Η Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα – Τα αιτήματα της πρώτης συγκέντρωσης

Η Εργατική Πρωτομαγιά γιορτάζεται σ' όλες τις χώρες του κόσμου σε ανάμνηση των αιματηρών γεγονότων του Σικάγο την 1η Μαΐου 1886.

Velonastongiaka

Η Εργατική Πρωτομαγιά γιορτάζεται σ’ όλες τις χώρες του κόσμου σε ανάμνηση των αιματηρών γεγονότων του Σικάγο την 1η Μαΐου 1886.

Η Πρωτομαγιά, ως εργατική γιορτή, καθιερώθηκε στις 20 Ιουλίου 1889, κατά τη διάρκεια του ιδρυτικού συνεδρίου της 2ης Σοσιαλιστικής Διεθνούς, στο Παρίσι, σε ανάμνηση του ξεσηκωμού των εργατών του Σικάγο, που διεκδικούσαν οκτάωρη εργασία αντί της 10ωρης, 11ωρης αλλά και 14ωρης που ήταν ως τότε και καλύτερη αμοιβή.

Στην απεργία της 1ης Μαΐου που ξεκίνησε από το Σικάγο  πήραν μέρος περίπου 350.000 εργάτες σε 1.200 εργοστάσια των Η.Π.Α.. Στο Σικάγο δε, πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη πορεία, με τη συμμετοχή 90.000 ανθρώπων.

Το πρώτο αίμα χύθηκε δύο ημέρες αργότερα έξω από το εργοστάσιο ΜακΚόρμικ στο Σικάγο. Απεργοσπάστες προσπάθησαν να διασπάσουν τον απεργιακό κλοιό και ακολούθησε συμπλοκή. Η αστυνομία επενέβη δυναμικά σκοτώνοντας τέσσερις απεργούς και τραυματίζοντας πολλούς, προκαλώντας οργή στην εργατική τάξη της πόλης.

Η Πρωτομαγιά στην Ελλάδα

Η Εργατική Πρωτομαγιά γιορτάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1893 (την Κυριακή 2 Μαίου 1893) στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Διοργανωτής της ήταν ο Σταύρος Καλλέργης.

Τα αιτήματα της συγκέντρωσης, που διατυπώθηκαν στο ψήφισμα, ήταν τα εξής :

  1. Την Κυριακήν καθ΄όλην την ημέραν να κλείουν τα καταστήματα.
  2. Να περιορισθή η εργασία των εργατών εις οκτώ ώρας από δώδεκα και πλέον που εργάζονται.
  3. Οι εν ενεργεία παθόντες εργάται να συντρέχωνται υπο του κράτους και των συναδέλφων των.

Ύστερα από την επιτυχία της πρώτης εργατικής πρωτομαγιάς του 1893 και τον ενθουσιασμό που δημιούργησε πάρθηκε απόφαση να γιορτασθεί η εργατική Πρωτομαγιά του 1894 ενωτικά από όλες τις προοδευτικές δυνάμεις της εποχής.

Στα 1911 η Φεντερασιόν Θεσσαλονίκης αναλαμβάνει τη διοργάνωση της εργατικής Πρωτομαγιάς στη Θεσσαλονίκη. Οι αστυνομικές δυνάμεις επεμβαίνουν και συλλαμβάνουν τους πρωτεργάτες, ανάμεσα σ΄αυτούς τον Μπεναρόγια, που εξορίζεται στη Σερβία.

Η «Φεντερασιόν», με πλέον προβεβλημένο ηγέτη της τον Αβραάμ Μπεναρόγια ήταν το πρώτο κύτταρο οργανωμένης συνδικαλιστικής δράσης για την προάσπιση των συμφερόντων των εργατών, σε επίπεδο ομοσπονδίας, με ταξικά χαρακτηριστικά, χωρίς εθνικές ή θρησκευτικές διακρίσεις, με σοσιαλιστική κατεύθυνση και με δυναμική συνδικαλιστική δράση, μέχρι και την ενσωμάτωση της στο ΣΕΚΕ, το 1918, μέσα από το οποίο συνέχισαν να εκφράζονται πολιτικά και κοινοβουλευτικά- για κάποια χρόνια μετά – πολλά από τα ηγετικά της στελέχη.

Το 1911 αποφασίστηκε να γιορτασθεί η Πρωτομαγιά με πρωτοβουλία του Ν. Γιαννιού στο Μέτς, με κεντρικό σύνθημα «8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ανάπαυση και 8 ώρες ύπνο».

Την επόμενη χρονιά (1912) γιορτάστηκε και πάλι στο Μετς, η Αστυνομία οδήγησε τους Γιαννιό, Αποστολίδη και Παπαγιάννη στα γραφεια της γιατί «δεν είχαν άδειαν», όπου τελικά αφέθησαν ελεύθεροι.

Οι πρώτες επιτυχίες της «Φεντερασιόν» και αργότερα της Ενωτικής ΓΣΕΕ στον αγώνα για την προάσπιση των συμφερόντων και των κατακτήσεων της εργατικής τάξης, συμβάδιζαν με έναν ανερχόμενο αστικό εκσυγχρονισμό της ελληνικής κοινωνίας, κατά τη δεύτερη και τρίτη δεκαετία του 20 αιώνα.

Η κατάσταση του εργατικού κινήματος γίνεται εκρηκτική στις αρχές της δεκαετίας του 1930, με την εκδήλωση της μεγάλης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης (1929-33), η οποία συνοδεύτηκε και από πολιτική αστάθεια, εθνικούς ανταγωνισμούς, όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων και από διόγκωση της ύφεσης, διεθνώς, με τη δική μας χώρα να οδηγείται σε χρεοκοπία στα μέσα της δεκαετίας και τα εργατικά στρώματα να βυθίζονται ακόμη περισσότερο στην ανέχεια, την ίδια ώρα, που ορισμένα τμήματα της εγχώρια αστικής τάξης εξακολουθούσαν να ευημερούν.

Το εργατικό και συνδικαλιστικό κίνημα με όλη του την ανομοιογένεια πέρασε από μια διαδικασία “πολιτικοποίησης” και σημειώθηκε μια εντυπωσιακή άνοδος των απεργιακών κινητοποιήσεων.

Οι αντιδράσεις πήραν τη μορφή πολυήμερων κινητοποιήσεων, που κατέληξαν στη σύγκρουση μεταξύ απεργών και εφίππων χωροφυλάκων και στρατού στη Θεσσαλονίκη, το Μάιο του 1936, όπου σκοτώθηκαν εννιά απεργοί και τραυματίστηκαν περίπου τριακόσιοι».

Η εξέγερση ξεκίνησε από τα καπνομάγαζα της πόλης, όπου υπήρξε μεγαλειώδης κινητοποίηση των εργαζομένων και επεκτάθηκε σε όλο το κέντρο, με χιλιάδες εργάτες να διεκδικούν εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα. Από την προηγούμενη ημέρα, 8 Μαΐου, σημειώθηκαν εκτεταμένα επεισόδια με τη χωροφυλακή να προσπαθεί να ανακόψει βίαια την πορεία των εργαζομένων προς το Διοικητήριο και οι απεργοί να στήνουν οδοφράγματα, γεγονός που σήμανε συναγερμό σε όλη την πόλη.

Στις 9 Μαΐου 1936, χιλιάδες άνθρωποι από διάφορους κλάδους, καπνεργάτες, αυτοκινητιστές, εργαζόμενοι στον ιματισμό, τροχιοδρομικοί, αρτεργάτες, κουρείς, λιμενεργάτες, κ.α. συνέρρεαν από τις γειτονιές προς το κέντρο και ενωνόταν στη μεγάλη διαδήλωση. Στο ύψος της Εγνατίας, η δολοφονία του αυτοκινητιστή Τάσου Τούση επέτεινε την ένταση. Οι συγκρούσεις με την έφιππη χωροφυλακή γενικεύτηκαν, η κατάσταση είχε ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Για την αντιμετώπιση της εξέγερσης δόθηκε εντολή να σταλεί ένα σύνταγμα στρατού από τη Λάρισα και να καταπλεύσει και μια μοίρα του ναυτικού στο λιμάνι της πόλης. Η πόλη για τα επόμενα εικοσιτετράωρα και μέχρι η απεργία να λήξει, με παρέμβαση της Ενωτικής ΓΣΕΕ, τελούσε «υπό εργατικό έλεγχο», όπως έγραφαν οι εφημερίδες της εποχής.

Η εμβληματική φωτογραφία με τη θρηνούσα μητέρα πάνω από τον νεκρό απεργό γιο της έγινε έκτοτε το σύμβολο της ελληνικής Πρωτομαγιάς.

(Από το αρχείο του CG)

Ρoή Ειδήσεων
Σχετικά άρθρα
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ BLOGVIEW

Pet Shop Θεσσαλονίκη
Μενού