Πολωνία: Εικαστική δράση για τη χαρτογράφηση χαμένων εβραϊκών κοιμητηρίων

Μία εθνολόγος κι ένας φωτογράφος έχουν αποδυθεί στην προσπάθεια να ανασυστήσουν ένα χαμένο κεφάλαιο στην Ιστορία της Πολωνίας, στήνοντας «διαφανείς» επιτύμβιες στήλες και φωτογραφίζοντας τα σημεία όπου κάποτε βρίσκονταν χαμένα σήμερα εβραϊκά κοιμητήρια.

Οι επιτύμβιες στήλες από πλέξιγκλας που στήνουν η εθνολόγος Καταρζίνα Κοπέτσκα κι ο φωτογράφος Πιοτρ Πάβλακ, που οργώνουν απ’ άκρου εις άκρον την Πολωνία, στο πλαίσιο της δράσης τους «Προς το παρόν απών» (Currently Absent), περιέχουν εγχάρακτους επιτάφιους για όσους θεωρείται πως ήσαν ενταφιασμένοι εκεί. Οι στήλες αυτές αφαιρούνται αμέσως μετά τη φωτογράφισή τους. Οι φωτογραφίες έχουν εκτεθεί στο Κοινοβούλιο της Πολωνίας και σε άλλα πολιτιστικά κέντρα στη χώρα.

«Είναι σάμπως να φέρναμε πίσω κάποιες από τις ρίζες που έχουν καταστραφεί. Όμως η ζωή είναι κατά πολύ ισχυρότερη από οποιαδήποτε προσπάθεια καταστροφής. Μπορούμε να επαναφέρουμε κάποιες από τις μνήμες», υπογραμμίζει ο Πάβλακ.

Η δε Κοπέτσκα αποκάλυψε πως συνέλαβαν την ιδέα για τη δράση τούτη όταν κάποτε αντιλήφθηκαν πως το σημείο στο οποίο βρίσκονταν κάποτε ήταν ένα εβραϊκό κοιμητήριο. «Είτε πρόκειται για χωράφι, είτε για κάτι άλλο, αυτά τα σημεία συνήθως παραμελούνται», τόνισε η Κοπέτσκα, δηλώνοντας πως σκοπεύουν να επισκεφθούν περίπου 200 τέτοιες τοποθεσίες. Οι δύο τους συνεργάζονται με τις τοπικές αρχές προκειμένου να εντοπισθεί η τοποθεσία των κοιμητηρίων, αν και πολλές φορές τούτο επαφίεται στη φαντασία και το ένστικτό τους.

Το Μουσείο POLIN για την Ιστορία των Εβραίων της Πολωνίας, στην ιστοσελίδα του αποκαλύπτει πως υπάρχουν 1.164 εβραϊκά κοιμητήρια στην Πολωνία, όμως σε πάνω από τα μισά δεν διατηρούνται οι επιτύμβιες στήλες.

Πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην Πολωνία ζούσαν πάνω από τρία εκατομμύρια Εβραίοι, συγκροτώντας μία από τις μεγαλύτερες κοινότητές τους στον κόσμο. Στην πλειονότητά τους αυτοί χάθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα, αρκετά εκ των οποίων—όπως το φρικαλέο Άουσβιτς—οι Γερμανοί είχαν εγκαθιδρύσει μέσα στην ίδια την Πολωνία.

Την ερχόμενη Δευτέρα, ηγέτες απ΄ όλον τον κόσμο (όπως ο πρόεδρος της Γερμανίας Φρανκ –Βάλτερ Στάινμαϊερ κι ο Ισραηλινός ομόλογός του Ρεουβέν Ρίβλιν) θα παραστούν στις εκδηλώσεις για την 75η επέτειο της απελευθέρωσης του Άουσβιτς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters