Μπορεί να υπάρξει συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ-ΚΙΝΑΛ;

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Η κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη ελέγχεται ήδη βασιμότατα για πληθώρα ατυχών έως και επικίνδυνων επιλογών και ενεργειών της, στο σύνολο σχεδόν του πολιτικού πεδίου. Από την οικονομία και την εξωτερική πολιτική μέχρι τα ζητήματα δημοκρατίας και κοινωνικής πολιτικής, αλλά και στην αδήριτη «καθημερινότητα», έχουν αρχίσει να συσσωρεύονται δυσμενείς συνέπειες της σημερινής διακυβέρνησης, προκαλώντας καθώς είναι φυσικό μια εκτεταμένη -αλλά μερικώς εκφραζόμενη πολιτικά, ως σήμερα- δυσαρέσκεια στους εκλογείς. Πράγματι πρόκειται για μοναδική περίπτωση κυβέρνησης, που σε συνθήκες ομαλότητας τόσο νωρίς και σε τέτοια έκταση αποδομείται στη βάση των πραγμάτων ενώπιον των πολιτών.

Φυσικά για την εικόνα αυτή την ευθύνη έχει  η ηγεσία της κυβέρνησης. Και η μοναδικότητα της περίπτωσης τόσο ταχείας και σε τέτοια έκταση αποδόμησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και της κυβέρνησής του γίνεται απόλυτη, όταν συνεκτιμηθεί ότι το σύνολο σχεδόν του μιντιακού συστήματος και των συμφερόντων που το συναπαρτίζουν και το κατευθύνουν υποστηρίζουν μετά μανίας πρωθυπουργό και κυβέρνηση. Παραπληροφορώντας συστηματικά τους πολίτες για τις πραγματικές συνέπειες των κυβερνητικών επιλογών ή και διαστρέφοντας συντεταγμένα μέσω της μάστιγας των fake news την αλήθεια.

Παρά την απολύτως ύποπτη εκ προθέσεων αυτή μιντιακή στήριξη, η υπαρκτή -και πολύ μεγαλύτερη στο πολιτικό και κοινωνικό υπόστρωμα- φθορά της κυβέρνησης είναι το νέο δεδομένο του πολιτικού σκηνικού. Και είναι πολύ σημαντικότερης επίδρασης στις εξελίξεις που ακολουθούν, διότι δεν πρόκειται για δεδομένο στην αρχή 4ετίας (και άρα δυνητικά αντιστρέψιμο), όπως τεχνικά φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Η παράμετρος, δηλαδή, «αρχή της 4ετίας», υποχωρεί,  αφού το γνωστό σενάριο των «διπλών εκλογών» (*) τους αμέσως προσεχείς μήνες με επιλογή Μητσοτάκη, για να «καεί» η απλή αναλογική, είναι κοινό μυστικό στον δημόσιο βίο μας.

Ωστόσο, η φθορά του Κυριάκου Μητσοτάκη και των συν αυτώ (επειδή είναι λίαν πρόσφατες οι τελευταίες κάλπες), δεν είναι στην έκταση και την ένταση που θα μπορούσαν να εγκυμονούν εκλογική ήττα του στις «διπλές εκλογές». Ακόμη όμως κι αν έχανε τις πρώτες απ’ αυτές τις «διπλές εκλογές», η ήττα του Κυριάκου Μητσοτάκη θα ήταν πολιτικά άγονη, αν δεν προέκυπταν πολιτικές συνεργασίες προοδευτικών δυνάμεων με κορμό τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α..

Είναι σήμερα εφικτό και ρεαλιστικό να γίνεται λόγος για προσέγγιση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και ΚΙΝ.ΑΛ., που είναι οι δύο βασικοί παράγοντες (μείζων και ελλάσσων) του γενικότερα αντιλαμβανόμενου ως αντι-δεξιού πολιτικού χώρου;

Οι κινήσεις στο προσκήνιο (ηπιότερη στάση από τον άγονο αντι-ΣΥ.ΡΙΖ.Α λόγο κατά του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης) και στο παρασκήνιο (άτυπες συναντήσεις) εξελίσσονται. Προφανώς είναι αδύνατο σήμερα να γίνει εδραία πρόβλεψη της κατάληξης.

Ωστόσο, και μόνο το γεγονός ότι τέτοιες κινήσεις γίνονται και είναι πραγματικές, είναι σημαντικό στοιχείο αλλαγής του σκηνικού απομόνωσης του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. (τεχνητού ή πραγματικού μικρή σημασία έχει, εν πολλοίς άλλωστε πραγματικό ήταν όπως έδειξαν οι κάλπες, ανεξάρτητα του πώς, από ποιούς και με ποιά κίνητρα δομήθηκε αυτή η απομόνωση). Επομένως, το πρώτο και -κρίνω-  καθοριστικότατο βήμα για μια συνεργασία (η άρση της απομόνωσης ΣΥ.ΡΙΖ.Α. από μεριάς ενός βασικού παράγοντα διαμόρφωσης αυτής της εικόνας απομόνωσης), έχει ήδη γίνει.

Θεωρώ την άρση της κατασκευασμένης απομόνωσης του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και το άνοιγμα της συζήτησης για συνεργασίες στο αριστερό μέρος του κομματικού φάσματος, φυσική συνέχεια και αναπόδραστη συνέπεια του ότι αυτή η άρση προηγήθηκε (με διάφορους τρόπους αλλά και εκλογικά)  σε επίπεδο λαϊκής βάσης και έπονται οι ηγεσίες. Και προσωπικά ως συνδημιουργός της «Γέφυρας-Πρωτοβουλίας προοδευτικών πολιτών», χαίρω που συνέβαλα στην εξέλιξη αυτή.

Όμως, η αρχή δεν προδικάζει ανάλογη συνέχεια! Ας δούμε γιατί.

Οι δυσκολίες από μεριάς του ΚΙΝ.ΑΛ.:

1. Η βάση του ΚΙΝ.ΑΛ. από την ανατροπή Γιώργου Παπανδρέου και μετά -με κορύφωση τις ηγεσίες Βενιζέλου και Γεννηματά, οι οποίες για λόγους, περισσότερο ευκαιριακού χαρακτήρα υιοθέτησαν το αφήγημα ότι «ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α, έριξε τον Γιώργο Παπανδρέου»- έχει εμπλακεί δεσμευτικά στο αντι-ΣΥ.ΡΙΖ.Α. κλίμα. (Ήδη ακούστηκαν και μερικές περιθωριακές προειδοποιήσεις προς την Φώφη Γεννηματά, να μην επιχειρήσει προσέγγιση με τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α.). Τέτοιο κλίμα αλλάζει όχι με όρους επείγουσας προεκλογικής ανάγκης αλλά μεσοπρόθεσμα και ως συγκρότηση κατανόησης της πολιτικής ανάγκης για συνεργασία κατά του σημερινού μπλοκ εξουσίας που κυβερνά. Κάθε αποδαιμονοποίηση χρειάζεται χρόνο. Κι εδώ χρόνος δεν υπάρχει!

2. Η δαιμονοποίηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. εντός του ΚΙΝ.ΑΛ. παρουσιάζει το εξής παράδοξο στοιχείο: Ενώ οι κύριοι παράγοντες της ανατροπής του Γ. Παπανδρέου αναμφίβολα ήταν η τότε (αξιωματική) αντιπολίτευση Σαμαρά και οι εντός του κόμματος ανατροπείς του τελευταίου πρωθυπουργού του ΠΑ.ΣΟ.Κ., στο ΚΙΝ.ΑΛ. η (κατασκευασμένη) εντύπωση είναι ότι τον Γιώργο Παπανδρέου και την τελευταία κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. ανέτρεψε ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α..

3. Συνέπεια του παραπάνω σημείου είναι ότι οι υποστηρικτές του Γιώργου Παπανδρέου -αν και ιδεολογικο-πολιτικά περισσότερο ευεπίφοροι στην προσέγγιση- είναι τόσο φανατικά αντι-συριζικοί, όσο και οι βενιζελικοί (οι τελευταίοι με αδρότερες ιδεολογικές συντεταγμένες της διαφοράς με τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α.). Και το ίδιο ισχύει και για τους υποστηρικτές της Φώφης Γεννηματά.

4. Το αντι-ΣΥ.ΡΙΖ.Α. κλίμα, με δεδομένη την ιδεολογικο-πολιτική «αφασία» του σημερινού ΚΙΝ.ΑΛ.  και ένεκα της καθαρής συμπόρευσης κατά την αντιπολίτευση 2015-2019 με νεο-φιλελεύθερες πολιτικές, εμφανίζεται να περιλαμβάνει και αγεφύρωτες διαφορές ιδεολογικού φορτίου με τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. (που τεχνητά συντηρεί και η σημερινή ηγεσία). Αυτό, απογυμνώνεται στην πραγματικότητα όποτε από μεριάς ΚΙΝ.ΑΛ. επιχειρείται πιο συγκεκριμένη ιδεολογική τεκμηρίωση της αντίθεσης με τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. (συνήθως επιστρατεύονται φληναφήματα αντικομουνιστικής κοπής, δηλαδή τόσο παλιά και ξεπερασμένα και απολύτως αναντίστοιχα με τη σημερινή υπαρκτή απειλή σημαντικής ενίσχυσης της ακροδεξιάς και των νεοναζιστών), παρά ταύτα, όμως, οριοθετεί και το μεγάλο βάθος της σημερινής αντίθεσης ΣΥ.ΡΙΖ.Α.-ΚΙΝ.ΑΛ..

5. Τέλος, επειδή οι ηγεσίες παίζουν ρόλο στις συνεργασίες (και με δεδομένο ότι ο Τσίπρας δεν μπορεί «να φύγει»), αν η ίδια η Φώφη Γεννηματά προσερχόταν σε διάλογο με τον Αλέξη Τσίπρα για συνεργασία, εκ των πραγμάτων θα καταγραφόταν η ανακολουθία με την προηγηθείσα στάση της κατά την  αντιπολίτευση 2015-2019, αποδίδοντας εκ των πραγμάτων σημαντική ευθύνη για τον λανθασμένο προσανατολισμό της πολιτικής περιόδου υπό την ηγεσία της κατά την  αντιπολίτευση στον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. 2015-2019. Βεβαίως, αυτό θα (μπορούσε να) αντιμετωπιζόταν είτε με αυτοκριτική, είτε με αλλαγή ηγεσίας στο ΚΙΝ.ΑΛ. –σενάρια, κανένα εκ των οποίων δεν πιθανολογώ.

Οι δυσκολίες από μεριάς ΣΥ.ΡΙΖ.Α.:

1. Η δικαιολογημένη οργή για τον εκ του αποτελέσματος ελεγχόμενο ως άδικο χαρακτήρα της αντιπολίτευσης του ΚΙΝ.ΑΛ. κατά του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., έχει εγκολπωθεί στη βάση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. (Κορυφαία παραδείγματα η συμφωνία των Πρεσπών και η υιοθέτηση του απαράδεκτου προεκλογικού ισχυρισμού του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι δήθεν η κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. αντάλλαξε το όνομα «Μακεδονία» με τη μη περικοπή των συντάξεων).

2. Παρά την εδραία αυτοπεποίθηση στον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. περί της πρωτοκαθεδρίας στο  αντι-δεξιό μέτωπο που αρχίζει να συγκροτείται, διατηρείται (από σημαντικές δυνάμεις στο εσωτερικό του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης) η επιφύλαξη ότι το ΚΙΝ.ΑΛ. είναι πολιτικός συνοδοιπόρος της δεξιάς (παρά τη δεδομένη αντίθετη αυτοτοποθέτηση του συντριπτικά μεγαλύτερου μέρους των ψηφοφόρων του σημερινού ΚΙΝ.ΑΛ. και ενώ όλοι οι δεξιών προσανατολισμών εκλογείς προερχόμενοι από τον χώρο του έχουν ήδη ψηφίσει Κυριάκο Μητσοτάκη ή ήδη έχουν προσχωρήσει ανοιχτά στη Ν.Δ.). Έτσι, η συνεργασία με το ΚΙΝ.ΑΛ. -αν γίνεται αποδεκτή στην αξιωματική αντιπολίτευση- περιορίζεται σε τακτισμούς για να ξαναγίνει ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α,. κυβέρνηση  και ο Τσίπρας πρωθυπουργός, πράγμα που (συνεχίζει να) είναι «κόκκινο πανί» για τη βάση του ΚΙ.ΝΑΛ..

3. Θα μπορούσε ο Αλέξης Τσίπρας να συναινέσει σε τυχόν απαίτηση του ΚΙΝ.ΑΛ. για ένα πρόσωπο κοινής αποδοχής για πρωθυπουργό, αντί για εκείνον, με σκοπό να τελεσφορήσει μια «προοδευτική κυβέρνηση» μετά από τις πρώτες προσεχείς και λίαν πιθανολογούμενες πρόωρες «διπλές εκλογές»; Εδώ το θέμα είναι μεγάλο! Για δύο λόγους, έναν πρακτικό και έναν  βαθύτατα πολιτικό: α. Ο πρακτικός λόγος είναι η απόλυτη ένδεια προσώπων που θα μπορούσαν υπηρετήσουν τον σκοπό. β. Ο βαθύτατα πολιτικός λόγος είναι η λογική άρνηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. να αποδεχτεί τέτοιον όρο! Επίσης, εικάζω ότι ακόμη κι αν ετίθετο από μεριάς του ΚΙΝ.ΑΛ. ως όρος για συνεργασία με τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. το «να μην είναι ο Τσίπρας ξανά πρωθυπουργός», ακόμη κι αν το δεχόταν αυτό το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, θα προέκυπτε η λογική αναλογία της απαίτησης «να απέχει η Φώφη Γενηματά από την κυβέρνηση συνεργασίας». Πολύ αμφιβάλλω αν η ίδια θα το αποδεχόταν –εκτός κι αν για δικούς της άλλους λόγους αποφάσιζε να αποχωρήσει ούτως ή άλλως από την ηγεσία του ΚΙ.ΝΑΛ..

4. Παράλληλα, συντρέχει η πρακτική αλλά ανυπέρβλητη δυσκολία ότι ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. έχει προκηρύξει τη σύγκληση του 3ου συνεδρίου του για τον προσεχή Μάιο. Μέχρι την πραγματοποίηση του συνεδρίου αυτού είναι πολύ δύσκολο να γίνουν ουσιαστικές συζητήσεις για συνεργασία-ΣΥ.ΡΙΖ.Α.-ΚΙΝ.ΑΛ.! Και η απώλεια αυτού του χρόνου είναι απολύτως κρίσιμη, διότι ακριβώς στο εξάμηνο που έπεται θα εκτυλιχτεί όλο το σενάριο των «διπλών εκλογών» και σ’ αυτόν τον χρόνο θα πρέπει να έχει επιτευχθεί η προσέγγιση ΣΥ.ΡΙΖ.Α.-ΚΙΝ.ΑΛ. για να είναι ρεαλιστική η προοπτική συνεργασίας προοδευτικών δυνάμεων στην κατεύθυνση ανακοπής της πρωθυπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη. (Το κατά πολλούς λεγόμενο σενάριο «δεξιάς παρένθεσης»).

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω το μεγάλο πλεονέκτημα του Κυριάκου Μητσοτάκη έναντι των αντιπάλων του (και όσο η διακυβέρνησή του πάσχει κατάφωρα) είναι η δυστοκία σε συνεργασίες προοδευτικής πολιτικής κατεύθυνσης. Αν αυτή η δυστοκία εξέλιπε ή παραμεριζόταν με γενναίες πολιτικές κινήσεις των πολιτικών οργανισμών του προοδευτικού χώρου, το σκηνικό θα άλλαζε καταλυτικά.

Στη δυστοκία προοδευτικών συνεργασιών, δομικά συντείνει -κι αυτό έχει και άμεση πρακτική σημασία, αλλά αυτό είναι παγιωμένο «ελάττωμα» στη συνθήκη ενότητας των δημοκρατικών, προοδευτικών αριστερών δυνάμεων- η «εξωπολιτική» και περισσότερο συμβολικού χαρακτήρα στάση τόσο του Κ.Κ.Ε. όσο και του ΜΕΡΑ25.

Τις επόμενες εβδομάδες θα διαφανεί με περισσότερο αποφασιστικό τρόπο, αν και πώς θα δοκιμαστεί το σενάριο προσέγγισης ΣΥ.ΡΙΖ.Α.-ΚΙΝ.ΑΛ..

Για αρχή (και τέλος της παρούσας ανάλυσης) ας περιοριστώ στην παρακάτω επισήμανση: Αλίμονο αν αυτή η προσπάθεια αρκεστεί στην επικοινωνία των κορυφών και υπό την δεδομένη εκατέρωθεν  κακοπιστία (δικαιολογημένη ή μη). Κάτι τέτοιο θα συνέτεινε στην παγίωση στην κοινή γνώμη της εντύπωσης ότι το όλο εγχείρημα εξαντλείται σε σκοπιμότητες σύμπραξης ετερόκλιτων δυνάμεων. Κι όμως, όπως ήδη είπα, πολιτική βάση του ίδιου εγχειρήματος είναι η αναδυόμενη και κάθε μέρα όλο και πιο φανερή και δυνατότερη ενότητα ευρέων κοινών σε αντι-δεξιά κατεύθυνση, όπως την έχει ενεργοποιήσει η τραγική διακυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη.

Αν, λοιπόν, η τυχόν προοδευτική συνεργασία τύγχανε της μεταχείρισης να πλασαριστεί ως τεχνικό θέμα διαλόγου μεταξύ ηγεσιών και όχι ως ανταπόκριση στο πραγματικό πολιτικό αιτούμενο εκδίωξης της κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη και αντικατάστασής της από μια κυβέρνηση προοδευτικού προσήμου, η προοπτική θα στράβωνε από την αρχή. Η λαϊκή βάση των πολιτικών στοιχείων της συγκυρίας, μπορεί να συγκροτείται με αργούς ρυθμούς και να υποφέρει από τις νόσους της επιλεκτικής μνήμης και του κακού πολιτικού πολιτισμού (κυρίως ελέω της μνημονιακής εκτροπής). Εκείνο, όμως, που περισσότερο απ’ όλα αποστρέφεται είναι τις κομματικές γραφειοκρατίες που προς ίδιον όφελος εκμεταλλεύονται τη δυναμική που (η λαϊκή βάση) προσδίδει στους συσχετισμούς πολιτικών δυνάμεων, αντί να παράγουν νομιμοποιημένες εξελίξεις προοδευτικού προσανατολισμού. Και είναι ώρα το λαϊκό κίνημα με τα σημερινά χαρακτηριστικά του να εκπροσωπηθεί τίμια και ειλικρινά ως η βάση των αλλαγών που χρειαζόμαστε.

__________________________

(*) Δες εδώ ανάλυσή μου για τις “διπλές εκλογές

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ BLOGVIEW

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

No results found

No results found

Μενού