Αλγερία-Γαλλία: Διμερείς σχέσεις, ιστορική μνήμη

Ο άξονας Αλγερία-Λιβύη καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικός για την ανάπτυξη και εκδήλωση της Γαλλικής περιφερειακής πολιτικής σε αυτό το κομμάτι της ηπείρου και περαιτέρω, για την εμβάθυνση της.

Αλγερία Γαλλία
Velonastongiaka

Γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης

Η διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας ‘Η Καθημερινή,’[1] δημοσιεύει μία ενδιαφέρουσα είδηση, που εν προκειμένω άπτεται της πρόθεσης του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν να μεταβεί για διήμερη επίσκεψη στην Αλγερία, το διάστημα 25-27 Αυγούστου.[2]

Σε αυτό το πλαίσιο,[3] δύναται να αναφέρουμε πως πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στη χώρα της Βόρειας Αφρικής μετά την επανεκλογή του στις Γαλλικές προεδρικές εκλογές του περασμένου Απριλίου (ο Εμμανουέλ Μακρόν επικράτησε στο δεύτερο γύρο των Γαλλικών προεδρικών εκλογών επί της Μαρίν Λεπέν, το κόμμα της οποίας δεν προχώρησε στην κατασκευή και «χρήση υβριδικών σημαιών σύμβολο που προσανατολίζεται να αναπαραστήσει ευρωπαϊκά έθνη ως έθνη που έχουν αλωθεί από τους μουσουλμάνους και το Ισλάμ»,[4] για να παραπέμψουμε στους Αλέξανδρο Αφουξενίδη και Πέτρο Πετρίδη),[5] στο εγκάρσιο σημείο όπου μέσω αυτής σημασιοδοτείται η πρόθεση του Γάλλου προέδρου να αναθερμάνει τις διμερείς σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, αμβλύνοντας κατά τι την Αλγερινή δυσαρέσκεια για σειρά Γαλλικών[6] ενεργειών,[7] δυσαρέσκεια που με τη σειρά της μετουσιώνεται σε καχυποψία[8] η οποία δύναται να θέσει προσκόμματα στην απρόσκοπτη εκδήλωση της Γαλλικής περιφερειακής[9] πολιτικής με σημείο αναφοράς την Βόρεια Αφρική.

Ο άξονας Αλγερία-Λιβύη καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικός για την ανάπτυξη και εκδήλωση της Γαλλικής περιφερειακής πολιτικής σε αυτό το κομμάτι της ηπείρου και περαιτέρω, για την εμβάθυνση της.

Οπότε, μένει να φανεί το εάν η επίσκεψη του Γάλλου[10] προέδρου[11] στην άλλοτε Γαλλική αποικιακή κτήση, θέσει τις βάσεις για την ανάπτυξη μίας Γαλλικής πολιτικής-διπλωματικής πρωτοβουλίας που θα έχει στο επίκεντρο της τον στόχο πραγματοποίησης εκλογών στη γειτονική Λιβύη.

Η διάρκεια της επίσκεψης συνιστά, θεωρητικώ τω τρόπω, ισχυρό τεκμήριο της σημασίας που αποδίδει η κυβέρνηση του Γάλλου προέδρου[12] στις διμερείς σχέσεις Αλγερίας και Γαλλίας[13] και στην αναθέρμανση τους, εν καιρώ μάλιστα Ρωσικής στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία, την οποία εισβολή, το Αλγερινό[14] καθεστώς, ακόμη και σιωπηλά, επικροτεί.

Σταχυολογούμε ενδεικτικά από το δημοσίευμα της διαδικτυακής έκδοσης της εφημερίδας ‘Η Καθημερινή’: «Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν θα μεταβεί από τις 25 έως τις 27 Αυγούστου στην Αλγερία, ανακοίνωσε σήμερα το Ελιζέ, μια επίσκεψη που έχει στόχο την επανεκκίνηση της εταιρικής σχέσης μεταξύ των δυο χωρών έπειτα από μήνες κρίσης.

«Το ταξίδι αυτό θα συμβάλλει στην εμβάθυνση της διμερούς σχέσης που έχει το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, στην ενίσχυση της γαλλο-αλγερινής συνεργασίας απέναντι στις περιφερειακές προκλήσεις και στη συνέχιση του έργου για να κατευναστούν οι μνήμες», δήλωσε η γαλλική προεδρία στο τέλος της τηλεφωνικής συνομιλίας που είχαν ο Γάλλος πρόεδρος και ο ομόλογός του Αμπντελματζίντ Τεμπούν».[15]

Υπό αυτό το πρίσμα, μπορεί να ειπωθεί πως η επίσκεψη του Εμμανουέλ Μακρόν, λαμβάνει χώρα και για να αποτραπεί, δια της επίκλησης των ιστορικών δεσμών που συνδέουν την Γαλλία με την Αλγερία, η περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Αλγερίας και Ρωσικής Ομοσπονδίας (ζήτημα που απασχολεί εντόνως και την Ισπανία), με την τελευταία να επιδιώκει πλέον ανοιχτά να σταθεροποιήσει την παρουσία της στη Βόρεια Αφρική, επιχειρώντας προσεκτικά διπλωματικά ανοίγματα.

Ως προς αυτό, θα τονίσουμε πως το Πουτινικό καθεστώς, δεν ενοχλήθηκε ιδιαίτερα από την (επ’ αόριστον; ) αναβολή των προεδρικών εκλογών στη Λιβύη που είχαν προγραμματιστεί για τις 24 Δεκεμβρίου του 2021, καθότι εκτιμά πως η παρούσα πολιτική κατάσταση την εξυπηρετεί περισσότερο από το να εκλεγεί κάποιος πρόεδρος ο οποίος θα επιδιώξει να αναπτύξει τις σχέσεις της Λιβύης με διεθνείς οργανισμούς όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση και με Δυτικές χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Η επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στην Αλγερία έρχεται σε μία ‘φορτισμένη’ διεθνο-πολιτική συγκυρία, με την Γαλλία να εστιάζει στην εφαρμογή μίας πολιτικής άσκησης επιρροής, ιδίως στην Αφρικανική ήπειρο που ιστορικά την ενδιαφέρει, προκειμένου να δημιουργήσει αναχώματα στην επιχειρούμενη διείσδυση στην Αφρική (και κυρίως σε συγκεκριμένες περιοχές της ηπείρου), δυνάμεων όπως η Ρωσία και Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.

Διότι, αν πλήττεται κάποια χώρα που ανήκει στο εν ευρεία εννοία Δυτικό μπλοκ, όντας παράλληλα μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), από την επιχειρούμενη διείσδυση και δη εμβάθυνση της διείσδυσης των δύο αυτών χωρών στην Αφρική (και στη Βόρεια Αφρική), αυτή είναι η Γαλλία.



[1] Βλέπε σχετικά, ‘Μακρόν: Στην Αλγερία από 25 έως 27 Αυγούστου για την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων,’ Διαδικτυακή έκδοση εφημερίδας ‘Η Καθημερινή,’ 20/08/2022, Μακρόν: Στην Αλγερία από 25 έως 27 Αυγούστου για την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (kathimerini.gr)

[2] Κάποιες ισχυρές μεταβλητές που ώθησαν τον Γάλλο πρόεδρο και τη Γαλλική διπλωματία να προγραμματίσουν αυτό το ταξίδι, είναι οι εξής: Η πρώτη μεταβλητή, άπτεται της επιδίωξης της Γαλλικής εξωτερικής πολιτικής να ενεργοποιηθεί εκ νέου, πολιτικά-διπλωματικά, στην περιοχή της Βόρειας Αφρικής. Κάτι που σημαίνει πως στο μεσοδιάστημα υπήρξαν κάποιοι παράγοντες που δυσχέραιναν την Γαλλική δραστηριοποίηση στη συγκεκριμένη περιοχή, η οποία την τελευταία διετία, ήσαν ιδιαίτερα έντονη. Έτσι λοιπόν, οι παράγοντες που δυσχέραναν την Γαλλική δραστηριοποίηση, ήσαν οι εξής: Πρώτον, η μη πραγματοποίηση των προγραμματισμένων εκλογών στη Λιβύη (εδώ οφείλουμε να δούμε θεωρητικά-επιστημολογικά, το γεγονός πως οι εκλογές στη Λιβύη είχαν προγραμματιστεί αρκετό καιρό πριν την προγραμματισμένη διεξαγωγή τους, με διεθνείς οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, καθώς και χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία, να μην σπεύδουν, αν και θα έπρεπε, να ορίσουν εκ των προτέρων παρατηρητές για τη διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής τους, ασκώντας με αυτόν τον τρόπο πίεση προς τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας να προχωρήσουν με το χρονοδιάγραμμα ως έχει/Η  διαπίστωση μας όμως δεν αναιρεί το ό,τι από την πρώτη στιγμή προσπάθησαν ώστε οι εκλογές στη Λιβύη να διεξαχθούν στην ημερομηνία που είχαν οριστεί/Θα μπορούσαν να οριστούν εναλλακτικές ημερομηνίες διεξαγωγής των εκλογών εντός του Ιανουαρίου). Αυτή η καθ’ όλα αρνητική εξέλιξη (σε αυτό το σημείο, θα διατυπώσουμε την ακόλουθη υπόθεση εργασίας: Η μη πραγματοποίηση των εκλογών στη χώρα της  Βόρειας Αφρικής, δεν επέφερε αρνητικές εξελίξεις στην περιοχή, οι οποίες θα μπορούσαν να επηρεάσουν επί τα χείρω τη σταθερότητα τους, παρά τις διάφορες, αυτού του περιεχομένου αναλύσεις που είχαν αναπαραχθεί), προκάλεσε μία εύλογη απογοήτευση στη Γαλλική πολιτική-διπλωματική τάξη, και ψυχο-συναισθηματικά, από την στιγμή όπου αυτή επένδυσε συμβολικούς και πολιτικούς πόρους προς την κατεύθυνση της πραγματοποίησης των εκλογών στη Λιβύη, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες είτε κατά μόνας είτε με χώρες της περιοχής. Αν και η τότε Γαλλική κυβέρνηση δεν αισθάνθηκε ‘ένοχη’ για την αναβολή τους, εκτιμούμε, θεωρητικώ τω τρόπω, πως η απογοήτευση ήσαν ιδιαίτερα μεγάλη και μάλιστα μεγεθύνθηκε, λόγω του ό,τι η Γαλλία, αφενός μεν οργάνωσε μία διάσκεψη για τη Λιβύη το φθινόπωρο του 2021, στην οποία συμμετείχαν όλες οι εμπλεκόμενες δυνάμεις (εν είδει υποθέσεως εργασίας, θα πούμε πως η Γαλλία και η κυβέρνηση του Εμμανουέλ Μακρόν, πιστώνονται εν μέρει την αναθέρμανση του Αμερικανικού ενδιαφέροντος για τα τεκταινόμενα στη χώρα, με την αντιπρόεδρο Κάμαλα Χάρις να συμμετέχει στη διάσκεψη ανταποκρινόμενη στην πρόσκληση της Γαλλίας, εξέλιξη καθαυτό σημαντική, διότι η Λιβύη εισήλθε εκ νέου στην ακτίνα ενδιαφέροντος της εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι όμως ως χώρα στην οποία διατηρούν «ζωτικά, νομιμοποιημένα συμφέροντα», κατά την αναλυτική του Αλέξη Ηρακλείδη, αλλά, ως σημαντική χώρα για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα, καθώς και για την αντιμετώπιση της Ισλαμιστικής τρομοκρατίας), και, αφετέρου δε, ανέλαβε μία πρωτοβουλία για την απομάκρυνση μισθοφορικών δυνάμεων που εδρεύουν σε Λιβυκά εδάφη, ερχόμενη σε συμφωνία με το μπλοκ δυνάμεων που τάσσεται υπέρ του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ. ΄Θεωρητικοποιώντας’ την ανάλυση μας, θα υποστηρίξουμε, στηριζόμενοι στην «προσέγγιση των διαστάσεων» του Bradley, πως, αν και η μη διεξαγωγή των εκλογών (για έναν πολιτικό που ομνύει στις φιλελεύθερες αξίες όπως είναι ο Εμμανουέλ Μακρόν, η αναβολή των εκλογών δύναται να αντιμετωπίσθηκε ως ‘άρνηση εγκαθίδρυσης βιώσιμων και σταθερών δημοκρατικών θεσμών στη χώρα’), επέφερε μία έντονη, ψυχο-συναισθηματικά «διέγερση» στον Γάλλο πρόεδρο, εντούτοις δεν στάθηκε ικανή να κλονίσει την «κυριαρχία του», ωθώντας στο να χάσει τον έλεγχο των συναισθημάτων του, ακόμη και σε δημόσιο χώρο, υβρίζοντας έτσι τους πολιτικούς ηγέτες της Λιβύης. Άρα, ο προγραμματισμός μίας τέτοιας επίσκεψης, συμβάλλει ή μπορεί να συμβάλλει στην εκ νέου ενεργοποίηση της Γαλλικής εξωτερικής πολιτικής στην περιοχή. Η δεύτερη μεταβλητή, έχει σχέση με την (ανακύπτει μία χαμηλή έως πολύ χαμηλή συσχέτιση μεταξύ της πρόθεσης αναθέρμανσης των διμερών σχέσεων, πρόθεση την οποία δια-μοιράζονται και οι δύο χώρες, οι σχέσεις των οποίων καθίστανται πολύπλευρες και ισότιμες, με το καθεστώς ‘αποικιοκράτη-αποικιοκρατούμενου’ να έχει παρέλθει προ πολλού), επιθυμία του Γάλλου προέδρου να απο-δείξει πως η ψύχρανση στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών (το σημαντικότερο επεισόδιο στις διμερείς σχέσεις καταγράφηκε όταν οι αρχές της Αλγερίας αποφάσισαν να απαγορεύσουν σε Γαλλική πολεμικά αεροσκάφη να διασχίσουν τον Αλγερινό εναέριο χώρο), ήσαν αποτέλεσμα παρεξήγησης και παρερμηνείας συγκεκριμένων γεγονότων, σπεύδοντας, μέσω της επίσκεψης του, να κατα-δείξει (και πάλι, η συσχέτιση μεταξύ της μετάβασης του προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας στην Αλγερία και της προσπάθειας του να ‘κατευνάσει’ τη Γαλλική αντιπολίτευση και ιδίως το κόμμα της ‘Εθνικής Συσπείρωσης’ της Μαρίν Λεπέν που τον κατηγορεί για ‘άτολμη’ εξωτερική πολιτική, είναι ιδιαιτέρως χαμηλή), πως η Αλγερία παραμένει ο προνομιακός εταίρος της Γαλλίας στην περιοχή της Βόρειας Αφρικής, με τον οποίο η Γαλλία διαμοιράζεται κάποιες ‘κοινές αξίες’ (εδώ οφείλουμε να δούμε, θεωρητικά-επιστημολογικά, πως ο Γάλλος πρόεδρος δεν σκοπεύει να θέσει στον Αλγερινό ομόλογο του ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και προώθησης του εκδημοκρατισμού στη χώρα). Η δεύτερη μεταβλητή λειτουργεί θεωρητικά-επιστημολογικά, ως ‘γέφυρα’ για να μεταβούμε στην τρίτη και ισχυρή μεταβλητή μας, η οποία αφορά το ό,τι η επίσκεψη θέτει ως ένα εκ των πρωταρχικών διακυβευμάτων της, τον κατευνασμό των ανησυχιών της Αλγερίας (ανησυχίες που δεν εξέλιπαν και όσο οι σχέσεις των δύο χωρών ευρίσκονταν σε καθεστώς ‘ψύχρανσης’), ως προς τις συμμαχίες της Γαλλίας στην περιοχή (η Ελλάδα δεν έχει κάποια σχέση με τις ανησυχίες της Αλγερινής κυβέρνησης, αν και πλέον, το αξιακό-στρατηγικό αποτύπωμα των διμερών Ελληνο-γαλλικών σχέσεων είναι αρκούντως πιο ισχυρό από ό,τι το αντίστοιχο Γαλλο-αλγερινό), και κυρίως, ως προς το ενδεχόμενο να τεθεί σε πρώτο πλάνο, από Γαλλικής πλευράς, η Αίγυπτος η οποία διατηρεί την αναβαθμισμένη θέση της στο Γαλλικό ‘σύστημα συμμαχιών.’ Ως εκ τούτου, η επίσκεψη του Εμμανουέλ Μακρόν, προσλαμβάνει και ένα οιονεί πρόσημο διπλωματικού ‘κατευνασμού,’ ακόμη και αν δεν πρέπει να αναμένεται (δίχως όμως να μπορεί να αποκλεισθεί εκ των προτέρων αυτό το ενδεχόμενο) τουλάχιστον προς ώρας, μία κοινή Γαλλο-αλγερινή πρωτοβουλία για την επίλυση της πολιτικής-θεσμικής κρίσης στην Λιβύη, η εξέλιξη της οποίας ανησυχεί εντόνως πλέον την Αλγερία. Και πάντως σε μεγαλύτερο βαθμό συγκριτικά με την περίοδο όπου στη χώρα το συγκρουσιακό ‘φορτίο’ ήσαν έντονο. Η τέταρτη μεταβλητή που εντοπίζουμε, έχει σχέση με το ζήτημα της μνήμης και δη της ιστορικής μνήμης, η οποία καθίσταται ‘φορτισμένη’ ακόμη και σήμερα (που συνεχίζουν να υφίστανται μεταναστευτικές ροές από την Αλγερία με προορισμό την Γαλλία), κατά κύριο λόγο στην Αλγερία. Στην ανακοίνωση της η Γαλλική προεδρία, έκανε λόγο για την πραγματοποίηση μίας επίσκεψης που μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στο να «κατευνασθούν οι μνήμες». Κατ’ επέκταση, το ταξίδι πραγματοποιείται και για να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για μία πρώτη, ουσιαστική σύγκλιση (το ζήτημα της ιστορικής μνήμης αποτελεί μία ‘σταθερά’ της Αλγερινής εξωτερικής πολιτικής ως προς τη διαχείριση των σχέσεων της με τη Γαλλική Δημοκρατία, εγγράφοντας δύο παραμέτρους: Η πρώτη σχετίζεται με την προσλαμβανόμενη ως ‘Γαλλική αποικιακή εκμετάλλευση’ η οποία από καιρούς εις καιρόν τίθεται στο προσκήνιο από τις διάφορες κυβερνήσεις της Αλγερίας, με την παράμετρο αυτή να έχει αποκτήσει ιδιαίτερη δυναμική τα τελευταία χρόνια ως απόρροια της ανάπτυξης των αποικιακών σπουδών, πράγμα που ωθεί σε μία ευρύτερη αναδιαπραγμάτευση της αποικιακής ιστορίας και των προεκτάσεων της, κάτι που αφορά τόσο την αποικιοκρατική δύναμη όσο και την αποικιοκρατούμενη χώρα∙ Η δεύτερη παράμετρος, συνδέεται εμπρόθετα με το γεγονός της παρουσίας των Αλγερινών μεταναστών στην Γαλλία, μεταναστών πρώτης και δεύτερης γενεάς κυρίως, εκεί όπου η Αλγερία θέτει ζητήματα, με απλοϊκό τρόπο βέβαια, ‘καταπίεσης’ και ‘αορατοποίησης’ τους), των ‘εκστρατειών’ που έχουν ξεκινήσει οι δύο χώρες για τη διαχείριση της κοινής ιστορικής τους μνήμης, η οποία, παραμένει «διαιρεμένη» (divided memory), σύμφωνα με τους Alessandro Portelli & Jeffrey Herf.  Και τι εννοούμε λέγοντας κάτι τέτοιο; Εννοούμε πως με διαφορετικό τρόπο εκλαμβάνει η Γαλλία τη διαδικασία μνημονικής-ιστορικής επαναδιαπραγμάτευσης του παρελθόντος της, και με διαφορετικό τρόπο η Αλγερία η οποία ζητά διαρκώς περισσότερες προσπάθειες, κάτι που πράττει ενίοτε με εκβιαστικό τρόπο, προσπαθώντας να εκμαιεύσει την ‘έμπρακτη Γαλλική μεταμέλεια’ παραβλέποντας δραστικά το ό,τι επί προεδρίας Μακρόν η Γαλλία τοποθετείται ενώπιον του παρελθόντος της με νηφαλιότητα, αγνοώντας του ό,τι αυτό το εν τοις πράγμασι σύνθετο εγχείρημα συντελείται μέσα σε ένα ‘συγκρουσιακό’ περιβάλλον, με σειρά ‘πολέμων μνήμης’ να διεξάγεται, και, τελευταίο άλλα όχι έσχατο, παραγνωρίζοντας το ό,τι η Γαλλία ιστορία, είναι εξόχως πλούσια και δεν εξαντλείται στο όποιο αποικιακό παρελθόν της χώρας (επί προεδρίας Εμμανουέλ Μακρόν, έχει εκκινήσει μία περισσότερο συστηματική προσπάθεια, που είναι και πολιτική και επιστημολογική, για τη βαθύτερη διερεύνηση των προεκτάσεων της Γαλλικής αποικιακής παρουσίας στην Αλγερίας, όπως επίσης και για την ιστορική, μνημονική και ψυχο-συναισθηματική κατανόηση των Αλγερινών ‘τραυμάτων’ (η έκφραση δημόσιας συγγνώμης που προϋποτίθεται στην παραδοχή του λάθους, του εγκλήματος, έχει σημαντική συμβολική και ηθική αξία/Οι Αλγερινοί απαιτούν την έκφραση συγγνώμης και για την βία που άσκησαν οι Γαλλικές Δυνάμεις την περίοδο του πολέμου για την ανεξαρτησία τους),  σχετικών με την παρουσία και τη δραστηριοποίηση Αλγερινών εντός Γαλλίας, και την περίοδο του αντι-αποικιακού αγώνα στην Αλγερία, κατανόηση που μπορεί απενοχοποιημένα και ανοιχτά να μετουσιωθεί στην έκφραση συγγνώμης που αφορά και τις τωρινές γενεές, αλλά και τις προηγούμενες). Η επίτευξη μίας τέτοιου τύπου, ιστορικής-μνημονικής σύγκλισης, αποτελεί διακηρυγμένο στόχο της επίσκεψης του Γάλλου προέδρου στην Αλγερία. Όμως, εμμένοντας σε μία επιστημολογική θεώρηση των πραγμάτων, θεωρούμε πως η επίτευξη μίας τέτοιας σύγκλισης δεν αποτελεί και πανάκεια για την πληρέστερη κατανόηση της κοινής ιστορίας (πως εκλαμβάνουν οι νεαροί Γάλλοι, Αλγερινής καταγωγής, την αποικιακή σχέση των δύο χωρών; ), ακριβώς διότι πρωταρχική σημασία αποκτά η επιστημονική έρευνα, τεκμηρίωση και απόφανση επί της κοινής, Γαλλο-αλγερινής ιστορίας. Βλέπε σχετικά για την προσέγγιση τoy Bradley, Βουτυρά, Αναστασία., ‘Ο ρόλος της έκφρασης συναισθημάτων μέσα στην οικογένειας και της συναισθηματικής νοημοσύνης νεαρών ατόμων στις ακαδημαϊκές τους επιδόσεις,’ Διδακτορική Διατριβή, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, 2009, σελ. 72, Διαθέσιμη στο: Διατριβή: Ο ρόλος της έκφρασης συναισθημάτων μέσα στην οικογένεια και της συναισθηματικής νοημοσύνης νεαρών ατόμων στις ακαδημαϊκές τους επιδόσεις – Κωδικός: 32347 (ekt.gr) Η «συναισθηματική κατανόηση» για να δανεισθούμε τον όρο της Αναστασίας Βουτυρά, της τωρινής κυβέρνησης της Αλγερίας, για τις προσπάθειες της Γαλλικής κυβέρνησης και των φορέων της Κοινωνίας των Πολιτών, να διαπραγματευθούν το αποικιακό παρελθόν της χώρας, είναι χαμηλή. Βλέπε και, Portelli, Alessandro., ‘The battle of Valle Giulia. Oral History and the art of dialogue,’ University of Wisconsin Press, 1997. Και, Herf, Jeffrey., ‘Divided Memory: The Nazi past in two Germanys,’ Harvard, Harvard University Press, 1997. Επίσης, Ηρακλείδης, Αλέξης., ‘Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος: 50+1 όψεις των ελληνοτουρκικών σχέσεων,’ Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα, 2020.

[3] Δεν προκύπτουν στην πόλη του Παρισιού ‘μνημειακά’ ίχνη (μνημεία) που να παραπέμπουν στη Γαλλική αποικιακή παρουσία στην Αλγερία (ο γράφων έχει παρατηρήσει πως στο δημόσιο χώρο της Γαλλικής πρωτεύουσας προκύπτει το ό,τι θα νοηματοδοτήσουμε ως ‘μνημειοποίηση’ της ιστορικής μνήμης: Αδριάντες ιστορικών προσώπων, όπως ο Βρετανός πρωθυπουργός Ουίνστον Τσόρτσιλ, στο μνημείο του οποίου συμπεριλαμβάνεται ένα απόσπασμα της ιστορικής του ομιλίας τις παραμονές της έναρξης της ‘Μάχης της Αγγλίας’, εκεί όπου, η συμπερίληψη της Γαλλίας, προσφέρει, ακόμη και σήμερα, ένα είδος ‘ανακούφισης’ σε αρκετούς Γάλλους που αισθάνονται όπως εάν χρειασθεί, δεν θα ‘μείνουν μόνοι, όπως και τότε’∙ Σε πολύ κοντινή απόσταση από τον αδριάντα του άλλοτε πρωθυπουργού της Μεγάλης Βρετανίας, έχει τοποθετηθεί ο αδριάντας του στρατιωτικού και πολιτικού Σιμόν Μπολίβαρ, ενός εκ των πρωτεργατών της ανεξαρτητοποίησης χωρών της Νότιας Αμερικής/Οι δημιουργοί του μνημείου χρησιμοποίησαν τον χαρακτηρισμό ‘El Libertador’, ήτοι ‘Ο Ελευθερωτής’, με τον οποίο κατέστη ευρύτερα γνωστός ο Μπολίβαρ, επιθυμώντας να υπενθυμίσουν σημασιολογικά και αξιακά, πως η ίδια η έννοια της ‘ελευθερίας’ την οποία ‘ενσαρκώνει’ ο Μπολίβαρ, δεν είναι άγνωστης στην πλειοψηφία των Γάλλων∙ Η ‘Αψίδα του Θριάμβου,’ αυτό το Ναπολεόντειο αρχιτεκτονικό επίτευγμα, σπεύδει να υπενθυμίσει τις πολλές στρατιωτικές νίκες που πέτυχαν οι Γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις την περίοδο των Ναπολεόντειων πολέμων, νίκες που προσέδωσαν στη χώρα ‘κύρος,’ με το σκεπτικό του στρατηγού και Αυτοκράτορα των Γάλλων Ναπολέοντα  Βοναπάρτη να είναι ακριβώς αυτό: Να λάβουν γνώση οι μεταγενέστερες γενεές των Γάλλων το ποιοι προσέδωσαν στη Γαλλία την ιστορική της ‘αίγλη’/Άρα, εν είδει συμπεράσματος, θα ειπωθεί πως ανά ιστορικές περιόδους, στο Παρίσι συντελούνταν μία «έκρηξη μνήμης», για να στραφούμε στην ενδιαφέρουσα προσέγγιση του Εμμανουήλ Αυγερίδη) ή αντίστοιχα, στην προσπάθεια των Αλγερινών να κερδίσουν την ανεξαρτησία τους (εκλείπουν αδριάντες προσωπικοτήτων που ενεπλάκησαν στην Αλγερινή αντι-αποικιακή και βίαιη δράση/Παραφράζοντας ελαφρά τον Enzo Traverso, θα λεχθεί πως εντός των Αλγερινών ιστορικών αφηγήσεων ο μαχητής του ‘Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου’ αποτελεί «μια απόλυτα νομιμοποιημένη μορφή»), κάτι που συνιστά ίσως ισχυρή ένδειξη της για χρόνια αμοιβαίας (οι διαδοχικές Αλγερινές κυβερνήσεις δεν ζήτησαν από τις αντίστοιχες Γαλλικές την κατασκευή μνημείων που να εμπεριέχουν εν σπέρματι τη μνήμη της Αλγερινής αντι-αποικιακής δράσης), αμηχανίας (που ήσαν βέβαια κυρίως Γαλλική) που προκαλούσε η αναμόχλευση του παρελθόντος. Και αν η συγκρότηση της μετα-αποικιακής Αλγερινής εθνικής ταυτότητας έλαβε χώρα πάνω σε «όσα μας έκαναν οι Γάλλοι» (παραφράζουμε τον Tony Judt), τότε, θα θέσουμε το εξής ερώτημα, δίχως οιαδήποτε διάθεση σχετικοποίησης: οι Αλγερινοί, ιστορικά, έχουν αναμετρηθεί με το «όσα κάναμε εμείς στους άλλους» και ιδίως στους Γάλλους και Γαλλόφωνους που διέμεναν για χρόνια στην Αλγερία. Βλέπε σχετικά, Αυγερίδης, Εμμανουήλ., ‘Ιστορικοποιώντας το βίωμα: από την ελληνική Αντίσταση στην ιστορία της:  (1945-1967), Διδακτορική Διατριβή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2019, Διαθέσιμη στο: Αυγερίδης Εμμανουήλ (2019 Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ)) Ιστορικοποιώντας το βίωμα: από την ελληνική Αντίσταση στην ιστορία της: (1945-1967) (ekt.gr) Βλέπε και, Traverso, Enzo., ‘Δια πυρός και σιδήρου. Περί του ευρωπαϊκού εμφυλίου πολέμου 1914-1945,’ Μετάφραση: Ευαγγέλου Γιάννης, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα, 2013, σελ. 107. Βλέπε επίσης, Judt, Tony., ‘The past is another country: Myth and memory in Postwar Europe,’ Theoria: A Journal of Social and Political Theory, Τεύχος 82, Reason, Theory and History, 1996, σελ. 42. Το επιβλητικό ταφικό μνημείο του Γάλλου στρατάρχη Michel Ney, που ήσαν ένας από τους στρατάρχες της Ναπολεόντειας Γαλλικής Αυτοκρατορίας, καθίσταται ενδεικτικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο, από τη μία πλευρά το δημόσιο  πρόσωπο (ο στρατάρχης Ney υπήρξε δημόσιο πρόσωπο για την εποχή του)  ‘αποκαθάρεται’ (με ιστορικούς-μνημονικούς όρους), από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίσθηκε στο παρελθόν (ο στρατάρχης συνελήφθη μετά την ήττα του Ναπολέοντα και των Γαλλικών δυνάμεων στο Βατερλό, τον Ιούνιο του 1815 και εκτελέσθηκε  μετά την παλινόρθωση του Οίκου των Βουρβόνων στην εξουσία), αναπροσδιοριζόμενος ως ‘ήρωας της Γαλλίας’ (κάτι που δεν συνέβη, για παράδειγμα στα καθ’ ημάς, με τους πολιτικούς και στρατιωτικούς που συνελήφθησαν, καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν ως ‘υπεύθυνοι’ για τη Μικρασιατική Καταστροφή, εκεί όπου η αίσθηση της ‘ενοχής’ έως της ‘προδοσίας’ τους αφέθηκε να αιωρείται ιστορικά και με διάφορους τρόπους), και, από την άλλη, του τρόπου με τον οποίο ο ίδιος καθίσταται τμήμα της εν ευρεία εννοία, Γαλλικής «δημόσιας ιστορίας» (public history), κατά τον όρο που εισήγαγε η L. Jordanova. To μεγάλου μεγέθους ταφικό μνημείο, του προσφέρει ‘ό,τι του στέρησαν’ και του ‘ό,τι του αναλογεί’ ιστορικά, εγγράφοντας μέσα σε ένα ιστορικό πλαίσιο που πρωτίστως επιθυμεί να ‘φαίνεται.’ Βλέπε σχετικά, Jordanova, L., ‘History in Practice,’ London & New York, Arnold-Oxford University Press, 2000.

[4] Βλέπε σχετικά, Αφουξενίδης, Αλέξανδρος., & Πετρίδης, Πέτρος., ΄’Άκρα Δεξιά και ψηφιακά μέσα: αισθητική, ακτιβισμός και λογοθετικά σχήματα,’ Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, Τεύχος 157, 2021, σελ. 15, Διαθέσιμο στο: Προβολή του Άκρα δεξιά και ψηφιακά μέσα: αισθητική, ακτιβισμός και λογοθετικά σχήματα (ekt.gr) Κατά τους δύο συγγραφείς, ένα παράδειγμα μίας τέτοιας «υβριδικής σημαίας» είναι η «νορβηγική+ πακιστανική σημαία», η κατασκευή και η χρήση της οποίας αναπαριστά σημειολογικά και αξιακά (και όχι γλωσσικά, εφόσον τα ερεθίσματα και οι συνειρμοί που μπορεί να επιφέρει η οπτική θέαση της «υβριδικής σημαίας» αρκούν), την ανα-διαμόρφωση της Νορβηγικής εθνικής ταυτότητας ως επίσης ‘υβριδικής’ καθότι αυτή έχει ‘αλλοιωθεί’ πολιτισμικά, γλωσσικά, αξιακά, από το πλήθος ‘μουσουλμάνων εισβολέων’ που έχουν εισέλθει στη χώρα. Κάτι παρόμοιο δεν παρατηρούμε στον εγχώριο εθνικιστικό αστερισμό και στις διάφορες οργανώσεις του (χρήση «υβριδικών σημαιών» δεν έκανε η νεοναζιστική οργάνωση της Χρυσής Αυγής, σε ένα λεπτό σημείο όπου τα σύμβολα που χρησιμοποιούσε ήσαν περισσότερο συμβατικά, με τα μέλη της οργάνωσης να κάνουν κατά κύριο λόγο χρήση ‘μανιφέστων’ και ‘μπροσούρων’/Δεν έχει πραγματοποιηθεί, μέχρι στιγμής, μία έρευνα που θα εστιάζει στο αν και σε ποιο βαθμό τα μέλη της οργάνωσης αξιοποιούσαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να επιτύχουν, τόσο την αύξηση της αναγνωρισιμότητας της οργάνωσης και μελών της, ανά περιοχή, όσο και την ενίσχυση της ελκτικότητας του πολιτικοϊδεολογικού λόγου της, μέσω της αλληλεπίδρασης με χρήστες μέσων κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook/Ενέχει θεωρητικό-επιστημολογικό ενδιαφέρον το να επισημάνουμε πως η Χρυσή Αυγή και η τότε ηγεσία της, δεν έσπευσαν να αξιοποιήσουν επικοινωνιακά και πολιτικά, την βίαιη επίθεση του Ηλία Κασιδιάρη στη βουλευτή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, Λιάνα Κανέλλη: Και αυτό γιατί ήσαν τόσο έντονος ο συμβολικός αντίκτυπος του χτυπήματος, και επίσης, τόσο έντονη η επιδραστικότητα του, επιδραστικότητα που προήλθε συνεπεία της επιτέλεσης του σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση, που κατέστησαν περιττή εκ των προτέρων οποιαδήποτε προσπάθεια επικοινωνιακής εκμετάλλευσης της βίαιης επίθεσης), ακόμη και στις πλέον πρόσφατες εκφάνσεις οργανώσεις του, οι οποίες διαθέτουν και περισσότερα τεχνολογικά μέσα στη διάθεση τους, αλλά, και με περισσότερες δυνατότητες από ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν, με αρκετά εκ των μελών του να έχουν επίσης επαρκείς τεχνολογικές δεξιότητες. Το γεγονός όμως πως η κοινωνική, πολιτική και εκλογική ισχυροποίηση της Χρυσής Αυγής συνέπεσε με μία ιστορική περίοδο όπου τα διάφορα τεχνολογικά μέσα δεν ήσαν ανεπτυγμένα όπως είναι σήμερα, δεν επηρέασε επί τα χείρω την εν συνόλω οργανωτική και πολιτική δραστηριοποίηση της οργάνωσης, καθώς και την ενισχυόμενη απήχηση του λόγου και των βίαιων πρακτικών της, οι οποίες δεν προσανατολίσθηκαν στρατηγικά στην άσκηση εν-σώματης βίας κατά πολιτικών προσώπων, τη εξαιρέσει ίσως της επίθεσης που δέχθηκε η Λιάνα Κανέλλη από τον Ηλία Κασιδιάρη που εκείνη την περίοδο ήσαν υποψήφιος βουλευτής της νεοναζιστικής οργάνωσης. Με την βίαιη επίθεση του (χαστούκια), πέτυχε να αυξήσει την αναγνωρισιμότητα και τη δημοφιλία του μεταξύ των δυνητικών εκλογέων της οργάνωσης, καθότι ο ίδιος προσελήφθη ως ‘τιμωρός’ που δεν ‘διστάζει να επιτεθεί σε μία επιφανή εκπρόσωπο του κατεστημένου των 300’ (εκτιμούμε, θεωρητικά-επιστημολογικά, πως ο Κασιδιάρης απέκτησε ιδιαίτερη απήχηση, μετά την επίθεση,  μεταξύ ατόμων και δυνητικών εκλογέων της Χρυσής Αυγής που ενστερνίζονταν εκείνη την εποχή, την αφοριστική  αρχή ‘όλοι είναι ίδιοι’, μεταξύ ατόμων με «αυταρχικές δομές προσωπικότητας» και, μεταξύ ατόμων που υιοθετούν έναν έμφυλο αποχρώσεων λόγο τύπου ‘οι γυναίκες ενίοτε, τα θέλουν τα χαστούκια τους’/Το ερώτημα όμως παραμένει: Πως προσέλαβαν την βίαιη επίθεση στη Λιάνα Κανέλλη άτομα νεότερων ηλικιών και ιδίως, άτομα που θα  ψήφιζαν για πρώτη φορά στις βουλευτικές εκλογές του Μαϊού του 2012; Προκύπτει κάποια ουσιώδης διαφοροποίηση ως προς την πρόσληψη της επίθεσης μεταξύ ατόμων που ανήκουν σε διαφορετικές ηλικίες; Η επίθεση συνετέλεσε στη διαμόρφωση ενός αυθόρμητου ‘κύματος’ συμπαράστασης και συμπάθειας προς τη Λιάνα Κανέλλη; Κρίνοντας εκ του εκλογικού αποτελέσματος, η βίαιη επίθεση που δέχθηκε και οι προεκτάσεις αυτής, προεκτάσεις πολιτικές και έμφυλες, δεν φάνηκε να επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό τη διαμόρφωση εκλογικής προτίμησης προς το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος), να δει ουσιαστικά την ασκούμενη βία και τον αντίκτυπο της να απορροφώντας μέσα σε ένα εντόνως συγκρουσιακό, κοινωνικά-πολιτικά περιβάλλον (οργανώσεις και φορείς της Αριστεράς δεν οργάνωσαν πολιτικές ‘εκστρατείες’ καταδίκης της επίθεσης), και, να καταστεί μέλος της πολιτικής ελίτ της Χρυσής Αυγής, όντας το πολιτικό πρόσωπο εκείνο που εντός Βουλής, κλήθηκε να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο. Βλέπε και την διεισδυτική και εμπεριστατωμένη επιστημονικά προσέγγιση της Engstrom για τη συγκρότηση και λειτουργία ομάδων της Άκρας Δεξιάς στο διαδίκτυο με τίτλο ‘The online  visual  group  formation  of  the  far  right:  A cognitive  historical case study of the British National Party.Public Journal of Semiotics,’ 6, 1, 2014, σελ. 1-21. Για τους «δεσπόζοντες» τύπους ψηφοφόρου της Χρυσής Αυγής, βλέπε και, Γεωργιάδου, Βασιλική., ‘Αντλώντας από τις δεξαµενές της Δεξιάς. Εκλογικά κάστρα και ψηφοφόροι της Χρυσής Αυγής,’ στο: Γεωργαράκης, Ν-Γ., & Δεμερτζής, Ν., (επιμ.), ‘Το Πολιτικό Πορτραίτο της Ελλάδας. Κρίση και αποδόμηση του πολιτικού,’ Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα, 2015. Για τις αντικοινοβουλευτικές τοποθετήσεις ψηφοφόρων της Χρυσής Αυγής (εδώ διακρίνουμε δύο επιμέρους υπο-κατηγορίες του αντικοινοβουλευτισμού μεταξύ εκλογέων της οργάνωσης: Η πρώτη κατηγορία αφορά την εναντίωση έως απόρριψη της Μεταπολιτευτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, η οποία εκλαμβάνεται ως ‘μήτρα του κακού’ που έχει ‘εκφυλισθεί’ σε ‘ολιγαρχία’, και, για άτομα που μπορεί να αναφέρονται στον εν ευρεία εννοία συντηρητικό χώρο, σε ‘Πασοκοκρατία,’  ενώ η δεύτερη την εναντίωση στις αρχές και στις αξίες που διέπουν τη δυτική, φιλελεύθερη δημοκρατία η οποία θεωρείται πολύ περισσότερο ‘ανεκτική’ από ό,τι απαιτείται σε διάφορους ‘παραβατικούς’ και σε ‘λαθρομετανάστες’/Στη δεύτερη περίπτωση, η εναντίωση στη δυτική, φιλελεύθερη δημοκρατία προκύπτει και ως απόρροια της αρνητικής πρόσληψης της μετανάστευσης/Εάν λάβουμε υπόψιν, θεωρητικά-επιστημολογικά, την πρώτη υπο-κατηγορία, θα θέσουμε στο προσκήνιο την ακόλουθη υπόθεση εργασίας: Ένας εκ των βασικών λόγων της μετακίνησης ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας προς την νεο-ναζιστική οργάνωση, ήσαν και η ενόχληση που τους προκάλεσε η αίσθηση πως η Νέα Δημοκρατία δεν ‘έκανε κυριολεκτικά τίποτα’ για να εμποδίσει την κοινωνική, πολιτική, πολιτισμική ‘επέλαση’ του ΠΑΣΟΚ/Στην ‘αντι-Πασοκική εκστρατεία’ της διετίας 2010-2012, η Χρυσή Αυγή και ψηφοφόροι της διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο), βλέπε τα σημαντικά ευρήματα της έρευνας των Γιάννη Ανδρέαδη, Ευτυχίας Τεπέρογλου & Θεόδωρου Χατζηπαντελή. Andreadis, I., & Chadjipadelis, T., & Teperoglou, E., ‘Hellenic voter study 2012: Questionnaire Hellenic voter study 2012,’ Ann-Arbor, Inter-university Consortium for political and social research, 2014.

[5] Τις τελευταίες ημέρες, αρκετή έμφαση δόθηκε στην αναφορά του Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας πως η γλωσσική έκφραση ‘Καλή Παναγιά’ που χρησιμοποιείται ευρύτερα πλέον, δεν ευσταθεί λεκτικά και θρησκευτικά, όντας κατά βάση γλωσσική επινόηση. Είναι αληθές και ορθό επιστημολογικά το ό,τι τέτοιου τύπου εκφράσεις αναπαράγονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πιο συγκεκριμένα, στο Facebook. Όμως, δεν προέκυψε ως το αποτέλεσμα της γλωσσικής αλληλεπίδρασης μεταξύ χρηστών του Facebook που μπορεί να ασπάζονται τις ίδιες αρχές και  να αποτελούν μέλη της ίδιας ομάδας, άποψη που κέρδισε έδαφος μεταξύ διαφόρων σχολιαστών που συγκρότησαν ‘ομάδες διαλόγου’ με αφορμή την δήλωση του Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας στην ιστοσελίδα της εφημερίδας ‘Πρώτο Θέμα.’  Αντιθέτως, η χρήση του Facebook, επίτρεψε στο να αποκτήσει μία έκφραση που ήδη χρησιμοποιούνταν μεταξύ χρηστών στον καθημερινό, προφορικό του λόγο, κοινό μεταξύ των χρηστών του Facebook (που μπορεί να μην είναι ‘φίλοι’ αλλά να ανήκουν στην ίδια ομάδα), συγκεκριμένο ή αλλιώς, στοχευμένο περιεχόμενο, με τους χρήστες ή ομιλητές, να «δεσμεύονται σε ένα επικοινωνιακό συμβόλαιο» (Charadeau), συμβόλαιο άτυπο αλλά υπαρκτό, με διακύβευμα την προώθηση της περαιτέρω χρήσης της (η γλωσσική έκφραση ‘Καλός Παράδεισος’ που επίσης χρησιμοποιείται εντός του Facebook ενταγμένη σε ιδιαίτερα κοινωνικά, θρησκευτικά, αξιακά συμφραζόμενα, μπορεί και αναδεικνύει το νοηματικό-σημασιολογικό της περιεχόμενο δια του κοινωνιο-γλωσσικού ευφημισμού: Δεν υπάρχει ‘καλός’ και ‘κακός’ παράδεισος και δεν υπονοείται κάποια τέτοια γλωσσικής-θρησκευτικής χροιάς διάκριση, όσο ανα-κατασκευάζεται υπόρρητα  η κόλαση ως ‘τόπος’ στον οποίο δεν ‘πρέπει να καταλήξει’ ο νεκρός/Η έκφραση αυτή, και ως έκφραση επιθυμίας ενός ατόμου, χρησιμοποιείται πλέον σε κηδείες και σε μνημόσυνα, συμπληρώνοντας και όχι αντικαθιστώντας, την έκφραση συλλυπητηρίων προς τους οικείους του θανόντος, με στόχο να μετριάσει την θλίψη και τον πόνο τους, δια της υπόμνησης πως ο νεκρός μπορεί να έχει ‘ευτυχή κατάληξη’). Ουσιαστικά, σε μία τέτοια περίπτωση, η «γλώσσα χρησιμοποιεί εμάς τόσο όσο εμείς οι ίδιοι χρησιμοποιούμε τη γλώσσα», σύμφωνα με την Lacoff, με τους χρήστες αυτής της έκφρασης (ο όρος ‘γαμοβάπτιση’ χρησιμοποιείται με μεγαλύτερη συχνότητα τα τελευταία χρόνια αποδίδοντας την ταυτόχρονη επιτέλεση του θρησκευτικού γάμου και της βάπτισης, αν και η χρήση του εντός του Facebook δεν είναι τόσο συχνή, λόγω του ό,τι ενέχει ένα περισσότερο πρακτικό περιεχόμενο, αποδεσμευμένη από βαθύτερα θρησκευτικά νοήματα που μπορεί να επηρεάσουν την καθημερινή ζωή του χρήστη/Η επέκταση της όμως, συνιστά αντανάκλαση και των μεταβολών που έχουν συντελεσθεί στο θεσμό του γάμου τα τελευταία χρόνια, με την ‘κοσμική-επικοινωνιακή-διασκεδαστική’ διάσταση να προστίθεται δίπλα στην παραδοσιακή θρησκευτική-τελετουργική/Εμείς, θα επιχειρήσουμε μία βαθύτερη ανάλυση, λέγοντας πως οι τελέσεις γάμων ιδίως κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών, παρέχουν την ευκαιρία σε άτομα που ανήκουν στην αποκαλούμενη γενιά του ‘brain drain’ και έχουν έρθει στην Ελλάδα για διακοπές, να επικοινωνήσουν και να διεπιδράσουν μεταξύ τους καθώς και με φίλους που παρέμειναν στην Ελλάδα, ανταλλάσσοντας τις εμπειρίες τους), ανεξαρτήτως του αν ο όρος ευσταθεί γλωσσικά και θρησκειολογικά (δεν είναι ζητούμενο της ανάλυσης μα εξετάσει κατά πόσο είναι ορθή η έκφραση αυτή), να αισθάνονται, επικαλούμενοι διαρκώς την φράση (η χρήση της δεν σχετίζεται μόνο με την εορτή του Δεκαπενταύγουστου), πως με αυτόν τον τρόπο μπορούν να είναι ‘καλοί χριστιανοί’, να αισθάνονται ανακούφιση διαμορφώνοντας την πεποίθηση πως η Παναγία θα ‘είναι διαρκώς δίπλα τους’ και θα τους ‘στηρίζει στις δυσκολίες της καθημερινής ζωής,’ να θεωρούν πως εκλαϊκεύουν περαιτέρω τη μορφή της (άλλωστε, η επινόηση της έκφρασης εκκινεί από την αντίληψη πως η Παναγία είναι ο καθημερινός ‘προστάτης’ και ‘αρωγός’ και κατατρεγμένων, όντας η ‘μητέρα όλων’), καθιστώντας την ‘αρωγό’ στις δυσκολίες και στα προβλήματα (δεν συνοδεύει κάποιο ποίημα την χρήση της έκφρασης), να πιστεύουν πως έτσι μπορούν να αποσπάσουν την εύνοια και την εκτίμηση του συνομιλητή τους. Βλέπε σχετικά, Charadeau, P., ‘A communicative conception of discourse,’ Discourse Studies, 4, 3, 2022. Και, Lacoff, R., ‘Language and Woman’s place,’ New York, Harper & Row, 1975. Ο γλωσσικός όρος ‘Καλή Παναγιά’ δεν χρησιμοποιείται στον δημοσιογραφικό λόγο, έντυπο και ηλεκτρονικό. Στη φράση αυτή, δεν ενσκήπτει κάποια «οπισθοβαρή» τάση της γλώσσας, κατά τον MacKridge, ακριβώς διότι η έμφαση δίδεται στη λέξη ‘Παναγιά’ (και όχι Παναγία, κάτι που συνιστά απόδειξη προφορικής και αρκούντως εκλαϊκευμένης χρήσης της γλώσσας), η οποία εμπεριέχει και αναδεικνύει στην επιφάνεια το ‘Καλή.’ Τότε σχηματίζεται ένα γλωσσικό ισοδύναμο του ‘καλή ευκολία’, ‘έχε δύναμη,’ ‘έχει την Παναγία και ακόμη, την Καλή Παναγία’ στο πλευρό σου.’ Η χρήση της έκφρασης καθίσταται ευρεία και δεν απευθύνεται προς ειδικές κατηγορίες του πληθυσμού. Βλέπε και, MacKridge, P., ‘The Modern Greek Language: A  descriptive analysis of Standard Modern Greek,’ Oxford, Oxford University Press, 1985. Και, Χρήστου, Μαριάννα., ‘Η έννοια των γλωσσικών επιλογών στην παραγωγή γραπτής ομιλίας (κειμένου),’ Διδακτορική Διατριβή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2007, σελ.287, Διαθέσιμη στο: Διατριβή: Η έννοια των γλωσσικών επιλογών στην παραγωγή γραπτής ομιλίας (κειμένου) – Κωδικός: 14650 (ekt.gr)

[6] Παρά την ένταση που προέκυψε στις διμερείς σχέσεις μεταξύ της Αλγερίας και της Γαλλίας, οι δύο πρόεδροι (και βασικά, ο Γάλλος πρόεδρος), Αμπντελματζίντ Τεμπούν (η Αλγερία μετά την απόκτηση της ανεξαρτησίας της, εκτέθηκε περισσότερο ελεύθερο και απενοχοποιημένα στα Αραβικά γλωσσικά και πολιτισμικά νάματα) και Εμμανουέλ Μακρόν, δεν έπεσαν στην παγίδα των «ανταγωνιστικών καθεστώτων λόγου», μεταφέροντας την διπλωματική (και όχι οικονομική) αντιπαράθεση, στη δημόσια σφαίρα. Ένα παράδειγμα χρήσης «ανταγωνιστικών καθεστώτων λόγου», μας το προσφέρουν οι έριδες μεταξύ των ομάδων της Καλαμάτας και του Παναιγιάλειου σχετικά με το ποιο ομάδα δικαιούται να φέρει το προσωνύμιο ‘Μαύρη Θύελλα.’ Κάτοικοι των δύο πόλεων και μέλη ‘οπαδικών κοινοτήτων,’ επενδύουν συμβολικούς, γλωσσικούς όσο και ιστορικούς πόρους προς την κατεύθυνση χρήση «ανταγωνιστικών καθεστώτων λόγου», θεωρώντας, οι μεν φίλαθλοι και οπαδοί του Παναιγιάλειου πως η ομάδα τους ‘δικαιωματικά’ φέρει το προσωνύμιο ‘Μαύρη Θύελλα’ από την στιγμή που αυτό την συνοδεύει από την ίδρυση της, με την Καλαμάτα να ιδρύεται μεταγενέστερα και να οικειοποιείται γλωσσικά ‘κάτι που δεν της ανήκει’ και δεν της ‘παρείχε’ ως ‘δάνειο’ η ομάδα του Παναιγιάλειο και οι δε φίλαθλοι και οπαδοί της Καλαμάτας πως παρά το ό,τι η ομάδα από το Αίγιο όντως φέρει εξ αρχής το προσωνύμιο ‘Μαύρη Θύελλα’ (η παραδοχή αυτή έχει συμβάλλει στην άμβλυνση της έντασης η οποία όμως, δεν αφορά το σύνολο των κατοίκων των δύο πόλεων που δεν βρίσκουν λόγο να ασχοληθούν με το θέμα), ήσαν η ομάδα της Καλαμάτας αυτή που το απέκτησε με την ποδοσφαιρική της αξία στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970 (άρα, για τους φιλάθλους και οπαδούς της Καλαμάτας το προσωνύμιο δεν έχει καταστεί οικειοποιούμενο και δεν έχει ‘κλαπεί’ από τον Παναιγιάλειο, αλλά προέκυψε φυσικά, ως απόρροια του τρόπου με τον οποίο η ομάδα ‘σάρωνε’ τους αντιπάλους της), ταυτιζόμενη έκτοτε μαζί του με τέτοιον τρόπο ώστε Καλαμάτα και ‘Μαύρη Θύελλα’ να σημαίνουν το ίδιο πράγμα και να ‘είναι ένα και αυτό.’ Οι έριδες και συνακόλουθα, η χρήση «ανταγωνιστικών καθεστώτων λόγου» απέκτησαν δυναμικά κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας, βοηθούσας και της δημοφιλίας που απέκτησε ο Καλαματιανός αθλητικογράφος Σωτήρης Γεωργούντζος, για τον οποίο δεν υπάρχει απλά ομάδα Καλαμάτα, αλλά, πρωταρχικά, υπάρχει ‘η Μαύρη Θύελλα’, κάτι που ενόχλησε σφόδρα φιλάθλους του Παναιγιάλειου. Βέβαια, φρονούμε πως χρήση του συγκεκριμένου μεταφορικού προσωνύμιου μπορεί να γίνει από τις ‘οπαδικές κοινότητες’ και των δύο ομάδων (στον ύμνο της Καλαμάτας, το ‘Μαύρη Θύελλα’ μετασχηματίζεται σε ‘θυελλάρα’ φανερώνοντας το πόσο άνετα νιώθουν στην Καλαμάτα με αυτό το προσωνύμιο για το οποίο θεωρούν πως τους ‘εκφράζει πλήρως’ αποκρούοντας έτσι τα εδραζόμενα στην ιστορία επιχειρήματα της άλλης πλευράς), από την στιγμή όπου τα επιχειρήματα και των δύο πλευρών είναι ισχυρά, αν και το προσωνύμιο, εάν ιδωθεί θεωρητικά-επιστημολογικά υπό το πρίσμα της ποδοσφαιρικής ιστορίας των δύο ομάδων, εγγράφει εντός του ‘ίχνη υπερβολής’, όπως ‘ίχνη υπερβολής’ και ενός γλωσσικού πλεονασμού φέρει και το προσωνύμιο ‘Βασίλισσα του Βορρά’ για την ομάδα της Βέροιας. Βλέπε σχετικά, Τραμπουλής, Θεόφιλος., ‘Ο κατοπτρικός λογοκριτής,’ στο: Πετσίνη, Πηνελόπη., & Χριστόπουλος, Δημήτρης., (επιμ.), ‘Η λογοκρισία στην Ελλάδα,’ Ίδρυμα Rosa Luxemburg, Αθήνα, 2016, σελ. 277, Διαθέσιμο στο: logokrisies.pdf (rosalux.gr)

[7] Κάποιοι παράγοντες για την Αλγερινή δυσαρέσκεια απέναντι στη Γαλλία, είναι οι κάτωθι: Πρώτον, πηγή βασικής έως σημαντικής δυσαρέσκειας αποτέλεσε η χάραξη και εφαρμογή της Γαλλικής περιφερειακής πολιτικής στην περιοχή της Βόρειας Αφρικής και ιδίως στη Λιβύη. Η Αλγερινή κυβέρνηση θεώρησε πως η Γαλλική δραστηριοποίηση στη Λιβύη ήσαν βεβιασμένη και άτσαλη (στην πραγματικότητα, συνέβη το εντελώς αντίθετο), με αποτέλεσμα το να δημιουργηθούν περισσότερα προβλήματα από αυτά που επεδίωκε να επιλύσει η Γαλλία με τη δραστηριοποίηση της. Προβλήματα που πλέον αφορούν και την ίδια.  Στο ίδιο ‘κάδρο’ της επίρριψης ευθυνών συμπεριλαμβάνει και την Ιταλία αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεύτερη πηγή δυσαρέσκειας, ήσαν η Γαλλική στάση στην πρόσφατη διπλωματική αντιπαράθεση μεταξύ Αλγερίας και Ισπανίας (η Γαλλία διατηρεί πολυποίκιλους δεσμούς με την Ισπανία τους οποίους δεν είναι διατεθειμένοι να ‘θυσιάσει’). Η Αλγερινή κυβέρνηση θεώρησε πως η Γαλλική σιωπή υπήρξε τεκμήριο της υποστήριξης προς την Ισπανία και όχι προς την ίδια, φοβούμενη πως κάτι τέτοιο μπορεί να αποτελέσει προμήνυμα για μία πιθανή, από την πλευρά της Γαλλίας, αναγνώριση πως η περιοχή της Δυτικής Σαχάρας ανήκει στο Μαρόκο. Τρίτον, η Αλγερινή δυσαρέσκεια προέκυψε ως απότοκο των δηλώσεων του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν για το Ισραήλ και για τον αντισημιτισμό. Ο Γάλλος πρόεδρος, ορθώς,  δήλωσε πως η μη αναγνώριση της ύπαρξης του Ισραήλ συνιστά αντισημιτική ενέργεια (με αυτή του τη δήλωση, ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας διεύρυνε τις προϋποθέσεις ένταξης στην κατηγορία του αντισημιτισμού), κάτι που ενόχλησε σφόδρα την κυβέρνηση της Αλγερίας (και Αλγερινά κόμματα), από την στιγμή όπου η ίδια δεν έχει προβεί στην αναγνώριση του Ισραήλ (την ίδια στάση ενστερνίζονταν και το καθεστώς του πρώην προέδρου της χώρας Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα). Η Αλγερινή κυβέρνηση εκτίμησε πως η Γαλλία, μέσω των δηλώσεων του Γάλλου προέδρου (το Αλγερινό καθεστώς επενδύει στον αντισημιτισμό ιστορικά), στρέφεται ολοκληρωτικά υπέρ του Ισραήλ (χρήζει θεωρητικής-επιστημολογικής επισήμανσης το ό,τι η Αλγερία και η Τουρκία δεν ήρθαν εγγύτερα διπλωματικά, ως αποτέλεσμα της υποστήριξης τους στην Παλαιστινιακή υπόθεση), ‘αποστρέφοντας το βλέμμα’ της από τις ‘βιαιοπραγίες’ που διαπράττει το ‘Ισραήλ καθημερινά’ στα Παλαιστινιακά εδάφη. Και η τέταρτη πηγή, μπορεί να συνδεθεί με την διαρκή ιστορική αξίωση των Αλγερινών: Το να κάνει δηλαδή πολύ περισσότερα η Γαλλική κυβέρνηση για την αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης και για την έμπρακτη αναγνώριση της ιστορικής της ‘ευθύνης’ απέναντι στην Αλγερία. Αυτοί οι τέσσερις παράγοντες συγκροτούν το πλέγμα της Αλγερινής δυσαρέσκειας, με το πλέγμα αυτό να συμβάλλει στο να μείνουν οι Γαλλο-Αλγερινές διμερείς σχέσεις καθηλωμένες την τελευταία διετία, ακόμη και μετά από την παραίτηση από την προεδρία του επί μακρόν προέδρου της χώρας Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα. Όσον αφορά αυτή καθαυτή τη διαχείριση της ιστορικής μνήμης στη Γαλλία, θα υπογραμμίσουμε πως δεν ισχύει απόλυτα η ρήση του Peter Burke περί της ύπαρξης ενός «έντονου λαϊκού ενδιαφέροντος για τις ιστορικές μνήμες». Αυτό που προκύπτει, είναι η ύπαρξη ενός μεγαλύτερου ενδιαφέροντος για την ιστορική μνήμη και τις προεκτάσεις της, από πολιτικά κόμματα (η αμηχανία ως προς τη διαπραγμάτευση της ιστορικής μνήμης που σχετίζεται με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη συγκρότηση του καθεστώτος του Βισύ, ήσαν σαφώς μεγαλύτερη από την αμηχανία και τις αποσιωπήσεις που προκάλεσε η Γαλλική αποικιοκρατική παρουσία στην Αλγερία καθώς και η οκταετής σύγκρουση των Γαλλικών Ενόπλων Δυνάμεων με έναν αστερισμό Αλγερινών αντι-αποικιακών οργανώσεων οι οποίες στόχευαν στην απόκτηση της πλήρους ανεξαρτησίας εξ αρχής και όχι σταδιακά) που φέρουν και Αριστερό πολιτικοϊδεολογικό πρόσημο, και τα οποία διεκδικούν (το ζήτημα της ιστορικής ή αλλιώς, της «αποικιακής μνήμης», σύμφωνα με την Fiona Barclay, δεν διαδραμάτισε κάποιον ιδιαίτερο ρόλο κατά την προεκλογική εκστρατεία τόσο για τις Γαλλικές προεδρικές εκλογές, όσο και για τις βουλευτικές που διεξήχθησαν τον περασμένο Ιούνιο), συντασσόμενα με τις Αλγερινές μνημονικές διεκδικήσεις, το να αναγνωρίσει επίσημα το Γαλλικό κράτος το ό,τι οι ‘βίαιες’ αποικιακές ενέργειες στην Αλγερία δεν ήσαν μία ‘άτυχη στιγμή’ της Γαλλικής ιστορία, αλλά, αντιθέτως, η κορωνίδα του Γαλλικού αποικιοκρατικού συστήματος διακυβέρνησης.’ Όπως γράφει σχετικά ο Tzvetan Todorov, σήμερα, «γίνονται αντικείμενο ύψιστης φροντίδας και εξύμνησης τα θύματα και όχι οι ήρωες του παρελθόντος: οι αδικίες που υπέστη κανείς βαραίνουν περισσότερο από τα κατορθώματα που πέτυχε». Δύναται να ειπωθεί πως η ιστορική-μνημονική ‘εκστρατεία’ που εκκίνησε ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν με βασικό ζητούμενο την υπονόμευση του καθεστώτος των αποσιωπήσεων και των ιστορικών παρερμηνειών σχετικά με το Γαλλικό αποικιακό παρελθόν, διευκολύνθηκε και στο να εκκινήσει και στο να προχωρήσει, από τις διακηρύξεις του πρώην προέδρου Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος «ανήγαγε σε κεντρικούς άξονες της επίσημης πολιτικής αναφορικά με την ιστορική μνήμη: α) την κεντρική σημασία της Εθνικής αντίστασης και του ολοκαυτώματος και β) την άμβλυνση των τριβών που εξακολουθούν να προκαλούν στην κοινή γνώμη τόσο το δουλεμπόριο, η αποικιοκρατία και η μετανάστευση, όσο και η στάση μονάδων του γαλλικού στρατού κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο». Αν και ο Εμμανουέλ Μακρόν, εστιάζει περισσότερο στην περίπτωση της αποικιοκρατίας παρά στις μνήμες που αναδύονται και αναπαράγονται από τη συμμετοχή της Γαλλίας στον Α’ και στον ‘Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μάλιστα, σε ό,τι έχει να κάνει με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η διαπραγμάτευση της ιστορικής μνήμης καθίσταται περισσότερο οριοθετημένη σε σημεία της, παρά την ύπαρξη εντάσεων ως προς το καθεστώς του Βισύ και την φόνευση του Εβραϊκού πληθυσμού της χώρας, όπως αποδεικνύουν οι χρήσεις που αποκτά το Αμερικανικό στρατιωτικό κοιμητήριο στη Νορμανδία, στο οποίο είναι θαμμένοι Αμερικανοί στρατιώτες που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των μαχών που ακολούθησαν την απόβαση των συμμαχικών δυνάμεων στη Νορμανδία στα 1944, εκεί όπου παράγεται το είδος μνήμης που θα προσδιορίσουμε θεωρητικά-επιστημολογικά, ως ‘θετική μνήμη’ (εδώ προστίθεται και ο παράγοντας που ακούει στο όνομα ‘Γαλλική αντίσταση’),  η οποία για κάποιο χρονικό διάστημα επισκίαζε το συλλογικό ‘τραύμα’ της γρήγορης κατάληψης της Γαλλίας από τις Ναζιστικές δυνάμεις, το επίσης συλλογικό ‘τραύμα’ του Βισύ, καθώς και τη συνεργασία με τις αρχές Κατοχής. Βλέπε σχετικά, Todorov, Tzvetan., ‘Ο φόβος των βαρβάρων. Πέρα από τη σύγκρουση των πολιτισμών,’ Μετάφραση: Καράμπελας Γιώργος, Εκδόσεις Πόλις, Αθήνα, 2009, σελ. 110. Και, Burke, Peter., ‘Τι είναι πολιτισμική ιστορία;’ Εισαγωγή-Μετάφραση: Σηφακάκης, Σπύρος, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα, 2009. Για μία αρκούντως συμπυκνωμένη προσέγγιση της πολυκύμαντης διαδρομής που ακολουθεί η ιστορική μνήμη στη Γαλλία, βλέπε και, Κόκκινος, Γιώργος., ‘Η παθογένεια των νόμων της ιστορικής μνήμης στη Γαλλία,’ Περιοδικό Μνήμων, σελ. 285-313, Διαθέσιμο στο: Προβολή του Η παθογένεια των νόμων της ιστορικής μνήμης στη Γαλλία (ekt.gr) Eίμαστε θιασώτες μίας περισσότερο ολιστικής προσέγγισης της ιστορίας και της ιστορικής μνήμης, η οποία εκφεύγει του διχοτομικού και απλοϊκού σχήματος ‘θύτες-θύματα.’

[8] Λαμβάνοντας το νήμα από την τελευταία παράγραφο της προηγούμενης υποσημείωσης, θα θέσουμε το εξής ερώτημα: Οι Αλγερινές αρχές, ιστορικά, μετά την επίτευξη του στόχου της πλήρους ανεξαρτησίας (η συμβολή του στρατηγού και προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Σαρλ Ντε Γκολ ήσαν ιδιαιτέρως σημαντική, με τον ίδιο να προτάσσει τη διασφάλιση της κοινωνικής-πολιτικής ομαλότητας από την πάση θυσία διατήρηση υπό τον Γαλλικό έλεγχο της πλέον σημαντικής εκ των Γαλλικών αποικιών), έχουν αναμετρηθεί με το ενδεχόμενο να έχουν επηρεαστεί πολύ περισσότερο από όσο νομίζουν από τα προτάγματα της Γαλλικής Επανάστασης και από την εν γένει Γαλλική εξεγερσιακή κουλτούρα, εάν υποθέσουμε πως υπάρχει μία τέτοια κουλτούρα; Η ιστορική πραγματικότητα αποδεικνύει πολύ πιο πολυπρισματική και σύνθετη από τους γενεαλογικούς μύθους και τις θυματοποιητικές προσεγγίσεις, έτσι όπως αναπτύσσονται σε διάφορες χώρες, μεταξύ αυτών και η Αλγερία, με μία διόλου ευκαταφρόνητη μερίδα της πολιτικής τάξης της χώρας να βλέπει μονοσήμαντα ‘αποκλεισμούς’ και ‘εκμετάλλευση’ εκεί όπου προκύπτει γόνιμη αλληλεπίδραση σε μία σειρά από τομείς. Οφείλουμε να κινηθούμε πέραν των συμβάσεων της πολιτικής ορθότητας, η οποία μπορεί και να περιορίσει θεωρητικά-γνωσιακά το περιεχόμενο της έρευνας, με αποτέλεσμα αυτή να καταστεί ‘φτωχή’, αλλά και να αυτο-λογοκρίνει τον ερευνητή, θέτοντας του προσκόμματα εν τη γενέσει της έρευνας του, υπό τον άρρητο φόβο πως κάτι που μπορεί να ειπωθεί (και εν τέλει αποφεύγει να το πει ή να το γράψει), μπορεί να δυσαρεστήσει ομάδες του πληθυσμού. Έτσι κερδίζει μία θέση στο ‘βάθρο των αρεστών’ αλλά χάνει σε επιστημοσύνη.   Ο Παναγιώτης Φωτέας, προσφέρει μία ευρύτερη κατόπτευση του φαινομένου του ‘Γκωλισμού’ που πόρρω απέχει βέβαια από το να θεωρείται ολοκληρωμένη πολιτική ιδεολογία, των όρων συγκρότησης και των βασικότερων χαρακτηριστικών του (η συμμετοχή του στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με έναν ιδιαίτερο τρόπο, υπενθύμιζε σε πολλούς Γάλλους πως ήσαν αρκετοί όσοι τελικά ‘αντιστάθηκαν στον κατακτητή’, με τον ίδιο να αντιπαρατίθεται μνημονικά, πολιτικά και συμβολικά με τον στρατάρχη Πετέν, που, εν αντιθέσει με τον Ντε Γκολ που ‘ενσάρκωσε’ το πνεύμα της αντίστασης, υπήρξε η επιτομή της έννοιας της ‘ντροπής’/Κοντολογίς, η δεσπόζουσα παρουσία του στρατηγού στην κεντρική πολιτική σκηνή της χώρας, μεταπολεμικά, έκανε πολλούς Γάλλους να αισθάνονται μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και λιγότερη ‘ντροπή’ για τα τεκταινόμενα που έλαβαν χώρα στη Γαλλία την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ), σε μία παλαιά διδακτορική διατριβή που μπορεί να λειτουργήσει ως απαραίτητη εισαγωγή στη μελέτη της πολιτικής του πορείας και της προσωπικότητας του. Βλέπε σχετικά, Φωτέας, Παναγιώτης., ‘Ο Γκωλισμός και η Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία. Συμβολή εις την Συνταγματικήν και Πολιτικήν Ιστορίαν της Νεωτέρας Γαλλίας και Ευρώπης,’ Διδακτορική Διατριβή, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 1973, Διαθέσιμη στο: Διατριβή: Ο ΓΚΩΛΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΠΕΜΠΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΕΙΣ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗΝ ΚΑΙΠΟΛΙΤΙΚΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑΝ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗΣ – Κωδικός: 3603 (ekt.gr) Για το επίμαχο ζήτημα της συνεργασίας τμήματος του ντόπιου πληθυσμού με τις Ναζιστικές-Εθνικοσοσιαλιστικές Αρχές Κατοχής (το ζήτημα του δοσιλογισμού εν Ελλάδι, δεν έχει απασχολήσει ιδιαίτερα τον ποιητικό λόγο της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου, τη εξαιρέσει ίσως του Μανώλη Αναγνωστάκη), βλέπε και, Burrin, Phillipe., ‘La France a l’ heure allemande: 1940-1944,’ Paris, Seuil, 1945.  Επιστρέφοντας στα του ποιητικού λόγου, θα πούμε πως η περίοδο της Κατοχής και της Αντίστασης δεν ενσωματώνεται στον ποιητικό λόγο του Σταύρου Βαβούρη, που μοιάζει, όχι μόνο να αποστασιοποιείται από μία περίοδο που έζησε, αλλά, και να αποποιείται την κληρονομιά της. Μέσα σε ένα τέτοιο ποιητικό περιβάλλον, προφανώς και ο δοσιλογισμός ως κοινωνικό, πολιτικό αλλά και πολιτισμικό φαινόμενο, δεν βρίσκει θέση. Βλέπε σχετικά, Σταύρος Βαβούρης. Επανακάμπτοντας στην κριτική από τη χαραυγή των ποιητικών σκιρτημάτων κι εβδομήντα χρόνια μετά,’ Επιμέλεια-Πρόλογος: Οικονομοπούλου Βάσω, Εκδόσεις Ρώμη, Θεσσαλονίκη, 2022.

[9] Δεν θεωρούμε πως η προσπάθεια επαναπροσέγγισης μεταξύ Αλγερίας και Γαλλίας, σχετίζεται ή αλλιώς, διαφορετικά ειπωμένο, έχει επηρεασθεί από την πρόσφατη σύγκλιση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Στη δε περιοχή της Βόρειας Αφρικής δεν προκύπτουν ανταγωνιστικά δίπολα τύπου Αλγερία-Γαλλία και Μαρόκο-Ισπανία, όπως επίσης και κάποιος Αραβικός άξονας μεταξύ Αιγύπτου, Αλγερίας, Τυνησίας και Μαρόκου. Οι διαφορετικές στρατηγικές ανάμεσα στις προαναφερόμενες χώρες (που διατηρούν διπλωματικές-πολιτικές σχέσεις), δεν επιτρέπουν τη διαμόρφωση ενός τέτοιου άξονα, εξέλιξη η οποία εν τοις πράγμασι παρέχει στη Γαλλία τη δυνατότητα να επιχειρήσει να συσφίξει τις σχέσεις της με αυτές τις χώρες με τον τρόπο που γνωρίζει καλύτερα: Προσεγγίζοντας τες μεμονωμένα. Μεταξύ αυτών των χωρών, ήσαν η Τυνησία αυτή που αντιμετώπισε ευνοϊκά την μη Γαλλική εμπλοκή στα γεγονότα κοινωνικής-πολιτικής διαμαρτυρίας του 2010-2011, με την Γαλλική στρατιωτική συμμετοχή στην απόπειρα ανατροπής του Μουάμαρ Καντάφι (αλλαγή καθεστώτος), να μην διαταράσσει το θετικό κλίμα στις διμερείς σχέσεις.

[10] Αν μη τι άλλο, η ανακάλυψη (απαιτούνται βέβαια επιπλέον μελέτες ώστε να μπορέσουμε να τεκμηριώσουμε την διαμορφωθείσα υπόθεση εργασίας), πως τα οστά των Γάλλων, Βρετανών και Πρώσων πεσόντων στη μάχη του Βατερλό, χρησιμοποιήθηκαν ως πρώτη ύλη για την παρασκευή ζάχαρης από Βελγικά παρασκευαστήρια (ας επιχειρήσουμε, θεωρητικά-επιστημολογικά, να προσεγγίσουμε την μείζονα αναντιστοιχία που προκύπτει: Τα οστά των νεκρών στρατιωτών μίας εκ των πλέον σημαντικών μαχών της περιόδου των Ναπολεόντειων πολέμων, απεκδυόμενα από  το ιστορικό του φορτίο, χρησιμοποιήθηκαν για κάτι ευτελές, όπως είναι η παρασκευή ζάχαρης), συσχετίζει τη μάχη και τους πρωταγωνιστές της με την είσοδο του Βελγίου στην εποχή της καπιταλιστικής ανάπτυξης και της μαζικής παραγωγής που τη συνοδεύει. οι Γαλλικές αρχές δεν έσπευσαν να σχολιάσουν το εύρημα, δείγμα και αυτό του ό,τι η ιστορική μνήμη της Μάχης του Βατερλό δεν διεκδικείται και δεν καθίσταται τμήμα της διαρκώς υπό διαμόρφωσης «δημόσιας ιστορίας» της χώρας, εν αντιθέσει με ό,τι συμβαίνει στη Μεγάλη Βρετανία, η οποία ‘μνημειοποίησε’ τη μνήμη της μάχης και την στρατιωτική της νίκη.

[11] Αντλώντας στοιχεία από την τυπολογική προσέγγιση του Γιάννη Καραγιάννη και της Μανίνας Κακεπάκη, θα υποστηρίξουμε πως ο Εμμανουέλ Μακρόν δεν εμπίπτει στην κατηγορία του ‘στρατηγικού’ πολιτικού παίκτη ή αντίστοιχα, του πολιτικού «καριέρας» (του «καριερίστα», για να είμαστε και συμβατοί θεωρητικά με τον όρο που χρησιμοποιούν οι δύο συγγραφείς της μελέτης, ο οποίος είτε μεταπήδησε στην Γαλλική πολιτική σκηνή μετά την θητεία του στο Ευρωκοινοβούλιο είτε δεν έπραξε κάτι τέτοιο. Πολύ απλά, αυτό το στοιχείο εξέλιπε, με τον Εμμανουέλ Μακρόν να μην επιλέγει το δρόμο της Ευρωβουλής προκειμένου να αποκτήσει αναγνωρισιμότητα, συγκεκριμένη πολιτικοϊδεολογική ταυτότητα και τις προϋποθέσεις ώστε να καταστεί τμήμα της Γαλλικής πολιτικής ελίτ (παρά την προσπάθεια του, ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, δεν κατάφερε να καταστεί μέλος της Γαλλικής πολιτικής ελίτ). Η ένταξη του στη Γαλλική πολιτική ελίτ, συνιστά άθροισμα παραγόντων όπως είναι η εκμετάλλευση των δεδομένων που προέκυπταν ανά κοινωνικοπολιτική συγκυρία, το υψηλό εκπαιδευτικό και διανοητικό του κεφάλαιο (δεν γνωρίζουμε πολλούς Γάλλους πολιτικούς που  έχουν θητεύσει στο πλευρό του ιστορικού Πωλ Ρικέρ) η θητεία του στο Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα και η διαμόρφωση από μέλη του κόμματος, της αντίληψης πως είναι ο πολιτικός εκείνος που μπορεί να ‘ταράξει τα ύδατα’ μέσα σε ένα ‘απαρχαιωμένο’ οργανωτικά και πολιτικά, κόμμα όπως ήσαν το Σοσιαλιστικό κόμμα (αυτή η αντίληψη τον βοήθησε  να αποκτήσει τις κατάλληλες πολιτικές συμμαχίες, με το μη συγκρουσιακό  Σοσιαλφιλελεύθερο προφίλ που απέκτησε να συνδράμει στην προσπάθεια του να αποδεσμευθεί οργανωτικά-πολιτικά  από το Γαλλικό Σοσιαλιστικό κόμμα, κίνηση που έλαβε χώρα το 2015), το έντονο φιλο-ευρωπαϊκό του πρόσημο,  ευδιάκριτο σε στιγμές κρίσεων (έξοδος της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση), το οποίο είναι αρκετά πιο πάνω από τον Γαλλικό μέσο όρο, το προφίλ του κοσμοπολίτη πολιτικού που έχει πλάσει σταδιακά (ακόμη και η επάρκεια του στη χρήση της Αγγλικής γλώσσας, συνιστά δείγμα κοσμοπολιτισμού, με τον ίδιο ως πρόεδρο πλέον, να κομίζει μία τελείως διαφορετική αντίληψη από τους προκατόχους του, καθότι δεν διστάζει να μιλήσει στα Αγγλικά, όποτε απαιτείται), η αποφυγή της παγίδας της πολιτικής ορθότητας και του πολιτικού κόστους, στοιχείο που τον διαφοροποίησε από βουλευτές και υπουργούς του Σοσιαλιστικού και του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, και, επίσης, η σχετικά άνετη επανεκλογή του για μία δεύτερη προεδρική θητεία. Σε μία εποχή κρίσης πολιτικής εκπροσώπησης, το ό,τι ο Εμμανουέλ Μακρόν δεν υπήρξε συνειδητός «κομματικός στρατιώτης» κανενός πολιτικού κόμματος, όσο ένας μεταρρυθμιστής πολιτικός που δεν εκπροσωπεί τις παλαιότερες γενεές Γάλλων πολιτικών, αλλά συμβολίζει την είσοδο των νεότερων γενεών στην πολιτική σκηνή και κυρίως την κατάληψη από αυτή, θέσεων εξουσίας,  εκτιμήθηκε δεόντως, με τον ίδιο πλέον, εκτός από το επιφανέστερο μέλος της Γαλλικής πολιτικής ελίτ, έχει μετεξελιχθεί σε πολιτικό καριέρας, κάτι που διεφάνη από την στιγμή όπου επελέγη για τη θέση του υπουργού Οικονομικών το 2014. Βλέπε σχετικά, Kakepaki, Manina., & Karayiannis, Giannis., ‘Ticket to Brussels. One-way or Return? Profiles and typology of Greek MEPs, 1981-2019,’ Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 157, 2021, σελ. 171, Διαθέσιμο στο: Προβολή του Ticket to Brussels. One-way or Return? Profiles and typology of Greek MEPs, 1981-2019 (ekt.gr)

[12] Συνυπολογίζουμε δραστικά στην ανάλυση μας, την προειδοποίηση της ιστορικού Μαρίας Ρεπούση: «Ο σύγχρονος κόσμος και οι πόλεμοι Ιστορίας που διεξάγονται αναδεικνύουν πολλές και ισχυρές λογοκριτικές εστίες και πολλούς τρόπους άσκησης λογοκρισίας». Βλέπε σχετικά, Ρεπούση, Μαρία., ‘Τα οριζόντια πολιτικά ρεύματα συμμόρφωσης στην πολιτική ορθότητα,’ στο: Πετσίνη, Πηνελόπη., & Χριστόπουλος, Δημήτρης., (επιμ.), ‘Η λογοκρισία στην Ελλάδα…ό.π., σελ. 241-242.

[13] Για τη διαμόρφωση της μεταναστευτικής πολιτικής στην Γαλλία, ιστορικά (οι νεότερης γενεάς Αλγερινοί μπορεί να έχουν περισσότερο Γαλλική εθνική συνείδηση, μεγαλώνοντας και δρώντας μέσα σε ένα μονογλωσσικό περιβάλλον, αποφεύγοντας να κάνουν χρήση της Αλγερινής εκδοχής της Αραβικής, είτε διότι δεν την γνωρίζουν, είτε διότι δεν έχουν καλή γνώση αυτής, επιλέγοντας να επενδύσουν στην άριστη γνώση της Γαλλικής ως μείζονος προϋπόθεσης για την κοινωνική εξέλιξη τους/Η σύγχρονη μετανάστευση από την Αλγερία προς τη Γαλλία επιτελείται και για ποδοσφαιρικούς λόγους),  βλέπε και, Ζότο, Λεονόρα., ‘Μετανάστες, μετανάστευση, πολιτικές ενσωμάτωσης και ζητήματα δικαιωμάτων: συγκριτική ανάλυση μεταναστευτικών πολιτικών και χωρών: Καναδάς, Γαλλία, Ελλάδα. Προτεραιότητες πολιτικής και όψεις της διαχείρισης της πολιτισμικής διαφοράς,’ Διδακτορική Διατριβή, Πανεπιστήμιο Κρήτης, 2013, Διαθέσιμη στο: Μετανάστες, μετανάστευση, πολιτικές ενσωμάτωσης και ζητήματα δικαιωμάτων: συγκριτική ανάλυση μεταναστευτικών πολιτικών και χωρών: Καναδάς, Γαλλία, Ελλάδα. Προτεραιότητες πολιτικής και όψεις της διαχείρισης της πολιτισμικής διαφοράς (didaktorika.gr)

[14] Πως εκλαμβάνουν οι γυναίκες Αλγερινής καταγωγής, κατανεμημένες ανά ηλικία και μορφωτικό επίπεδο, το ζήτημα της Γαλλικής αποικιακής μνήμης; Τις παράλληλες «μεταφορές» της, για να δανεισθούμε τον όρο του Αλέξανδρου Τενεκετζή, και την δυνητική συνύπαρξη της  με πεδία όπως η θρησκεία και η χρήση της μαντήλας εντός και εκτός δημόσιου χώρου. Για τους «λόγους της μαντίλας», βλέπε και, Αθανασίου, Αθηνά., ‘Οι «λόγοι της μαντήλας»: φύλο, σεξουαλικότητα, έθνος και η μεταφορά της «άλλης γυναίκας»,’ στο: Αθανασίου, Αθηνά., (επιμ.), ‘Ζωή στο όριο. Δοκίμια για το σώμα, το φύλο και τη βιοπολιτική,’ Εκδόσεις Εκκρεμές, Αθήνα, 2007, σελ. 251-275. Μετά την εισαγωγή της Γαλλικής ιστορική μνήμης στη δημόσια σφαίρα, είναι απαραίτητη θεωρητικά η δι-επιστημονική προσέγγιση του ζητήματος, μέσω της αξιοποίησης των νέων επιστημολογικών εργαλείων που παρέχουν κλάδοι όπως είναι η ανθρωπολογία, οι φεμινιστικές σπουδές και οι σπουδές μνήμης. Βλέπε σχετικά, Τενεκετζής, Αλέξανδρος., ‘Σύγκρουση, μεταφορές της μνήμης και η αναδιαμόρφωση της Ευρώπης,’ Περιοδικό Τα Ιστορικά, Ιούνιος 2009. Σε ποιο βαθμό έχει επηρεάσει η Γαλλική εκκοσμίκευση τα θρησκευτικά πιστεύω και τις θρησκευτικές πρακτικές μουσουλμάνων Αλγερινής καταγωγής; (και όχι μόνο; )

[15] Βλέπε σχετικά, ‘Μακρόν: Στην Αλγερία από 25 έως 27 Αυγούστου για την αποκατάσταση των διμερών σχέσεων…ό.π. Οι συζητήσεις για την πρόσληψη της μνήμης δεν θα επισκιάσουν ή αλλιώς, δεν θα μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον των δύο ηγετών.

Ρoή Ειδήσεων
Σχετικά άρθρα
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

ΔΕΙΤΕ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΕ BLOGVIEW

Pet Shop Θεσσαλονίκη
Μενού