ΕΕ: Οι συνέπειες της πανδημίας

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Άρκεσαν λίγα 24ωρα για να αποκαλυφθεί πλήρως πόσο αδύναμη και ανώριμη για τον ρόλο που διεκδικεί είναι (πάντα ήταν) η Ευρωπαϊκή Ένωση για να αναλάβει τις υποχρεώσεις της απέναντι στους πολίτες της.

– Τη στιγμή που οι οικονομίες μας καταρρέουν, οι υπουργοί Οικονομικών  τηλεδιασκέπτονταν για να μας πουν ότι …θα κάνουν ό,τι πρέπει, χωρίς να μας λένε τί πρέπει να γίνει,

– Όταν ο ιός επεκτεινόταν εκείνοι και πάλι τηλεδιασκέπτονταν με τον Ερντογάν του «κανενός κρούσματος» για να μας πουν ότι εξετάζουν το ενδεχόμενο να επανενεργοποιήσουν την Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, σαν αντάλλαγμα και αμοιβή προς την Άγκυρα για τη συνέχιση ισχύος της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας για το προσφυγικό, …η οποία συμφωνία λόγω κορωναϊού απλά δεν μπορεί να εφαρμοστεί,

– Εκείνοι, που πριν μερικές μέρες επισκέφτηκαν τον Έβρο για μας «χαρίσουν» τη δήλωση ότι «τα σύνορα της Ελλάδας είναι τα σύνορα της ΕΕ» (υπονοώντας φυσικά ότι από ‘κει και μετά θα επικρατούσε κάποια ελευθερία διακίνησης και μετακινήσεων), είναι οι ίδιοι που ανέχονται χρόνια τώρα τα κλειστά σύνορα του Ορμπάν και του Κουρτς. Και φυσικά είναι οι ίδιοι που σήμερα κλείνουν ο ένας μετά τον άλλον τα σύνορα ο καθένας της χώρας του, για να ξορκίσουν το κακό, …αν και εκείνο είναι ήδη εκεί,

– Τη στιγμή που χιλιάδες ευρωπαίοι πολίτες αντιμετωπίζουν το θάνατο, ξανα-τηλεδιασκέπτονταν για να αποφασίσουν ότι …θα συσσωρεύσουν, λέει, απόθεμα υγειονομικού υλικού!

Αυτά είναι μερικά παραδείγματα.

Κορυφαία ένδειξη ανεπάρκειας, όμως, είναι η χθεσινή ανακοίνωση φον ντερ Λάιεν, η οποία αφού πρώτα είχαν προηγηθεί αλλεπάλληλες ανακοινώσεις χωρών-μελών ότι γράφουν πια στα παλιά τους τα παπούτσια τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας (διότι οι οικονομίες τους αντιμετωπίζουν κίνδυνο ολοσχερούς καταστροφής), εκείνη ανέφερε καταϊδρωμένη ότι αίρονται οι περιορισμοί του Συμφώνου Σταθερότητας (δηλαδή μας χάρισε αυτό που οι χώρες-μέλη είχαν ήδη εφαρμόσει χωρίς να την περιμένουν).

Φυσικά, όλ’ αυτά έγιναν όπως πάντα λίγο διαφορετικά στην Ελλάδα, όπου -ένα μόνο παράδειγμα- ο κ. Άδωνης Γεωργιάδης μας καθησύχασε ότι εξακολουθεί να διαπραγματεύεται με τους θεσμούς για να συναινέσουν στην αναστολή (έστω την αναστολή, ρε φίλε) των κατασχέσεων πρώτης κατοικίας!!! Δεν το έχει ήδη ανακοινώσει μόνος του!!! Φανταστείτε μια Ελλάδα που θα υποδεικνύει ως οργανωμένο κράτος να μένουμε σπίτι μας κατά της επιδημίας, αλλά θα ξεσπιτώνει πολίτες για την εξυγίανση των τραπεζικών  ισολογισμών! (Ας τα αφήσουμε, όμως, τα ελληνικά για άλλη στιγμή…)

Η εικόνα, λοιπόν, της ΕΕ, μας αρέσει δεν μας αρέσει (κι εμένα δεν μ’ αρέσει) είναι εικόνα θεσμού υπό διάλυση. Διάλυση λειτουργική και εσωτερικής πεποίθησης περί της αναγκαιότητας -ή, έστω, της χρησιμότητάς- της, για τις χώρες-μέλη και τους πολίτες της.

Όπως και να εξελιχτεί η πανδημία (και ευχή όλων μας να έχουμε τις καλύτερες εξελίξεις το συντομότερο), από αυτήν την περιπέτεια και μετά η ΕΕ δεν θα είναι η ίδια. Η επανίδρυση και ανασυγκρότησή της για την αποκατάσταση στοιχειωδών όρων πειστικότητας του ευρωπαϊκού ενοποιητικού προτάγματος έναντι των ευρωπαίων πολιτών, είναι ανάγκη εκ των ων ουκ άνευ.

Φανταστείτε, φερ’ ειπείν, την επόμενη συνεδρίαση του eurogroup, θεσμικού οργάνου που «ξέμεινε» από …ρόλο!  Ναι, το πανίσχυρο όργανο που αποφάσιζε χρόνια τώρα με ολέθριες συνέπειες για τις ζωές μας, απώλεσε μέσα σε λίγες μέρες κάθε νομιμοποίηση να λαμβάνει αποφάσεις για όλους μας. The party is over!

Δεν γνωρίζω ούτε μπορώ σήμερα να αποτιμήσω εάν αυτή η μεγάλη και αναγκαία εδώ και πολλά χρόνια κίνηση επανίδρυσης της ΕΕ θα αναληφθεί. Χρειάζονται ισχυρές ηγεσίες που δεν υπάρχουν. Ελπίζω μόνο ότι η ανάγκη θα παίξει τον ακατάλυτο ρόλο της.

Δεν ξέρω επίσης αν το ευρωομόλογο (που ακόμη, λέει, σκέπτονται αν θα το υιοθετήσουν!) θα έλυνε κάποιο πρόβλημα, στην οικονομία –για να μείνουμε μόνο στην οικονομία! Έχω την εντύπωση πως too little too late πλέον για τα ευρωομόλογα. Δεν ξέρω καν αν τα ομόλογα οποιουδήποτε θα ήταν σήμερα η λύση. Πολύ αμφιβάλλω!

Θεωρώ στις παρούσες συνθήκες τραγική την εικόνα χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών τραπεζών ως δήθεν πανάκειας. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν χάσει από την αρχή της κρίσης το 2010 τη μάχη, όταν αντί να γίνουν οι απολύτως αναγκαίες αλληλοδιαγραφές χρέους, υιοθετήθηκε η διάσωση των ισχυρών σε βάρος των αδυνάμων, μόνο και μόνο «για να τα κάνει μασούρι» ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, συσσωρεύοντας πλεονάσματα στη χώρα του. Όπως και όποτε τελειώσει αυτή η περιπέτεια της πανδημίας, οι ευρωπαϊκές τράπεζες, όσο κι αν αποτιμώνται οι μετοχές τους στα χρηματιστήρια, κι όσο και αν έχουν εξυγιανθεί οι ισολογισμοί τους, δεν θα μπορούν πια να κάνουν τη βασική δουλειά τους (δηλαδή να χρηματοδοτούν τις οικονομίες), αν δεν κοπεί αμέσως και κυκλοφορήσει άφθονο χρήμα. Όσο κι αν ακόμη φτωχύνουμε τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά για να αιμοδοτούμε από το εισόδημά μας (που θα είναι ήδη λιγότερο λόγω της πανδημίας και των συνεπειών της) τις τράπεζές μας, οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι ήδη εκτός μάχης. Και έχουμε προβλήματα επιβίωσης πλέον στην ΕΕ να λύσουμε μπροστά μας, από το να πετάμε ακόμη περισσότερα χρήματα στη μαύρη τρύπα των διασώσεων. Οι τράπεζες στην Ευρώπη πρέπει πλέον άμεσα όλες να κρατικοποιηθούν, να διαγραφούν μαζικά χρέη και να τροφοδοτηθούν με πληθωριστικό χρήμα για τον επόμενο γύρο. Πόλεμο δεν λένε ότι έχουμε; Ε, τέτοια μέτρα λαμβάνονται εν καιρώ πολέμου!

Άφησα τελευταίο το θέμα της δημοκρατίας!

Είναι φανερό ότι καίρια μέρη της δημοκρατικής θεσμικής συγκρότησης στην Ευρώπη έχουν ήδη αρθεί. Δεν μπορούμε σήμερα να κάνουμε ψύχραιμη συζήτηση και εξέταση της ορθότητας των μέτρων περιορισμού της ατομικής ελευθερίας, όταν το διακύβευμα είναι η δημόσια Υγεία με απειλές συνεπειών της κλίμακας του κορωναϊού. Θα το δούμε αργότερα, όταν θά ‘μαστε όλοι καλά και πάλι -ελπίζουμε γρήγορα!

Προσώρας μία παρατήρηση: Ουαί και αλλοίμονο, αν οι περιστάσεις και η άρση του πλαισίου ατομικών ελευθεριών, μεταπέσουν από επιλογή ανάγκης σε πολιτικό μέσο! Να είμαστε από τώρα εξηγημένοι: Όποιες ηγεσίες κάνουν «επικοινωνία» με την πανδημία ή τολμήσουν να εκμεταλλευτούν πολιτικά το πλαίσιο περιορισμένων ελευθεριών λόγω της πανδημίας για να «περάσουν» και άλλες πολιτικές επιλογές τους, θα μας βρουν μπροστά τους. Άλλο δημόσια Υγεία και άλλο Δημοκρατία. Αυτά τα δύο οφείλουν να βρουν έναν τρόπο συνύπαρξης και συλλειτουργίας χωρίς να αλληλοεξοντώνονται.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ BLOGVIEW

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μενού