Για τον Πάμπλο Χασέλ

«Αλίμονο στην χώρα που χρειάζεται ήρωες. Αλίμονο στην εποχή που βασίζεται στον ηρωϊσμό των απλών ανθρώπων, αν-ιδ-ο-τελών» (Κωνσταντίνος Μπούρας, ‘Περίσκεψις’).

Πάμπλο Χασέλ

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

«Αλίμονο στην χώρα που χρειάζεται ήρωες. Αλίμονο στην εποχή που βασίζεται στον ηρωϊσμό των απλών ανθρώπων, αν-ιδ-ο-τελών» (Κωνσταντίνος Μπούρας, ‘Περίσκεψις’).

Η ιστοσελίδα του ραδιοφωνικού σταθμού ‘9,84,’ με σύντομο άρθρο της, αναφέρεται στην κατάσταση που επικρατεί στην Ισπανία τις τελευταίες ημέρες, μετά από την σύλληψη του μουσικού Πάμπλο Χασέλ, [1] με την κατηγορία της εξύβρισης και της προσβολής [2] της μοναρχίας. Και ακόμη, της «εξύμνησης τρομοκρατικών οργανώσεων» [3], όπως διαβάζουμε σε αντίστοιχης θεματολογίας άρθρο, της ‘Εφημερίδας των Συντακτών.’

Εν τοις πράγμασι εφαρμογή του λεγόμενου και ως ‘τρομονόμου’ [4] (‘φορτισμένος’ όρος), στην χώρα της Ιβηρικής χερσονήσου, αναδεικνύει δραστικά, ζητήματα που άπτονται της ελευθερίας του λόγου [5] και της έκφρασης, και περαιτέρω, του ίδιου πυρήνα παραγωγής λόγου και δη πολιτικού λόγου.

Τα σημαίνοντα της ‘προσβολής’ και της ‘εξύμνησης,’ επικαλέσθηκε η Ισπανική κυβέρνηση συνασπισμού του Σοσιαλιστικού κόμματος και του κόμματος των ‘Podemos’ [6] και οι αρμόδιες αρχές της χώρας, για την σύλληψη του Καταλανικής καταγωγής ράπερ, που εν προκειμένω αναζήτησε προστασία στους χώρους του πανεπιστημίου της Γέιδα [7].

Η επίκληση αυτών των σημαινόντων, διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για την συγκρότησης της έννοιας της ‘επικινδυνότητας’ [8] που κατά τις αρμόδιες Ισπανικές αρχές, δύναται να ‘ενσαρκώσει’ και ‘ενσαρκώνει’ ο Πάμπλο Χασέλ [9]. Εάν σταθούμε στο τελευταίο σημείο, τότε θα αναφέρουμε πως γύρω από ό,τι προσλαμβάνεται ως μείζονα ‘αξία’ και πληθυντικά, ως μείζονες, Ισπανικές ‘αξίες,’ (η μοναρχία), αρθρώνονται, αφενός μεν η διεκδίκηση της κοινωνικής-πολιτικής συναίνεσης επί ενός προσώπου που δεν καυτηριάζει αλλά ‘προσβάλλει’ καταστατικά, και, αφετέρου δε, η συγκρότηση μίας λογοκριτικής συνθήκης η οποία, είναι τόσο προληπτική [10] όσο και «παραγωγική» [11].

Ως προς αυτό, υιοθετούμε μία θεωρητική αντίληψη περί λογοκρισίας που βρίσκεται στην αντίληψη της Αθηνάς Αθανασίου που αντλώντας από τις αντίστοιχες επεξεργασίες της Αμερικανίδας πολιτικής φιλοσόφου Judith Butler [12], τονίζει πως «η λογοκρισία-εννοούμενη όχι απλώς ως στερητική αλλά ως παραγωγική, λογοθετική εκφορά της εξουσίας-συγκροτεί το υποκείμενο του λόγου. Δεν μπορεί, έτσι, παρά να είναι ατελής [13]».

Σε αυτό το πλαίσιο [14], η καθηγήτρια του Παντείου Πανεπιστημίου, ομνύει σε μία ευρύτερη αντίληψη περί λογοκρισίας, εμπλουτίζοντας τις σχετικές επεξεργασίες πολιτικού-δικαιικού τύπου, θέτοντας την εντός του περιγράμματος της εξουσίας [15] και των λόγων-αξιών που την συνέχουν, και παράλληλα, προσδιορίζοντας την ως μείζονα προϋπόθεση επί τη βάσει της οποίας, δύναται να αξιο-θεμελιωθεί η ‘αλήθεια’ της εξουσίας.

Στην Ισπανία και στο υπόδειγμα Χασέλ, η σύλληψη του ράπερ [16] λειτουργεί και ως εγχείρημα επανεπινόησης των όρων δόμησης των θεσμών και της εξουσίας, με το στοιχείο της σύλληψης, οριακά και μη, να προσιδιάζει προς τον άξονα παραγωγής του ‘επιτρεπτού’ και ‘νόμιμου’ και ηθικού λόγου, του ‘κανονικού’ λόγου, ενεργήματα τα οποία διαπέρασε ο κριτικός λόγος του Πάμπλο Χασέλ.

Η σύλληψη του οποίου, επι-τελείται στο περιβάλλον αυτής της γλώσσας-γίγνεσθαι, της γλώσσας-πράττειν, εκεί όπου η σύλληψη του δεν είναι παρά η εμβάπτιση στα νάματα μίας ‘Ισπανικότητας’ που αναγνωρίζει μετονομάζοντας: Έτσι, ο Χασέλ δεν είναι παρά ένας κοινός ‘υβριστής,’ μία ‘απειλή’ για την τάξη πραγματώνοντας (βαθύτερη διάσταση), ταυτόχρονα, την αίσθηση του ‘κινδύνου’ για την ‘ορθή’ διαπαιδαγώγηση των νεότερων γενεών. Κάτι που μας ωθεί στο να αναφέρουμε πως η κρατική λογοκρισία ως «παραγωγή λόγου» [17] που είναι κάτι περισσότερο από ανεκτός και δόκιμος, εμπεριέχει και διαστάσεις ενός κοινωνιο-ηλικιακού και αξιακού πατερναλισμού, που σπεύδει να ‘προστατεύσει’ τις νεότερες ηλικίες (που ακούν αυτή την μουσική) από τον ‘διαφθορέα’ και τον κοινό ‘συκοφάντη.’

Διευρύνοντας και άλλο την όλη εικόνα, θα τονίσουμε, πως είχε προηγηθεί η προ τριετίας καταδίκη του μουσικού (2018), με την έννοια της «επαναληψιμότητας» [18] του Ζακ Ντερριντά, να μας βοηθά να τονίσουμε πως, χάριν μίας λεκτικής ‘επαναληψιμότητας’ που δεν αρκείται στο ευκταίο, συντελείται η νοηματοδότηση, ευκρινέστερα, του ‘ά-λογου’: Δίπλα στην ‘λογική’ ή αλλιώς στον ‘ορθό’ και μετριοπαθή λόγο, η κριτική του ράπερ εμπίπτει στην κατηγορία του ‘ά-λογου’ [19] και του ‘αδιανόητου.’

Με αφορμή την σύλληψη του Πάμπλο Χασέλ, έχει αναπτυχθεί ένα ανομοιογενές πολιτικοϊδεολογικά, κίνημα, που έχει ήδη αποκτήσει χρονική διάρκεια, και που διεκδικεί, την αποφυλάκιση του, και επίσης, την απόσυρση του γνωστού ως ‘τρομονόμου [20], ‘ κίνημα το οποίο φέρει τα εξής χαρακτηριστικά: Πρώτον, έχει ως πυρήνα εκδήλωσης του την Καταλωνία, τόπο καταγωγής του ράπερ, με τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας εκεί (Βαρκελώνη) να καθίστανται ιδιαίτερα δυναμικές [21].

Δεύτερον, τροφοδοτείται από τον ίδιο πολιτικοϊδεολογικό ριζοσπαστισμό του Χάσελ [22], (ο οποίος παίζει τεχνηέντως με την αντίδραση-πρόκληση), με τρόπο που θεωρούμε πως είναι ευδιάκριτος [23] στις μορφές δράσης που επιλέγονται.

Τρίτον, και ως συνέπεια του δεύτερου χαρακτηριστικού, επιλέγονται διάφορες μορφές ή αλλιώς, ρεπερτόρια δράσης, κάποια εκ των οποίων τείνουν προς ό,τι ο Mark Beissinger, αποκαλεί ως «μαζικά βίαια επεισόδια [24]», τα οποία και περιλαμβάνουν την συνειδητή εμπλοκή σε συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις [25], την βίαιη επίθεση σε οχήματα της αστυνομίας (και όχι μόνο), τις επιθέσεις σε διάφορα σημεία και οδούς της Βαρκελώνης.

Τέταρτον, κάτι που δεν δύναται να διαφύγει της αναλυτικής προσοχής μας, στο βαθμό που υιοθετείται συχνότερα τα τελευταία χρόνια σε διάφορα «γεγονότα διαμαρτυρίας» [26], είναι η χρήση οδοφραγμάτων [27] που πέραν όλων των άλλων, αναδεικνύουν και την πρόθεση αναβάθμισης ή κλιμάκωσης του περιεχομένου των διαδηλώσεων, σε σημείου αυτές να θεωρούνται ως ‘έντονη μάχη,’ και τα οδοφράγματα, ως ‘βασικό εργαλείο μίας μάχης’ που δίδεται με τον ‘υπέρτερο εχθρό.’

Πέμπτον, παρατηρούμε έναν οιονεί αυθορμητισμό που διακρίνει τις κινητοποιήσεις-«ταραχές» [28] δίχως αυτού του είδους ο κινηματικός-πολιτικός ριζοσπαστισμός να επιχειρεί προς ώρας την ευρύτερη σύνδεση του με τις εξελίξεις που επιφέρει η διαχείριση της πανδημικής κρίσης στην Ισπανία. Οι εξελίξεις έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, και ως προς το αποτύπωμα που δύνανται να αφήσουν στο κοινωνικό-πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας.

Οι κοινωνικο-πολιτικές και πολιτισμικές διαιρέσεις που ενυπάρχουν στη χώρα, αναδύονται στο προσκήνιο, με αφορμή την σύλληψη του μουσικού, σύλληψη που φέρει στο επίκεντρο και το πλαίσιο της ελευθερίας του λόγου ως κριτικής (‘προς’) και δημοκρατικής δυνατότητας και καταφυγής. Η έγκληση της πρέπει να είναι μαχητική. Η απόφαση σύλληψης του Ισπανού ράπερ μετά από τις δηλώσεις του, συνιστά δείγμα στενής οπτικής, με το Ισπανικό κράτος να ‘πυροβολεί τα πόδια’ του. Η απόκριση στις δηλώσεις του και στις πολιτικές αφηγήσεις του, θα εδύνατο να φανερώσει πίστη στην ανθεκτικότητα των θεσμών και στα στοιχεία που χαρακτηρίζουν μία δημοκρατία. Με αφορμή την σύλληψη Χασέλ, η αναθεώρηση του Ισπανικού ποινικού κώδικα και η άρση της κίνησης ποινικής διαδικασίας σε περιπτώσεις όπως αυτή, είναι ιδιαίτερα σημαντική.



[1] Βλέπε σχετικά, ‘Ισπανία: Έβδομη νύχτα κινητοποιήσεων υπέρ του φυλακισμένου ράπερ Πάμπλο Χασέλ και επεισοδίων,’ Ενημερωτική ιστοσελίδα ‘Αθήνα 9,84,’ 23/02/2021, https://www.athina984.gr/2021/02/23/ispania-evdomi-nychta-kinitopoiiseon-yper-toy-fylakismenoy-raper-pamplo-chasel-kai-epeisodion/ «Για έβδομο συνεχόμενο βράδυ, κινητοποίηση στη Βαρκελώνη υπέρ του φυλακισμένου ράπερ Πάμπλο Χασέλ αμαυρώθηκε χθες Δευτέρα από επεισόδια ανάμεσα σε διαδηλωτές και την αστυνομία, βανδαλισμούς και φθορές δημόσιας περιουσίας.

Έπειτα από μια συγκέντρωση αρχικά ειρηνική, με τους συμμετέχοντες να φωνάζουν το σύνθημα «λευτεριά στον Πάμπλο Χασέλ», διαδηλωτές έκαναν πορεία στο κέντρο της Βαρκελώνης, ως την έδρα της αστυνομίας, όπου ορισμένοι πέταξαν μπουκάλια και άλλα αντικείμενο εναντίον αυτοκινήτων που την προστάτευαν, όπως κατέγραψαν τηλεοπτικές κάμερες».

[2] Στη γειτονική της Ισπανίας Γαλλία, το περασμένο φθινόπωρο, φονεύθηκε από έναν νεαρό Τσετσένικης καταγωγής, ο καθηγητής Σαμουέλ Πατί, ο οποίος και κατά την διάρκεια σχολικού μαθήματος για την ελευθερία της έκφρασης, έδειξε στους μαθητές του, ως ίδιο στοιχείο αυτής, τις γελοιογραφίες του Μωάμεθ, η δημοσίευση των οποίων από το σατιρικό περιοδικό ‘Charlie Hebdo,’ προκάλεσε την αντίδραση Ισλαμιστών, που εισέβαλλαν στα γραφεία του περιοδικού και φόνευσαν σκιτσογράφους και υπαλλήλους της εφημερίδας. Το υπόβαθρο της αντίδρασης σε ό,τι σημαίνεται ως έντονη ‘ασέβεια’ και θρησκευτική ‘προσβολή’ των μουσουλμάνων άρχισε να συγκροτείται λίγο πριν από το τέλος της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, όταν μία Δανέζικη σατιρική εφημερίδα πρωτοδημοσίευσε τα συγκεκριμένα σκίτσα που απεικονίζουν τον προφήτη Μωάμεθ. Σε διαφορετικά, αξιακά και πολιτισμικά συμφραζόμενα συγκριτικά με την περίπτωση του Πάμπλο Χασέλ, η φόνευση του Γάλλου καθηγητή πραγματοποιήθηκε με έναν ιδιαίτερα βίαιο τρόπο (αποκεφαλισμός), με τον ίδιο να προσλαμβάνεται ως ‘ασεβής,’ ως εντόνως ‘βλάσφημος’ που έθιξε και ‘παραβίασε’ τα βασικά χαρακτηριστικά της μουσουλμανικής θρησκείας και το θρησκευτικό συναίσθημα των απανταχού μουσουλμάνων, στο εγκάρσιο σημείο όπου ο Ισλαμιστής που φονεύει ‘στο όνομα του Θεού’ και της ‘δίκαιης οργής του,’ αφήνει να διαφανεί η κομμένη κεφαλή του ‘ασεβούς’ ως η πλήρης ‘απονομιμοποίηση’ του. Η ελευθερία της έκφρασης ως πρωταρχική διάσταση ή αλλιώς, διακύβευμα δημοκρατικής οργάνωσης, ως δυνατότητα δημιουργίας και συμβολής στην αυτόνομη ανάπτυξη της προσωπικότητας του υποκειμένου,  έχει να αντιπαλέψει και όλους όσοι σπεύδουν εκ των προτέρων να ‘ορίσουν’ (είναι κρίσιμο αυτό το πλαίσιο), τις δικές του ‘ζώνες ασφαλείας’ εντός της δημόσιας σφαίρας. Για τον καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου Σταύρο Τσακυράκη, η πολιτικο-θεωρητική αντίληψη του οποίου ανήγαγε την ελευθερία της έκφρασης στις διάφορες μορφές στο ύψος του ‘αγαθού,’ υπερασπίζοντας την στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα και σε δημόσιες εκδηλώσεις,   «η θρησκεία και η θρησκευτική αντίληψη περί ασέμνου αποτελούν τους δύο της ελευθερίας της τέχνης». Βλέπε σχετικά, Τσακυράκης Σταύρος, ‘Τέχνη, θρησκεία και λογοκρισία,’ στο: Ζιώγας Γιάννης, Καραμπίνης Λεωνίδας, Σταυρακάκης Γιάννης & Χριστόπουλος Δημήτρης., (επιμ.,), ‘Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα,’ Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα, 2008, σελ. 91.

[3] Βλέπε σχετικά, ‘Μουσικός τρομονόμος στην Ισπανία: Εισβολή της αστυνομίας σε πανεπιστήμιο και σύλληψη ράπερ,’ Διαδικτυακή έκδοση ‘Εφημερίδας των Συντακτών,’ 16/02/2021, https://www.efsyn.gr/efsyn-city/moysika-nea/281648_moysikos-tromonomos-stin-ispania-eisboli-tis-astynomias-se «Ο Ισπανός ράπερ Πάμπλο Χασέλ είχε καταδικαστεί από το 2018 με τις κατηγορίες της προσβολής της μοναρχίας και της εξύμνησης τρομοκρατικών οργανώσεων. Οι αρχές του είχαν δώσει περιθώριο έως την Παρασκευή να παραδοθεί και να εκτίσει την ποινή των εννέα μηνών που του είχε επιβληθεί.

Γνωστός για τις αριστερές πεποιθήσεις του ο νεαρός ράπερ, μαζί με υποστηρικτές του, κλειδώθηκε από χθες (σ.σ: 15 Φεβρουαρίου 2021)  σε πανεπιστημιακές εγκαταστάσεις στην πόλη Γέιδα της βορειοανατολικής Ισπανίας».

[4] Στα καθ’ ημάς, ‘τρομονόμος’ αποκλήθηκε, και από διάφορες αριστερές οργανώσεις και νομικούς που πρόσκεινταν στην Αριστερά, ο νόμος 2928/2001, που εισήγαγε η κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη, πάνω στο έδαφος του οποίου, δικάσθηκαν και καταδικάσθηκαν τα μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης ’17 Νοέμβρη.’ Για τις διατάξεις του, βλέπε σχετικά, Σημίτης Κώστας, ‘Πολιτική για μια δημιουργική Ελλάδα 1996-2004,’ Εκδόσεις Πόλις, Αθήνα, 2005, σελ. 392-393.

[5] Για την θεώρηση της ελευθερίας του λόγου στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, βλέπε σχετικά, Meiklejohn, ‘‘Free speech and its relation to self-government,’ New York, Harper, 1948. Και, Cass R. Sunstein, ‘Free markets and social justice,’  New York-Oxford, Oxford University Press, 1997. Για μία ενδιαφέρουσα σύνοψη της όλης συζήτησης, βλέπε σχετικά, Τάκης Ανδρέας, ‘Ελευθερία της τέχνης ή δικαίωμα του καλλιτέχνη;,’ στο: Ζιώγας Γιάννης, Καραμπίνης Λεωνίδας, Σταυρακάκης Γιάννης & Χριστόπουλος Δημήτρης., (επιμ.,), ‘Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα…ό.π., σελ. 104-118.

[6] Η δημιουργία της συμμαχικής κυβέρνησης που συντίθεται από το Ισπανικό Σοσιαλιστικό κόμμα (PSOE) ως βασικό κυβερνητικό εταίρο και το κόμμα των ‘Podemos,’ που αποτελεί ‘προϊόν’ των βαθύτερων ανακατατάξεων και μετασχηματισμών που εκδηλώθηκαν εν καιρώ βαθιάς κοινωνικοοικονομικής και πολιτική κρίσης στην Ισπανία, πέραν του να λειτουργεί ως ‘άθροισμα ισορροπίας’ μεταξύ των δύο πολιτικών κομμάτων και των πολιτικοϊδεολογικών θέσεων που έχουν, φανερώνει και μία άλλη πτυχή στην οποία και δεν έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση. Και ποια είναι αυτή η πτυχή; Θεωρούμε πως είναι αυτή που δείχνει δραστικά την πολιτική μετεξέλιξη του κόμματος που εμπεριέχει εν σπέρματι το πρόσημο του ρεαλισμού και δη του ‘κυβερνητικού ρεαλισμού.’ Διαφορετικά ειπωμένο, επρόκειτο για την μετεξέλιξη του από κόμμα διαμαρτυρίας σε κόμμα κυβερνητικής ευθύνης, μετεξέλιξη που εδράζεται, από την μία πλευρά στις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν στο Ισπανικό κομματικό-πολιτικό σύστημα, και από την άλλη πλευρά, πάνω στη σταθεροποίηση έως ελαφρά και αισθητή υποχώρηση της κοινωνικής-πολιτικής δυναμικής του συγκεκριμένου πολιτικού φορέα, κάτι που ώθησε το κόμμα και την μερίδα εκείνη που έτεινε στον κυβερνητισμό (ο μεταμορφισμός του επέφερε την εκδήλωση εντάσεων-αντιθέσεων που εκδηλώθηκαν σε τάσεις ανοιχτής φυγής μερίδας στελεχών που επιθυμούσαν την διατήρηση των πρωταρχικών κινηματικών χαρακτηριστικών του),  να κάνει δεύτερες σκέψεις όσον αφορά την δυνατότητα εφαρμογής του προγράμματος των ‘Podemos,’ καθώς και του τρόπου εφαρμογής του. Η περίπτωση ‘Podemos,’ υπενθυμίζει   την αντίστοιχη περίπτωση του εν Ελλάδι Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ), διαφοροποιούμενη, πέραν των διαφορετικών πολιτικών-ιδεολογικών και προγραμματικών αφετηριών, στο ό,τι ο μεταμορφισμός του κόμματος εξελίχθηκε σε ένα μακρύτερο χρονικό διάστημα. Οι ‘Podemos,’ αντλώντας ένα κοινωνικό-κινηματικό φορτίο, προέβησαν σε μία αρχική και μερική  «ρηγμάτωση του δικομματισμού»  κατά την έκφραση του Ευθύμη Παπαβλασόπουλου, με τις δύο σταθερές του (Σοσιαλιστικό-Λαϊκό κόμμα), να επιτυγχάνουν όμως  την σταθεροποίηση τους, να βρίσκουν τρόπους αντιμετώπισης και κοινωνικής τους αναπαραγωγής, πιέζοντας περισσότερο το κόμμα του Πάμπλο Ιγκλέσιας, κάτι που μας επιτρέπει να πούμε πως η ρηγμάτωση υπήρξε ατελής (βλέπε την αντίθετη κατεύθυνση του εγχειρήματος ‘ΣΥΡΙΖΑ’). Ως προς την συγκρότηση της συμμαχικής κυβέρνησης, είναι οι ‘Podemos’ που προχώρησαν ένα και δύο βήματα εμπρός για να πλησιάσουν το Σοσιαλιστικό κόμμα. Βλέπε σχετικά, Παπαβλασόπουλος Ευθύμης, ‘Μετατοπίσεις στο ελληνικό κομματικό σύστημα: Από το ενιαίο μαζικό κόμμα του κράτους στο κόμμα «εκτάκτου εθνικής ανάγκης»;,’ στο: Γεωργαράκης Ν.Γ., & Δεμερτζής Ν., (επιμ.), ‘Το Πολιτικό Πορτραίτο της Ελλάδας. Κρίση και η αποδόμηση του πολιτικού,’ Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών/Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα, 2015, σελ. 149. Οι ‘Podemos’ στις απαρχές της δραστηριοποίησης τους, εγκαλούσαν την ‘κομματοκρατία,’ εκ-φέροντας μία «κλήση για μια εξαγνιστική ή σωτήρια ρήξη», κατά την εύστοχη διατύπωση του Pierre-Andre Taguieff. Βλέπε σχετικά, Taguieff Andre-Pierre, ‘Ο λαϊκισμός και η πολιτική επιστήμη. Από την εννοιολογική πλάνη στα πραγματικά προβλήματα,’ Μετάφραση: Μπαλαμπανίδης Γιάννης, ‘Περιοδικό ‘Νέα Εστία,’ Τόμος 164οσ, Τεύχος 1816, Νοέμβριος 2008, σελ. 835.

[7] Βλέπε σχετικά, ‘Μουσικός τρομονόμος στην Ισπανία: Εισβολή της αστυνομίας σε πανεπιστήμιο και σύλληψη ράπερ…ό.π.

[8] Η έννοια της ‘επικινδυνότητας’ που εδώ συνδέεται με τον ράπερ ως πρόσωπο και ως πολιτικό υποκείμενο, εκδηλώνεται εμπρόθετα, όντας συγκεκριμενοποιημένη ανοιχτά: Ο Χάσελ δεν είναι ‘εχθρός,’ αλλά είναι και παραμένει ‘επικίνδυνος’ με την ‘επικινδυνότητα’ του αποκτά το περιεχόμενο της ευθείας ‘απειλής’ προς το κράτος και προς αρχές και αξίες του.

[9] Ενέχει ενδιαφέρον να προβούμε σε μία συγκριτική ανάλυση των υποδειγμάτων που κομίζουν στην δημόσια σφαίρα ο Πάμπλο Χασέλ και ο Ρώσος δικηγόρος και πολιτικός που αντιτίθεται στο Πουτινικό καθεστώς, Αλεξέι Ναβάλνι, που επίσης συνελήφθη άμα τη επιστροφή του στη Ρωσία από την Γερμανία όπου και νοσηλευόταν. Για τις Ρωσικές αρχές και του Ρώσους αξιωματούχους, ο Ναβάλνι είναι ο ‘κάποιος,’ ο  ‘άλλος,’ αυτός που κινείται στη σφαίρα του ‘ακατανόμαστου,’ το όνομα του οποίου, ήτοι το όνομα ‘Αλεξέι,’ υποστασιοποιεί το ‘αντι-Ρωσικό μένος’ και την ‘αντι-πατριωτική’ στάση. Ο Αλεξέι Ναβάλνι έτσι είναι ο μη-φέρων το όνομα του, παρά μόνο ως ‘σκιά’ και ως υποτίμηση-επιτίμηση: Ποιος είναι αυτός και τι νομίζει στην τελική ό,τι θα πετύχει; Ο Πάμπλο Χασέλ αντίστοιχα, φέρει το όνομα του, δεν καθίσταται ο Ισπανός ‘ακατανόμαστος’ διότι υπενθυμίζει τον βαθμό της ‘επικινδυνότητας’ που αντιπροσωπεύει, διότι συνιστά, με το όνομα του, συνώνυμο αυτού που δεν είναι η Ισπανία, αναπαριστάμενος ως ο ‘Πάμπλο Χασέλ, ένας αριστερός ριζοσπάστης που φλερτάρει ανοιχτά με την τρομοκρατία.’ Εάν ο Ναβάλνι είναι ο Ρώσος ‘κανένας,’ μία φευγαλέα ‘σκιά’ μπροστά στην ‘λάμψη’ της Ρωσίας και του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, τότε, ο Χασέλ είναι το ‘ενοχλητικό σπυρί’ στα ‘πλευρά’ της Ισπανικής Δημοκρατίας, το όνομα του οποίου φέρει συνειρμούς ‘ασέβειας.’

[10] Η λογοκριτική συνθήκη είναι προληπτική με την έννοια ό,τι αφήνει ένα ευδιάκριτο περιθώριο για να υπενθυμίσει τις συνέπειες που προκύπτουν από την παραβίαση του ή των νομολογιακών ρυθμίσεων περί γλώσσας, έχοντας στραμμένο το βλέμμα σε επίδοξους ‘Πάμπλο Χασέλ.’

[11] Βλέπε σχετικά, Αθανασίου Αθηνά, ‘Λογοκρισία και επιτελεστικότητα: Ρυθμίζοντας τα όρια του νόμιμου λόγου,’ στο: Ζιώγας Γιάννης, Καραμπίνης Λεωνίδας, Σταυρακάκης Γιάννης & Χριστόπουλος Δημήτρης., (επιμ.,), ‘Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα…ό.π., σελ. 159.

[12] Βλέπε σχετικά, το κλασικό περί της λογοκρισίας ως παραγωγού λόγου και συμβολικής εξουσίας, έργο της Judith Butler, ‘Excitable speech: Α politics of the Performance,’ New York, Routledge, 1997.

[13] Βλέπε σχετικά, Αθανασίου Αθηνά, ‘Λογοκρισία και επιτελεστικότητα: Ρυθμίζοντας τα όρια του νόμιμου λόγου,’ στο: Ζιώγας Γιάννης, Καραμπίνης Λεωνίδας, Σταυρακάκης Γιάννης & Χριστόπουλος Δημήτρης., (επιμ.,), ‘Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα…ό.π., σελ. 159. Συνεχίζοντας, η Αθηνά Αθανασίου προσθέτει πως «κάτι από το λογοκριμένο κείμενο, το λογοκριμένο έργο τέχνης ή τη λογοκριτική λεκτική πράξη, πάντα διαφεύγει». Η περί λογοκρισίας ανάλυσης της Αθηνάς Αθανασίου, είναι μία από τις πλέον εμβριθείς μελέτες του φαινομένου που κυκλοφορούν στην ελληνική βιβλιογραφία, ενταγμένη σε έναν συλλογικό τόμο που καταπιάνεται με το ίδιο και σύνθετο φαινόμενο, πολύπλευρα.

[14] Πιάνοντας το νήμα από την υποσημείωση νούμερο ’12’ και έχοντας κατά νου την δίωξη του ίδιου καλλιτέχνη το 2008, με τις ίδιες κατηγορίες, θα υπογραμμίσουμε πως η λογοκρισία ως συνθήκη ρύθμισης και επαναρύθμισης δεν κατόρθωσε να ‘συλλάβει’ την εκφορά του επιθετικού λόγου του ράπερ, να διαμορφώσει ένα ‘τείχος προστασίας,’ με τον λόγο να εκ-φεύγει των λογοκριτικών κει-μενικών αναφορών, κατατιθέμενος παράλληλα με αυτόν. Στον, επιθετικών προεκτάσεων, λόγο του ράπερ που είναι λόγος που εκ-φεύγει και μένει,  ο παραιτηθείς βασιλιάς Χουάν Κάρλος είναι «μαφιόζος», οι δικαστικοί «ναζί» και η δημοκρατία ‘ψεύτικη.’ Αξίζει να σημειωθεί σε αυτό το σημείο του, πως οι αναφορές του είναι απλοϊκές, μονολιθικές, συναισθηματικές  και γεμάτες αρνητισμό, χαιρεκακία και οργή. Ως πραγμάτωση όμως της ελευθερίας της έκφρασης που φέρει συνδηλώσεις κρτικής-απόρριψης, δεν θα έπρεπε να αποτελούν λόγο σύλληψης του.

[15] «Το ζητούμενο αυτού του προτεινόμενου εγχειρήματος μετατόπισης της προβληματικής της λογοκρισίας δεν είναι η εισαγωγή μιας ουσιολογικής διάκρισης ανάμεσα σε «ρητή» και «υπόρρητη» λογοκρισία αλλά η εκλέπτυνση της εννόησης της λογοκρισίας ως προς τα όρια του πολιτικού. Άλλωστε, και η ρητή, ανοιχτή λογοκρισία ενέχεται στη διαδικασία παραγωγής και εμπέδωσης επιτρεπτών λόγων και υποκειμενικοτήτων». Στο ίδιο, σελ. 158.

[16] Όπως τονίσθηκε στην υποσημείωση νούμερο ’14,’ για τον μουσικό καλλιτέχνη Πάμπλο Χασέλ, η Ισπανική δημοκρατία δεν είναι παρά «ψεύτικη δημοκρατία», μία ‘απάτη’ που δημιουργήθηκε από την ‘συμπαιγνία’ των κοινωνικοοικονομικών  ελίτ και πολιτικών ελίτ για την ‘χειραγώγηση’ και ‘εξαπάτηση’ του ‘αθώου λαού’ που ‘δηλητηριάζεται’ καθημερινά με γερές τηλεοπτικές δόσεις. Η αστική-κοινοβουλευτική δημοκρατία, στην ρητορική του, σημαίνεται ως «ψεύτικη» και κενή, άδειο κέλυφος (‘κουρέλι’), που αφορά και συμπεριλαμβάνει μόνο τους ‘ισχυρούς’ (αντίστιξη ‘ισχυρών ελίτ’ που έχουν την εξουσία και ‘αδύναμου’ αλλά όχι ‘νικημένου’ λαού),  που προστατεύονται από τους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους, λειτουργώντας ουσιωδώς ως (εν τοις πράγμασι) ολιγαρχικό  καθεστώς συσσώρευσης και διασφάλισης προνομίων. Το υπόβαθρο αυτής της αφήγησης ευρίσκεται σε αρκετές αριστερής χροιάς και αντι-εξουσιαστικές ιδεολογικές αφηγήσεις, προβάλλοντας τον εξεγερσιακό αφυπνισμό ενός εκάστου, όπως ο Πάμπλο Χασέλ. Αυτές οι αφηγήσεις προβάλλουν μία εμφανή έλλειψη εμπιστοσύνης προς την δημοκρατία και τους θεσμούς της, εγγράφοντας περιεχομενικά, όχι ένα βασικό ‘αντί’ αλλά μία έντονη έως βαθυ-δομική αμφισβήτηση της, έχοντας εγκολπωθεί τον αναγωγισμό και αρνητισμό του τύπου ‘όλα πάνε στραβά, διότι έχουμε δημοκρατία, ψεύτικη δημοκρατία.’ Στη θεώρηση Χασέλ, «όλα αλλάζουν και όλα μένουν ίδια», σύμφωνα με την διαπίστωση του Αλφόνς Κάρ. Αναφέρεται στο: Hirschman Albert, ‘Deux siècles de rhetorique reactionnaire,’ Paris, 1991, σελ. 78. Η θεώρηση του αυτή αντλεί και από την διαδικασία της μετάβασης από την δικτατορία του Φράνκο στη δημοκρατία, στα 1975.

[17] Βλέπε σχετικά, Αθανασίου Αθηνά, ‘Λογοκρισία και επιτελεστικότητα: Ρυθμίζοντας τα όρια του νόμιμου λόγου,’ στο: Ζιώγας Γιάννης, Καραμπίνης Λεωνίδας, Σταυρακάκης Γιάννης & Χριστόπουλος Δημήτρης., (επιμ.,), ‘Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα…ό.π., σελ. 159.

[18] Βλέπε σχετικά, Derrida Jacques, ‘Structure, sign, and play in the discourse of the human sciences,’ στο: Bass Alan., ‘Writing and difference,’ Μετάφραση στα Αγγλικά: Bass Alan, Chicago, University of Chicago Press, 1978.

[19] Ακριβώς επειδή ο Χασέλ στερείται ‘λογικής’ στο λόγο και στις πράξεις του, αυτό τον καθιστά και περισσότερο ‘επικίνδυνο’ διότι δεν διαθέτει συναίσθηση των λεγομένων του, των συνεπειών των αναφορών του.

[20] Δεν έχουμε να κάνουμε με την «διατύπωση» πολλών διεκδικήσεων, αλλά με την απτή αναφορά στη διεκδίκηση  απλών αλλά σημαντικών για την ταυτότητα των συμμετεχόντων και την δημοκρατία, αιτημάτων που είναι η απελευθέρωση του Χασέλ και το διττό πλέγμα της απόσυρσης του ‘τρομονόμου’ και της υπεράσπισης έτσι, της ελευθερίας της έκφρασης και της κριτικής.

[21] Κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα λεχθεί πως, η ‘Καταλανικότητα και η αίσθηση της εντοπιότητας εγγράφονται στη γλώσσα που φωνασκεί: ‘Libertat Pablo Hasel.’ Η χρήση της Καταλανικής γλώσσας συνυφαίνεται με την Καταλωνία και ιδίως την Βαρκελώνη  ως το συμβολικό κέντρο των διαδηλώσεων, αναδύοντας επί του δημόσιου χώρου ένα βαθύ υπόστρωμα Καταλανικής αντίθεσης και αντίστιξης στον ‘αυταρχισμό’ του κεντρικού, Ισπανικού-Μαδριλένικου κράτους που φιμώνει, συλλαμβάνει, καταστέλλει και φυλακίζει. Σε αυτή την περίπτωση, οι Καταλανικές αυτονομιστικές τάσεις, έτσι όπως εκδηλώθηκαν τα τελευταία χρόνια, τροφοδοτούν (αυτό συμβαίνει και αντίθετα) τις εγκλήσεις των συμμετεχόντων και τις ίδιες τις κινητοποιήσεις τους. Η γλώσσα και η ανοιχτή χρήση της, ως κλείσιμο του ματιού στην Καταλανική κουλτούρα, στην αμφισβήτηση του ‘Ισπανικού-Ισπανικότητας,’ αναπαρίστανται ως ‘αντίσταση’ και ως οικειοποίηση του Πάμπλο Χασέλ που δεν είναι παρά ‘ο δικός μας επαναστάτης Καταλανός.’ Βλέπε σχετικά, ‘Ισπανία: Έβδομη νύχτα επεισοδίων σε διαδηλώσεις υπέρ του φυλακισμένου ράπερ Πάμπλο Χασέλ-Δείτε βίντεο,’ Ιστοσελίδα εφημερίδας ‘Πρώτο Θέμα,’ 23/02/2021, https://www.protothema.gr/world/article/1097876/ispania-evdomi-nuhta-kinitopoiiseon-uper-tou-fulakismenou-raper-pablo-hasel/

[22] Γύρω από τα πρόσημα της απελευθέρωσης του Πάμπλο Χασέλ και της κομμουνιστικής πολιτικοϊδεολογικής του ταυτότητας, οργανώθηκαν κινητοποιήσεις στην Ελλάδα για τον πολιτικοποιημένο ράπερ, με στόχο και το να καταγγελθεί (ανιστορικά-συνθηματολογικά) η λεγόμενη «φασιστικοποίηση». Στις διάφορες δράσεις στην Ελλάδα, συμμετέχουν συλλογικότητες της εξω-κοινοβουλευτικής Αριστεράς όπως το ΚΚΕ μ-λ (συμμετέχουν επίσης και πρωτοβάθμιοι φορείς) για τις οποίες ο Χάσελ είναι ο μείζον ‘στόχος’ και η σύλληψη του δείγμα ‘αστικής παρακμής και μίας δημοκρατίας που ‘δείχνει τα δόντια της.’ Σε αυτό το σημείο εντοπίζουμε πολιτικοϊδεολογικές συγκλίσεις μεταξύ της προσέγγισης Χασέλ για την δημοκρατία («ψεύτικη») με τις προσεγγίσεις περί δημοκρατίας των εγχώριων υποστηρικτών του. Βλέπε σχετικά, Κασιμάτης Στέφανος, ‘Υπουργός ή «τσέο»;’ Εφημερίδα ‘Τα Νέα,’ 22/02/2021, σελ. 2.  Και, Χαρίση Φανή, ‘Θεσσαλονίκη: Συγκέντρωση για τον Ισπανό ράπερ Χασέλ-Βίντεο,’ Ενημερωτική Ιστοσελίδα ‘Sputnik,’ 20/02/2021, https://sputniknews.gr/thessaloniki/202102209703005-thessaloniki-sygkentrosi-gia-ton-ispano-raper-Hasel/

[23] Στην ιστοσελίδα ‘Sputnik’ διαβάζουμε: «Επιπλέον, αρκετοί άνθρωποι κράτησαν ένα πανό με το σύνθημα «Μας έχετε διδάξει ότι η ειρήνη είναι άχρηστη», το οποίο αναφέρεται στην τελευταία εβδομάδα διαδοχικών ταραχών στην πόλη». Η ως άνω ρητορική, εναρμονίζεται με την επιθετική ρητορική Χασέλ, σχηματοποιώντας το περίγραμμα της ‘μάχης’ που πρέπει να δοθεί (βλέπε άσκηση βίας και οδοφράγματα). Βλέπε σχετικά, ‘Έκτη νύχτα ταραχών στη Βαρκελώνη για τον Πάμπλο Χασέλ. Πολλές συλλήψεις,’ Ενημερωτική ιστοσελίδα ‘Sputnik,’ 22/02/2021, https://sputniknews.gr/europi/202102229709597-Keti-nyhta-tarahon-sti-varkeloni-gia-ton-pamplo-hasel-polles-syllipseis/

[24] Βλέπε σχετικά, Beissinger Mark, ‘Nationalist mobilization and the collapse of the Soviet state,’ Cambridge, Cambridge University Press, 2002, σελ. 462-465.

[25] Το αντι-κρατικό πρόσημο εναλλάσσεται με το αντι-αστυνομικό (βλέπε τον ελληνικό Δεκέμβρη του 2008),  ως συστατικό κομμάτι του πρώτου, με την αστυνομία να νοηματοδοτείται εμπρόθετα ως ‘εκτελεστής εντολών’ που πρέπει να τεθεί στο στόχαστρο ‘για αυτό που είναι’: βία. Συνεπεία αυτού, γίνεται λόγος για μία ‘απελευθέρωση’ ή αλλιώς, για μία έκλυση βίας από μερίδα διαδηλωτών, που διαρθρώνεται συμβολικά, στοχεύοντας στόχους που παραπέμπουν στο ‘μισητό Ισπανικό κράτος’ και εν-σώματα, δηλαδή στους αστυνομικούς (που έχουν τραυματίες) ως ‘μπάτσους’ που ‘καταπιέζουν στυγνά.’ Η έκλυση πολιτικής βίας πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα. Στη Γαλλία, στις διαδηλώσεις του προηγούμενου διαστήματος με πρωταρχικό στόχο την απόσυρση του νόμου περί εθνικής ασφάλειας, οι επιθέσεις σε αστυνομικούς εντάχθηκαν σε πολιτικές ή στρατηγικές άμεσης επαναδιεκδίκησης, από τους ίδιους, του δημόσιου χώρου, ώστε τυχόν υποχώρηση τους να εμφανισθεί ως ‘νίκη’ των διαδηλωτών. Στην Ισπανία, έχουν ένα πιο στέρεο πολιτικοϊδεολογικό υπόβαθρο, αν και απουσιάζει, από ό,τι παρατηρούμε, το κοινωνικό-ταξικό πρόσημο στις αφηγήσεις και στα συνθήματα των διαδηλωτών.

[26] Βλέπε σχετικά Ekiert Grzegorz & Kubik Jan, ‘Rebellious civil society: Popular protest and democratic consolidation in Poland, 1989-1993,’ Αν Άρμπορ, University of Michigan Press, 1999.

[27] Η χρήση των οδοφραγμάτων (βλέπε και Γαλλία), συνδράμουν στην οριοθέτηση του χώρου των διαδηλωτών, παράγοντας την διάσταση που θέλει την χρήση τους ως αποτέλεσμα της ‘κλιμάκωσης’ της επίθεσης που δέχεται το πλήθος σε πολλά επίπεδα. Ως εκ τούτου, εκφράζουν μία αναβάθμιση των διαφόρων κινηματικών δράσεων και, όπου χρησιμοποιούνται, την επιθυμία της όξυνσης και της σύγκρουσης, δείχνοντας ταυτόχρονα (στοιχείο ριζοσπαστισμού διαδηλωτών) το μέχρι που είναι διατεθειμένοι να φτάσουν οι διαδηλωτές ως ‘εκπρόσωποι όλων όσοι δέχονται επιθέσεις’ στα δικαιώματα τους, ως ‘υπερασπιστές’ της δημοκρατίας, την χορεία των λόγων που ωθούν στη χρήση τους. Επρόκειτο για μία κινηματική-πολιτική στροφή, η οποία και εκφράζει την διά-ρρηξη του κοινωνικού ‘συμβολαίου’ και της κοινωνικής-πολιτικής συναίνεσης. Μέσω του οδοφράγματος, ως μίας μορφής ανά-κλησης επαναστατικών παραδόσεων του εργατικού κινήματος, επισημαίνεται ό,τι η αντίδραση οφείλει να είναι αντίστοιχη της ‘κυβερνητικής-κρατικής επίθεσης.’ Για την χρήση των οδοφραγμάτων σε διάφορες φάσεις της Γαλλικής εξεγερσιακής ιστορίας, βλέπε σχετικά, Bookchin Murray, ‘Η Τρίτη επανάσταση. Λαϊκά κινήματα στην επαναστατική εποχή,’ Μετάφραση: Γαβριηλίδου Δανάη, Επιμέλεια: Στουπάκη Αγγελική, Τόμος 2, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2015.

[28] βλέπε σχετικά, Bookchin Murray, ‘Η Τρίτη επανάσταση. Λαϊκά κινήματα στην επαναστατική εποχή…ό.π., σελ. 70. Η διαμαρτυρία επι-ζητεί την ελευθερία προσώπου και λόγου, που διαπλέκονται διαλεκτικά.

Ρoή Ειδήσεων
Σχετικά άρθρα
Pet Shop Θεσσαλονίκη
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ BLOGVIEW

Μενού