Η εποχή των τεράτων έφτασε (Σχετικά με την υπόθεση της Αγίας Σοφίας)

Eπειδή ακριβώς το υπέροχο κτίσμα και ό,τι αυτό φέρνει μαζί του σε ιστορία, παραδόσεις και πολιτισμό είναι μια παγκόσμια πνευματική περιουσία, μόνο έτσι θα είχε νόημα να προσεγγίζαμε την υπόθεση, ό,τι και να πιστεύουμε ο καθένας από μας σε κοσμοθεωρία, θρησκευτικές παραδοχές, κατανόηση της Ιστορίας, κι όλ’ αυτά που τελικά συνθέτουν το νοηματικό πεδίο αποτύπωσης της ανθρώπινης ύπαρξης στην εξατομικευμένη διάστασή του

Αγία Σοφία

Γράφει ο Χρήστος Οικονόμου

Η δημόσια συζήτηση  σχετικά με την απόφαση εξισλαμισμού της Αγίας Σοφίας πάσχει! Πάσχει στην Ελλάδα αλλά και σ’ όλον τον κόσμο. Πάσχει απ’ όποια πλευρά κι αν μιλάει κανένας για το θέμα! Πάσχει και ως προς τις προθέσεις όλων των ομιλούντων. Γι’ αυτό και είναι μια δημόσια συζήτηση εκτόνωσης εκατέρωθεν παθών κάθε λογής, πολιτικών, εθνικών, θρησκευτικών και άλλων. Αλλά, ταυτόχρονα, είναι και μια απόλυτη απόδειξη ότι δεν υπάρχει καμιά εμπεδωμένη  στους πολίτες της Γης και τις ηγεσίες τους αίσθηση της «παγκοσμιότητας» των ανθρώπινων αναγκών στην εποχή μας. Διότι, αν ως τις μέρες μας κάθε χώρα αντιλαμβανόταν τον εαυτό της και τον ρόλο της στον παγκόσμιο χάρτη υπό την παραδοχή ότι οφείλει να θέτει το συμφέρον της πάνω απ’ ο,τι δήποτε άλλο, σήμερα ο κόσμος  χρειάζεται ακριβώς το αντίθετο: Μια «παγκοσμιότητα», στο πλαίσιο της οποίας τα συμφέροντα κάθε χώρας οφείλουν να προσαρμόζονται κάθε στιγμή και διαρκώς με τις ανάγκες και τις αγωνίες όλων μας, όλων των άλλων, ακόμη και του τελευταίου ανθρώπου πάνω στον πλανήτη.

Η τουρκική απόφαση εξισλαμισμού της Αγ. Σοφίας αποκαλύπτει αυτή τη γενικευμένη ανεπάρκεια! Και επειδή ακριβώς το υπέροχο κτίσμα και ό,τι αυτό φέρνει μαζί του σε ιστορία, παραδόσεις και πολιτισμό είναι μια παγκόσμια πνευματική περιουσία, μόνο έτσι θα είχε νόημα να προσεγγίζαμε την υπόθεση, ό,τι και να πιστεύουμε ο καθένας από μας σε κοσμοθεωρία, θρησκευτικές παραδοχές, κατανόηση της Ιστορίας, κι όλ’ αυτά που τελικά συνθέτουν το νοηματικό πεδίο αποτύπωσης της ανθρώπινης ύπαρξης στην εξατομικευμένη διάστασή του.

Παραδείγματος χάριν, ένας «εθνικός ηγέτης», σ’ αυτό το πλαίσιο, δεν θα μπορούσε να είναι  μια διεθνής προσωπικότητα, αλλά ένας πολιτικός «εσωτερικής χρήσης». Θα ήταν, δηλαδή, αυτό στο οποίο ακριβώς μετατρέπεται ο Ταγίπ Ερντογάν ένεκα της υποδαύλισης και μεθόδευσης του εξισλαμισμού της Αγίας Σοφίας.

Και οι υπόλοιποι, όμως, που ενοχληθήκαμε και αντιδρούμε με την αηθέστατη μεταχείριση μετατροπή μιας παγκόσμιας κληρονομιάς σε εθνικο-πολιτικό σκεύος, πώς εκδηλώνουμε την αντίθεσή μας;

Στις αντιδράσεις για τον εξισλαμισμό του μεγάλου μνημείου διακρίνω 3 είδη αντιδράσεων:

1. Την απολύτως κωμική, του τύπου να πάμε να (ανα)καταλάβουμε την «κόκκινη μηλιά». Και επειδή αυτό δεν γίνεται, ως υποκατάσταστο να κάνουμε διαφορές ανοησίες, -π.χ. Ένας, Έλληνας υπουργός μάλιστα, πρότεινε να κάνουμε διάφορες προσβλητικές ενέργειες με το μουσείο του Μουσταφά Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη. Πρότεινε, δηλαδή, η αμοιβαιότητα των δικών μας ενεργειών να εξισώσει  συμβολικά το παγκόσμιο μνημείο της Αγίας Σοφίας με …το σπίτι που γεννήθηκε ο ιδρυτής του μετα-οθωμανικού τουρκικού κοσμικού κράτους. Τόσος μικρονοϊσμός!

2. Την υπεραπλουστευτική στάση, του «δεν έγινε και τίποτα ρε παιδιά»! Ιδίως στην Ελλάδα τέτοια στάση υποδηλώνει έναν παθογόνο κοσμοπολιτισμό, λες και δεν υπάρχουν τεράστιες, συμβολικές και πρακτικές, πνευματικές και ιστορικές, αιτίες του αυξημένου ελληνικού ενδιαφέροντος εδώ!

3. Τη διεθνώς και ιστορικά ενοχική! Ενοχική, όχι μόνον ως προς τον ρόλο  που οι εκφραστές αυτής της στάσης διεδραμάτισαν για την άλωση της Πόλης, ώστε σήμερα να προκύπτει (μεταξύ παρα πολλών άλλων βαρύτατων συνεπειών για τους πληθυσμούς της ανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής επί αιώνες) ο εξισλαμισμός ενός μνημείου παγκόσμιας σημασίας, αλλά και ως προς το πώς σήμερα αντιπαρατίθενται στον αντικειμενικά αποσταθεροποιητικό γεωπολιτικό ρόλο της σημερινής Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή. Ένα παράδειγμα: Η Βρετανία σχολίασε ότι είναι δικαίωμα της Τουρκίας να εξισλαμίζει την Αγία Σοφία, υποβαθμίζοντας μια παγκόσμια υπόθεση πνευματικού φορτίου σε τυπικό θέμα διεθνο-κανονιστικών αποτιμήσεων.

Η υπόθεση της μεγάλης προσβολής σε βάρος της πνευματικότητας του κωνσταντινουπολίτικου μνημείου, ας είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας, δεν μπορεί να είναι υπόθεση αντιποίνων. Δεν διορθώνεις μια κραυγαλέα αήθεια κατά της παγκόσμιας ιστορίας με μια αντίστοιχη ή και πολύ πιο μικρής σημασίας αήθεια. Ουδέ καν στο θυμικό επίπεδο, όταν κόβεις ένα κομμάτι συλλογικής ανθρώπινης μνήμης από τα πραγματικά πεδία αναφοράς του, δεν μπορεί να σκέπτεσαι ότι αποκαθιστάς ένα μέρος της τεράστιας ζημίας που προξενεί στον παγκόσμιο πολιτισμό ο εξισλαμισμός  της Αγίας Σοφίας, με μια ανάλογη κίνηση. Αν το κάνεις, απλά αθροίζεις πρόσθετη ζημία.

Φυσικά, ούτε με υποβαθμίσεις και υπεκφυγές τοποθετείσαι απέναντι σε αήθεια τέτοιας κλίμακας. Με καθαρότητα και ευθύτητα καταλογίζεις στους αυτουργούς το έγκλημα. Επενδύοντας στο ότι η απομόνωση και ο κόλαφος είναι οι βαρύτερες τιμωρίες σε τέτοιες υποθέσεις!

Τέλος, δεν αλλάζεις υποκριτικά και με μικρο-γεωποπολιτικά κίνητρα τη βάση του ζητήματος: Είναι μια βαριά προσβολή σε βάρος της συλλογικής ανθρώπινης μνήμης, δηλαδή σε βάρος αυτού που ονομάζουμε «Ιστορία», η αήθεια και έτσι θα μετρηθεί.

Μερικές φορές, οι μνήμες που καταπατώνται βάναυσα και προσβάλλουν όσους τις κουβαλάνε αυτοπροσδιοριστικά, δικαιώνονται μόνον από τον χρόνο! Ας επενδύσουμε σ’ αυτό!

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ BLOGVIEW

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μενού