την ανατολική Μεσόγειο, η ελληνική ανεξαρτησία σχεδόν αποκλειστικά συνδέεται με την εκμετάλλευσή τους με ταυτόχρονη κάθετη και οριστική απόρριψη κάθε προκλητικής τουρκικής αμφισβήτησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας. Και μένοντας σ’ αυτήν την απαίτηση -κατά τα άλλα απολύτως  θεμιτή, δεδομένου του ατεκμηρίωτου των τουρκικών απαιτήσεων- εσχάτως έχουν εμφανιστεί πολλοί που δηλώνουν ανήσυχοι επειδή, λέει, «είμαστε μόνοι», και κανένας δεν θα μας υποστηρίξει στην ενάσκηση των εκμεταλλευτικών δικαιωμάτων μας σε ευθεία εφαρμογή της ελληνικής κυριαρχίας σε πελάγη κατοχυρωμένου ελληνικού «χώρου».

Νομίζω πως αυτό το «είμαστε μόνοι», ως πρόσληψη του διεθνούς συσχετισμού δυνάμεων για τα ελληνοτουρκικά στις σημερινές συνθήκες, απ’ όσους το επικαλούνται εν είδει αγωνιώδους προειδοποίησης, δεν συνιστά και τόσο ακριβή απεικόνιση των δεδομένων για τα ελληνικά δεδομένα. Για να είμαι σαφέστερος, το «είμαστε μόνοι» θαρρώ περισσότερο ισοδυναμεί με την ανακλαστική απομίμηση του ερντογανικού απομονωτισμού.

Αν, όμως, με το «είμαστε μόνοι» εννοείται ότι οι μεγάλοι διεθνείς «παίκτες» θα όφειλαν να αποποιηθούν προσδοκιών υπέρ των συμφερόντων τους και στο πλαίσιο του ισχύοντος εδώ και αιώνες συστήματος παρεμβατισμών παγκόσμιας κλίμακας, κι όλ’ αυτά για να ωφεληθεί η Ελλάδα, τότε πρόκειται περί ασυγχώρητης αφελείας εξ αγνοίας.

Η ανεξαρτησία μας, λοιπόν, στο δεδομένο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης υπό τις ρευστότητες αναπροσαρμοζόμενων συστοιχιών συμφερόντων, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι θα ετύγχανε αποτελεσματικής διαφύλαξης, ώστε να αναμένονται και τα εκ της ανεξαρτησίας αυτής δέοντα οφέλη, με τη διαπιστωτική αποφθεγματικού τύπου δήλωση ότι «είμαστε μόνοι». Τουναντίον η αναζήτηση του «με ποιούς είμαστε» και επιπροσθέτως «ποιοί είναι μεθ’ ημών», θα διευκόλυνε τα πράγματα. Θα μας έδειχνε ευκρινέστερα τη δυναμική των συμμαχιών και των αντιπαλοτήτων περί τα ελληνικά πράγματα, και όχι μόνο τα σχετιζόμενα με τους υδρογονάνθρακες.

Άλλωστε, τί άλλο από «ανεξαρτησία» είναι να δύναται μια χώρα στον 21ο αιώνα να κατανοεί τα εκτιμώμενα οφέλη και τις ενδεχόμενες ζημίες, από τον τρόπο παρέμβασής της -όποιον της αναλογεί- στις διεθνείς εξελίξεις;

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ BLOGVIEW

Pet Shop Θεσσαλονίκη

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

No results found

No results found

Μενού