Η κορυφαία κυβερνητική απάτη με την πρώτη κατοικία (Μέρος B΄: Πολιτική και κοινωνική πτυχή)

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Η ιστορία με τις κατασχέσεις πρώτης κατοικίας Ελλήνων πολιτών, φυσικά έχει ένα καθαρό πολιτικό πρόσημο: Την εμπεδωμένη εδώ και καιρό πλασματική επί της ουσίας αντίληψη της έννοιας του δημόσιου συμφέροντος, ελαφρυμένης από τα πολιτικά υποκείμενα προς όφελος των οποίων δήθεν ασκείται αυτό: δηλαδή τους  πολίτες. Το φαινόμενο αυτή η ίδια έννοια του δημόσιου συμφέροντος, ως συντεταγμένη υποχρέωση του κράτους και των πολιτικών λειτουργιών του, να ασκείται και να καταλήγει  προϊόντος του χρόνου σε όφελος για ολένα και λιγότερους πολίτες, αν και ευρύτερο και σε παγκόσμια κλίμακα, στην Ελλάδα τουλάχιστον εκδηλώθηκε αρχικά κατά τη «μετα-ανδρεϊκή» περίοδο του ΠΑ.ΣΟ.Κ.. Υποστηρίζω ότι κορύφωσή του ήταν η πολιτική τεκμηρίωση που προβλήθηκε περί του «αναγκαστικού» χαρακτήρα των μνημονίων. (Δηλαδή, η κατά τη γνώμη μου κατάφωρη παραβίαση του δυτικού δημοκρατικού κανόνα για τον ρόλο του κράτους ως μηχανισμού προαγωγής του συλλογικού συμφέροντος των πολιτικών  υποκειμένων, δηλαδή των πολιτών του. Αυτός ο ρόλος του κράτους, συμπληρωμένος από τη σοσιαλδημοκρατική δυτικοευρωπαϊκή εμπειρία της -εν πολλοίς ατυχούς, βεβαίως- προσπάθειας για κράτος ουδέτερο έναντι των ταξικών ανταγωνισμών, με την έξοδο από το μνημόνιο που κατόρθωσε ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α., περίπου ολοκλήρωσε τον κύκλο πειστικότητάς του, ως κοινά αποδεκτό πλαίσιο διεξαγωγής του αγώνα των κομματικών διακυβευμάτων).

Το θέμα των κατασχέσεων πρώτης κατοικίας Ελλήνων πολιτών ερχεται ως φυσική συνέπεια της πιο πάνω διαπίστωσης. Σε καθαρά πολιτικούς όρους έρχεται και σε επίρρωση της άλλης παράλληλης πεποίθησής μου, ότι και η δαιμονολογία περί λαϊκισμού με αναφορά σε πολιτικές παρατάξεις της αριστεράς, εξεμέτρησε τα του βίου της, ως εδραίο επιχείρημα των πολιτικών, οικονομικών, επιχειρηματικών και μιντιακών  ελίτ. Ήδη, σ’ ολόκληρη την Ευρώπη ο λαϊκισμός κατά κανόνα ανάγεται σε ιδεολογικές και κυρίως πρακτικές αναφορές ακροδεξιών μορφωμάτων. Άλλωστε, η περίπτωση των κατασχέσεων πρώτης κατοικίας προσφέρεται ακριβώς για να αντιδιαστείλει τη δαιμονολογία περί λαϊκίστικων απόψεων όσων αντιστρατεύονται τις κατασχέσεις πρώτης κατοικίας, από την ίδια τη δημοκρατική υπόθεση: Μπορεί να λογίζεται ως προϊόν λαϊκισμού, η πολιτική αντίδραση σε παρεμβάσεις του κράτους που πλήτουν τόσον ευθέως και τόσο απροκάλυπτα βασικά συμφέροντα μεγάλων ομάδων πολιτών; Ασφαλώς όχι!

(Υπ’ αυτήν τη συλλογιστική, εξ ίσου δεν μπορούσε να λογίζεται ως προϊόν λαϊκισμού και η πολιτική αντίδραση κατά του μνημονίου, με δεδομένο ότι η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών υπέστη άμεση, ρητή και μεγάλης έκτασης ζημία από τις μνημονιακές «διασώσεις»).

Ο καταναγκασμός της κυβέρνησης Τσίπρα να συμφωνήσει στο 3ο μνημόνιο είναι και η ιδεολογική υπαναχώρησή του με πολιτικούς όρους από την στάση άρνησης στις παραβιάσεις του δυτικού δημοκρατικού κανόνα. Του κανόνα, δηλαδή, σύμφωνα με τον οποίο το κράτος οφείλει να λειτουργεί προς όφελος των πολιτών του. Και στο σημείο αυτό -και πέραν της δεδομένης αντισυριζικής μιντιακής «δικτατορίας»- εξαντλείται και η βαθύτερη πολιτική ερμηνεία της εκλογικής ήττας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στις κάλπες του 2019.

(Στο ίδιο το απολογιστικό κείμενό του για την περίοδο 2015-2919, που ενέκρινε πριν δύο μέρες ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. εν όψει του συνεδρίου του αναφέρεται: «Η υπογραφή (του 3ου μνημονίου) σφράγισε τη γενική εικόνα: η νέα κυβέρνηση ΣΥ.ΡΙΖ.Α. ήταν μια ακόμα “μνημονιακή κυβέρνηση”. Και ως προς αυτόν τον βασικό πολιτικό χαρακτηρισμό, “όμοια με τις άλλες”»).

Oι κατασχέσεις πρώτης κατοικίας Ελλήνων πολιτών, με την ισχύουσα ρυθμιστική κίνηση της σημερινής κυβέρνησης ως «σχέδιο Ηρακλής» (και σε ολοφάνερη αντίστιξη με την πρακτική όλων των κυβερνήσεων που προηγήθηκαν από το 2010 και μετά, όλων ανεξαιρέτως, όπου κατά βάση η πρώτη κατοικία των πολιτών υπό διάφορα πλέγματα προστασίας ήταν εγγυημένη, ενώ σήμερα όχι), αποδεικνύει και την ακραία αμοραλιστική πολιτική ταυτότητα διαιώνισης της δημοκρατικά εξαντλημένης νομιμοποίησης των μνημονιακών πρακτικών, ενώ αυτά έχουν λήξει και τυπικά. Και η πελώρια διαφορά (συμβολική και πρακτική) του μετα-μνημονιακού «σχεδίου Ηρακλής»  με την πληθώρα άλλων ανάλογων «δημοκρατικά ελαττωματικών» ρυθμίσεων της μνημονιακής περιόδου των «διασώσεων», είναι ακριβώς ότι πρόκειται για μετα-μνημονιακή πολιτική επιλογή και δεν (μπορεί να) είναι προϊόν καταγκασμού, αλλά πολιτική επιλογή της κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη! Ουδέ καν στο πλέγμα  των ανειλημμένων αυστηρών δεσμεύσεων για την περίοδο μετά τα μνημόνιο δεν ανάγεται! Συγκεκριμένα, η ανειλημμένη μετα-μνημονιακή υποχρέωση της Ελλάδας αφορά γενικώς σε επίλυση του προβλήματος «κόκκινων δανείων» των ελληνικών τραπεζών που ταλαιπωρούν τους ισολογισμούς τους. Το πώς θα γίνει αυτό, συμφωνήθηκε με τους δανειστές εκτός μνημονίου και θεσμοθετήθηκε από τη σημερινή κυβέρνηση. Η υιοθέτησή του προέκυψε παραβλέποντας άλλες προτάσεις, για παράδειγμα τιτλοποίησης «κόκκινων δανείων» και παραχώρησής τους σε έναν τύπο bad bank υπό την εποπτεία του ελληνικού δημοσίου, από την οποία θα μπορούσε να γίνεται εξαγορά με γενναίες διαγραφές της ονομαστικής αξίας των δανείων αυτών, από τους ίδιους τους Έλληνες δανειολήπτες (και στην ίδιες ή και ψηλότερες αξίες από τις αξίες που παραχωρήθηκαν στα κερδοσκοπικά funds – όρα προηγούμενο Α΄ μέρος της παρούσας ανάλυσης σχετικά με την τεχνική πτυχή του ζητήματος).

Μιλάμε, δηλαδή, για μια νέα γενιά ρυθμίσεων, οι οποίες αν και τα μνημόνια έχουν λήξει και τυπικά, επαναφέρουν στην πολιτική λογική των αποφάσεων που λαμβάνονται από τη σημερινή κυβέρνηση, το «δημοκρατικό ελάττωμα» των μνημονίων, ήτοι αποφάσεις που στρέφονται ευθέως κατά των συμφερόντων ευρύτατων ομάδων πολιτών.

Παράλληλα -και φυσικά σε πολιτική επιταγή της επιλογής επιστροφής από ελληνική κυβέρνηση, τη σημερινή εν προκειμένω, στις πολιτικές λογικές των μνημονίων- προκλεί αλγεινότατη εντύπωση το εξής: Αφού η κυβέρνηση της Ν.Δ.  υπό τον κ. Μητσοτάκη επέλεξε και επέβαλε το «σχέδιο Ηρακλής» (που η βασική διαφοροποίησή του σε σύγκριση με άλλα ανάλογα σχέδια, είναι ακριβώς ότι αίρει την ως τώρα προστασία της πρώτης κατοικίας), οι ευρωβουλευτές του κυβερνώντος κόμματος  πήγαν προχθές στο ευρωκοινοβούλιο και δεν υπερψήφισαν τροπολογία, με την οποία το σώμα ζητούσε την ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ (QE)!!! (*)

Με ποια αιτιολογία άραγε; Οφείλει εξηγήσεις εδώ η Ν.Δ., περισσότερο απ’ όλα γιατί η σύμπτωση άρνησης της Ν.Δ. και εφαρμογής του «σχεδίου Ηρακλής», ακριβώς τη στιγμή που στο ευρωκοινοβούλιο εζητείτο η συμπερίληψη της Ελλάδας στο πρόγραμμα άντλησης ρευστότητας από την ΕΚΤ σε πολύ χαμηλά επιτόκια (μέρος της οποίας θα μπορούσε να κατευθυνθεί για τις υπό τις εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου φθηνές αναχρηματοδοτήσεις «κόκκινων δανείων» πρώτης κατοικίας), είναι σαν νεύμα προς κερδοσκοπικά fund που έχουν αγοράσει μαζικά πάμφθηνα μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια να μην ανησυχούν. Η κυβέρνηση, δηλαδή, είναι σαν να κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να τα διευκολύνει. …Μόνο που εδώ έχουμε να κάνουμε με πρώτες κατοικίες Ελλήνων πολιτών!

Οι κοινωνικές συνέπειες από την επαπειλούμενη προοπτική κατάσχεσης πρώτης κατοικία συμπολιτών μας είναι τόσο προφανείς, που δεν χρειάζεται να πλατειάσουμε. Και φυσικά είναι πέραν πολιτικής και θα έλεγα και κοινωνικής αξιολόγησης, ως εξ ορισμού φαινόμενο κορυφαίου αμοραλισμού, προβεβλημένο πολιτικό πρόσωπο, υπουργός και αντιπρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος να ανάγει την κατάσχεση πρώτης κατοικίας Ελλήνων πολιτών σε χαριεντισμούς του τύπου «θα χαλάσουμε τις καρδιές μας». Και να το λέει αυτό σε όσους πολίτες δεν συναινέσουν στην υφαρπαγή της οικογενειακής στεγαστικής περιουσίας τους υπό τους λεόντειους όρους υπό τους οποίους το «σχέδιο Ηρακλής» ευνοεί  κερδοσκοπικές κινήσεις με έπαθλο πρώτες κατοικίες. Μ’ άλλα λόγια, Έλληνες πολίτες, που είτε θα συναινέσουν στη σε βάρος τους απροκάλυπτη κερδοσκοπία, είτε θα μείνουν στον δρόμο, μαζί με τα παιδιά τους.

Κλείνω με μια τελευταία κατά τη γνώμη μου καίρια παρατήρηση: Θεωρώ ακραίο λαϊκισμό τη διακίνηση από κυβερνητικά στελέχη της ψευδέστατης πληροφορίας ότι δήθεν το «σχέδιο Ηρακλής» ήρθε για να πλήξει τους «στρατηγικούς κακοπληρωτές». Αυτή η αναφορά από κυβερνητικά χείλη είναι όνειδος για όσους την εκστομίζουν! Για δύο λόγους:

α. Διότι τα σπίτια που συμπεριλαμβάνονται στο «σχέδιο» στη συντριπττική πλειοψηφία τους δεν είναι από «κοκκινισμένα δάνεια» Ελλήνων πολιτών που μπορούν να αποπληρώσουν οφειλές τους από δάνεια και δεν το κάνουν (γιατί αυτό σημαίνει «στρατηγικός κακοπληρωτής»), αλλά είναι από ξεκάθαρη αδυναμία εξυπηρέτησης του δανείου που έχουν λάβει για την κάλυψη της στεγαστικής ανάγκης τους. Την πρώτη κατοικία τους με το «σχέδιο Ηρακλής» δεν θα χασουν «στρατηγικοί κακοπληρωτές» αλλά στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων νοικοκυριά που έχουν κηρύξει στάση πληρωμών από αδυναμία και εισοδηματική εξαθλίωση. Τώρα απειλούνται να χάσουν και το σπίτι όπου διαμένουν. Και είναι πρόσθετη αήθεια της σημερινής κυβέρησης να εμφανίζει αυτήν την κατηγορία πολιτών, που επαναλαμβάνω είναι η συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων που καλύπτει το «σχέδιο Ηρακλής», ως «στρατηγικούς κακοπληρωτές» που δίκαια τους παίρνουν την πρώτη κατοικία τους τα «κοράκια». Αυτή η οργανωμένη ψευδολογία από επίσημα κυβερνητικά χείλη καλλιεργεί με τον χειρότερο τρόπο μια από τις χειρότερες εκδοχές που κοινωνικού αυτοματισμού και δεν μπορεί να είναι πρακτική συντεταγμένου δημοκρατικού κράτους, υπό οποιαδήποτε κυβέρνηση.

β. Θεωρώ εξ ίσου μεγάλη αήθεια να χάσουν την πρώτη κατοικία τους ακόμη και εμφανιζόμενοι ως «πλούσιοι» πολίτες (με τον πλούτο τους να συνάγεται από την αξία της με δανεισμό αποκτημένης πρώτης κατοικίας τους). Γιατί; Διότι όπως είναι γνωστό, αυτή η ακριβή πρώτη κατοικία τους έχει δεσμευτεί προ πολλού χρόνου. Δεν τους έχει δηλαδή δοθεί η δυνατότητα έστω να μεταστεγαστούν σε φθηνότερη πρώτη κατοικία για να καλύψουν τη στεγαστική ανάγκη τους, ώστε να εξοικονομούσαν έτσι πόρους που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε κάποια αποπληρωμή μέρους έστω του ονομαστικού αρχικού ακριβού δανείου τους. Αυτοί οι συμπολίτες μας είναι σαν να φύλαξαν την πρώτη κατοικία τους έτοιμη για παράδοση στα fund. Kαι, φυσικά, οργανωμένο κράτος που σέβεται τον ευατό του, δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια στους προδιαγραφόμενους άστεγους αυτής της ιδιότυπης κατηγορίας.

Ας μην πω περισσότερα! Ο πολιτικά, κοινωνικά και τεχνικά βάρβαρος τρόπος με τον οποίο η σημερινή κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη μεθόδευσε και επέβαλε αυτό το έκτρωμα έχει περιγραφεί επαρκώς. Δεν απόμένει παρά η ελληνική κοινωνία, μετά από 10 ολόκληρα χρόνια βαθυτατης κρίσης και με θύματα  των συνεπειών της εκατομμύρια Έλληνες πολίτες, να ζήσει την απόλυτη κατάπτωση της εξαθλίωσής της: Να δει συμπολίτες μας, με μαζικό τρόπο να χάνουν και την πρώτη κατοικία τους και να μένουν στον δρόμο μαζί με τις οικογένειές τους.

___________________________

(*) To προηγούμενο τεχνικό μέρος της παρούσας ανάλυσης μπορείτε να το δείτε εδώ